Audycja dla Planety

Patrycja Pustowiak
opublikowano: 30-05-2019, 22:00

Działalność Martyny Sztaby wpisuje się w coraz powszechniejsze na świecie dążenie do życia w sposób bardziej zaangażowany. Dyrektor generalna start-upu technologicznego Syntoil jest także współzałożycielką podcastu Muda Talks, który szerzy świadomość ekologiczną wśród Polaków.

Gdy zadzwonił do niej przyszły wspólnik z Syntoila z pytaniem, czy do nich dołączy, odpowiedziała: nie sądzę. Była wtedy zaangażowana w inne przedsięwzięcia. W końcu się zdecydowała, bo doszła do wniosku, że włączając się w działalność firmy przerabiającej odpady gumowe może pomóc w rozwiązaniu ważnego problemu związanego z gospodarką odpadami.

Wyświetl galerię [1/3]

Fot. Marek Wiśniewski

— Wychodzę z założenia, że mam jedno życie i chcę robić rzeczy, które są zgodne z moimi wartościami — deklaruje Martyna Sztaba, dyrektor generalna i współwłaścicielka Syntoila, a także współzałożycielka podcastu Muda Talks, którego ambicją jest przekonanie ludzi do większej dbałości o planetę.

Od literatury do opon

Robiła w życiu tak wiele rzeczy, że swoim CV mogłaby obdarować kilka osób.

— Nie widzę różnicy między wydawnictwem, firmą projektową a fabryką przerabiającą opony w ekologiczny sposób. Przedsiębiorstwozawsze wymaga przygotowania, zebrania pieniędzy, rozliczenia ich, znalezienia odpowiedniego modelu biznesowego. Razem z zespołem rozwiązujemy po prostu kolejny problem związany z odpadami — mówi Martyna Sztaba.

Wcześniej (od 2004 do 2009 r.) współprowadziła Korporację Ha!art, krakowskie wydawnictwo młodej polskiej literatury. Sama ze studiów polonistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim wyleciała, ale ukończyła historię sztuki. Potem założyła kilka firm, które — jak mówi — nie zawsze były dobrym pomysłem, m.in. wydawnictwo książkowe Delikatesy. Po roku musiała je zamknąć, lecz nie traktuje tego jak porażki, tylko naukę na przyszłość. W 2010 r. zapragnęła zmiany. Wyjechała do Łodzi, gdzie spędziła kilka lat, studiując organizację produkcji filmowej i telewizyjnej w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera, pracując jednocześnie jako rzeczniczka

— To był przypadek. Pewnego dnia zadzwonił do mnie dyrektor telewizji i zapytał, co robię w piątek. Zgodnie z prawdą odpowiedziałam, że stoję na zmywaku. Musiałam za kogoś pracować w restauracji. Dyrektor zapytał, czy ktoś może mnie zastąpić, żebym w tym czasie poprowadziła program. Powiedziałam, że chyba tak, ale nigdy nie pracowałam w telewizji. „Trzeba zadawać pytania i słuchać, co ludzie do ciebie mówią” — uspokoił mnie. I puścił na żywo niemal bez przygotowania. Choć popełniłam wszystkie możliwe błędy, dałam radę. To było bardzo cenne doświadczenie, bo pokazało, że nowych rzeczy nie trzeba się bać, a pewne umiejętności przychodzą z czasem i doświadczeniem — uważa Martyna Sztaba.

Z Łodzi wyjechała do Warszawy, gdzie w 2013 r. zaczęła pracować w agencji reklamowej DDB Warszawa. Skończyła kolejne studia — public relations i komunikowanie strategiczne w Szkole Głównej Handlowej — i dołączyła do jednego ze start-upów blockchainowych. Wtedy, w styczniu 2019 r., zadzwonił do niej ojciec, Bogdan Sztaba, jeden ze wspólników w Syntoilu, i zapytał, czy do nich dołączy.

Alternatywne rozwiązania

Syntoil przerabia zużyte opony na produkty przemysłowe, dzięki czemu mogą wrócić do obiegu. To, co było odpadem, zostaje ponownie użyte do produkcji tego samego lub podobnego materiału. Umożliwia to procedura doczyszczania sadzy aż do uzyskania sadzy technicznej, która jest sprzedawana m.in. jako napełniacz do mieszanek gumowych. Start-up założyły trzy osoby, obecnie zespół liczy jedenaście, a pracy jest bardzo dużo. Firma może się już pochwalić sukcesami. Zajęła drugie miejsce w światowym finale Chivas Venture — konkursie dla innowacyjnych start-upów.

Biorą w nim udział przedsiębiorcy, którzy wykorzystują nowoczesne i postępowe rozwiązania i tym samym mają pozytywny wpływ na społeczeństwo i planetę, przy jednoczesnym zachowaniu zyskownego modelu biznesowego. W tym roku konkurs odbył się po raz czwarty, a po raz pierwszy polski start-up wszedł do finałowej piątki firm, które walczyły na głównej scenie podczas The Next Web Conference w Amsterdamie (9-10 maja 2019 r.), i otrzymał 250 tys. dolarów na rozwijanie działalności. Martyna Sztaba nie poprzestaje jednak na pracy w firmie. W marcu 2019 r. wraz z Anną Piętą, strateżką ds. zrównoważonego rozwoju, założyła podcast Muda Talks. Prowadzące dyskutują z ekspertami i ekspertkami m.in. o globalnym ociepleniu i sprawach związanych ze zmianą klimatu.

— Muda po japońsku oznacza bezużyteczny nadmiar i marnotrawstwo. Marnujemy wszystko — ubrania, jedzenie i zasoby naturalne służące do ich produkcji. Nasz podcast ma ambicję szukania rozwiązań tych problemów. Wraz z rozmówcami zastanawiamy się nad alternatywnymi drogami dla naszej planety. To jest bardzo spójne z tym, co robimy w Syntoilu. Z jednej strony, firma rozwiązuje problem miliarda opon zużytych na świecie, z drugiej — ja kontynuuję tę pracę na podcaście — twierdzi Martyna Sztaba.

To zresztą światowa tendencja. Ostatnio swój podcast zaczął publikować Mark Zuckerberg, założyciel Facebooka. Jak pokazują badania, podcastów słucha co piąty polski internauta, w Stanach są popularne już od 2007 r., kiedy rozpowszechniło się użycie iPhone’ów. To właśnie technologiczny postęp umożliwił odtwarzanie i słuchanie treści w dowolnych okolicznościach — w autobusie, tramwaju czy podczas joggingu. Na całym świecie emitują je dziennikarze, celebryci, naukowcy. Podcasty to pomysł na to, by w krótkim czasie przeznaczonym na audycję dowiedzieć się czegoś ciekawego o świecie.

Szansa na zmianę myślenia

— Bardzo mnie interesuje funkcjonowanie modeli biznesowych pomagających firmom działać nie tylko dla zysku. Wszystko, co ma szansę sprawić, że nasze życie będzie trochę lepsze. Ważne jest dla mnie nie tylko zmniejszenie ilości odpadów na świecie, ale też to, że buty, jakie kupiłam, wyprodukowane są z surowców wtórnych — przekonuje współwłaścicielka Syntoila.

Nakłonienie Polaków do zmiany myślenia nie jest proste. Martyna Sztaba uważa, że świadomość ekologiczna jest u nas na stosunkowo niskim poziomie, bo nie mamy za sobą — jak nasi zachodni sąsiedzi — kilku dekad budowania dobrych nawyków, takich jak segregowanie śmieci. Nie było wielkich kampanii edukacyjnych, które o tym mówiły, dlatego mamy problem choćby z wyborem pojemnika, do którego powinniśmy włożyć kości kurczaka (jeśli jeszcze jemy mięso).

— Powinny trafić do odpadów zmieszanych, a nie biodegradowalnych. Podobnie zadrukowane paragony ze sklepu, które zapewne wrzucamy do pojemników na papier, choć mają za krótkie włókna i nie nadają się do recyklingu. Nikt o tym nie wie, dlatego jeden z odcinków podcastu poświęciliśmy segregowaniu śmieci. Zapraszamy ekspertów i ekspertki z konkretnych dziedzin, na przykład recyklingu — wyjaśnia współzałożycielka Muda Talks.

„Jak żyć wedle zasady zero waste?”, „Jak może wyglądać koniec świata?” — to tytuły niektórych audycji. Nagrywać je Martyna Sztaba nauczyła się sama. Przesłuchała setki innych i dowiedziała się wszystkiego o technice, w jakiej są nagrywane, i o sztuce montażu. Prowadzące korzystają z profesjonalnego studia, ale materiał montują same. Podcastu można słuchać na różnych platformach: Soundcloud, iTunes i Spotify i to z tej ostatniej najczęściej korzystają słuchacze. Do każdego z cotygodniowych programów, których kolejne odsłony publikowane są w poniedziałki o godz. 10, dyrektor generalna Syntoila rzetelnie się przygotowuje, lecz to dla niej nie problem, tylko frajda.

— Jestem nerdem, który surfuje po Wikipedii i eksperckich portalach i to uwielbia. Bardzo dużo czytam: książki, raporty, analizy. Mam wiedzę z różnych dziwnych dziedzin, np. mój cały Instagram jest o rzadkich podwodnych organizmach. Kocham filmy przyrodnicze i seriale o funduszach inwestycyjnych — ujawnia Martyna Sztaba.

Zapytana, czy trudno założyć podcast, odpowiada, że potrzeba przede wszystkim studia, które kosztuje 100-500 zł za godzinę, i wiedzy z zakresu montażu. Oczywiście można też zapłacić profesjonalnemu montażyście, którego stawka to 200-500 zł za godzinę.

— Słuchają nas przede wszystkim kobiety. Nie muszę zlecać badań, by się o tym dowiedzieć. Platforma, na której udostępniamy nasze podcasty, to spreaker i jest tam bardzo dobra analityka, dzięki której wiem, że 80 proc. naszych słuchaczy to panie — mówi Martyna Sztaba.

Dostają od nich zresztą duży odzew. Słuchaczki twierdzą, że dzięki Muda Talks zdobywają wiedzę, której trudno szukać w innych miejscach po polsku. Wśród odcinków, które wzbudziły największe zainteresowanie, była rozmowa z Marcinem Popkiewiczem, fizykiem, wybitnym ekspertem od zmian klimatu, autorem bestsellerów. Gościły u nich też m.in. influencerka Areta Szpura i Katarzyna Karpa-Świderek, rzeczniczka prasowa WWF Polska. Martyna Sztaba i Anna Pięta nie płacą ekspertom za udział w programie i same na tym nie zarabiają. Zależy im tylko na budowaniu świadomości.

— Tematy wymyślamy same. Wiemy, co jest potrzebne, jaka wiedza jest pomijana w mainstreamie. Ostatnio jednak słuchaczka poprosiła o odcinek poświęcony temu, gdzie oddać ubrania, żeby się nie zmarnowały, tylko mogły służyć innym. Zrobimy o tym cały program — zapowiada Martyna Sztaba.

Mniej szkodzić

Jakie są najpilniejsze problemy współczesnego świata?

— Trzech największych trucicieli to przemysł paliwowy, modowy i mięsny. No i to powszechne marnowanie wszystkiego. Na świecie wyrzucamy ponad 40 procent dobrego jedzenia — mówi współwłaścicielka Syntoila.

Tłumaczy, że te problemy nie pojawiły się z dnia na dzień. Odziedziczyliśmy je po poprzednich pokoleniach, które miały inne priorytety, m.in. nieustający wzrost produkcji przemysłowej i konsumenckiej, bo w ostatnich 50 latach podwoiła się populacja na Ziemi, czy pokonanie powojennych traum. Dziś, jej zdaniem, znaleźliśmy się w momencie krytycznym, bo na świecie żyje już osiem miliardów ludzi. Produkcja masowo wzrosła, a to doprowadziło do zmiany klimatu i ogromnej ilości odpadów. Według Martyny Sztaby, podstawą zmiany jest świadomość. I ona wzrasta. Jako przykład współwłaścicielka Syntoila podaje Gretę Thunberg i nastolatków, którzy na całym świecie organizują strajki klimatyczne. Ale też wnioski z rozmów na Muda Talks. Wynika z nich, że tylko 8 proc. Polaków popiera obecną politykę węglową, a duża część chętnie zrezygnowałaby ze swoich aut na rzecz transportu szynowego.

— Ważne, żebyśmy podejmowali świadome decyzje. Umieli zadać pytanie: czy mogę odwrócić swój model biznesowy, żeby mniej szkodzić albo nie szkodzić w ogóle. Jak zatrzymać produkcję dóbr, których nie potrzebujemy? Co sami możemy zrobić dla środowiska? Jak można przestawić swoją produkcję na bardziej zrównoważoną? — wymienia Martyna Sztaba.

Na ekologii można zarobić

Na te pytania zaczyna dziś odpowiadać także środowisko biznesowe. Wzrasta w nim świadomość ekologiczna, a Syntoil chce w tym pomagać. Ich technologia to pilnie strzeżona tajemnica. Wiadomo natomiast, że działa i pozwala zarabiać.

— Z odzyskanego ze zużytych opon granulatu gumowego produkujemy gaz (przerabiany na energię elektryczną), olej i karbonizat, które po oczyszczeniu można sprzedać do produkcji gumy. Ze sporym zyskiem — twierdzi Martyna Sztaba.

Jej zdaniem, przyszłość wyznacza model impact investing, czyli inwestowanie w projekty, które oprócz działających modeli biznesowych mają pozytywny wpływ na środowisko i społeczność. Martyna Sztaba chce w tym uczestniczyć — współprowadząc firmę i podcast. Jest przy tym daleka od tego, żeby mówić ludziom, jak mają żyć. Nie chce ich do niczego przekonywać.

— Przez podcast dajemy słuchaczom i słuchaczkom jedynie pewne narzędzia do dyskusji, pokazujemy jedną część historii. Każdy może z nią zrobić, co zechce. Zależy mi tylko na tym, by dobrze ją opowiedzieć. Dobrze, czyli w zrozumiały sposób — sumuje współzałożycielka Muda Talks.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Patrycja Pustowiak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu