Błędy w programach ratunkowych dla Grecji

PAP
opublikowano: 16-11-2017, 11:46

Programy pomocowe dla Grecji, w ramach których otrzymała ona miliardy euro pożyczek w zamian za reformy, zapewniły krótkoterminową stabilność finansową, ale tylko w ograniczonym stopniu pomogły jej podnieść się z kryzysu – wynika z raportu unijnych kontrolerów.

Opublikowane w czwartek wnioski Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) są krytyką polityki wobec Aten, w której wyniku kraj ten od lat nie może wyjść na prostą. W 2017 r. po latach wyrzeczeń i bolesnych społecznie reform Grecja dalej nie może finansować swoich potrzeb pożyczkowych na rynku, a jej dług publiczny sięga 180 proc. PKB.

Grecja
fot. Bloomberg

Raport ETO pokazuje jak do tego doszło. Grecja od momentu przyjęcia euro odnosiła korzyści z przynależności do wspólnej strefy walutowej dzięki łatwemu dostępowi do pożyczek i hojnej polityce fiskalnej. Globalny kryzys finansowy w latach 2008-2009 obnażył jednak słabości kraju: narastające zakłócenia równowagi makroekonomicznej, wysoki dług publiczny i zewnętrzny, słabą konkurencyjność na rynkach międzynarodowych, niezrównoważony finansowo system emerytalny i niewydolne instytucje. Co więcej, wiarygodność Grecji załamała się całkowicie w związku z nieprawidłowym przedstawianiem statystyk publicznych.

W takiej sytuacji międzynarodowe rynki finansowe wywindowały cenę finansowania długu Grecji do takich poziomów, że kraj musiał zwrócić się w 2010 r. o kroplówkę finansową do partnerów ze strefy euro (którą sfinansowali głównie niemieccy podatnicy) oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Pierwszy program pomocowy miał wartość 110 mld euro. Dwa kolejne – z 2012 r. i 2015 r. – obejmowały środki o wartości odpowiednio, 172,6 mld i 86 mld euro. W zamian za te finansowanie kredytodawcy wymagali od Grecji przeprowadzania drakońskich oszczędności i zreformowania gospodarki.

"Programy sprzyjały reformom i dzięki nim Grecja uniknęła zwłoki w płatnościach. Zdolność kraju do pełnego finansowania własnych potrzeb na rynkach kapitałowych wciąż jest jednak problematyczna" – zauważył odpowiedzialny za sprawozdanie członek ETO Tome Muguruza.

Nie wszystko jednak poszło zgodnie z założeniami. Raport wskazuje, że reformy opodatkowania i administracji publicznej przyniosły wprawdzie oszczędności budżetowe, lecz wdrażanie elementów strukturalnych reform było zdecydowanie mniej wydajne. "Sektor finansowy w dużym stopniu zrestrukturyzowano, lecz odbyło się to znacznym kosztem" – zauważyli audytorzy.

To musisz wiedzieć dziś rano
Codzienny newsletter z najważniejszymi informacjami dla inwestorów.
ZAPISZ MNIE
×
To musisz wiedzieć dziś rano
autor: Kamil Zatoński
Wysyłany codziennie
Kamil Zatoński
Codzienny newsletter z najważniejszymi informacjami dla inwestorów.
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: rodo@bonnier.pl. W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: iod@bonnier.pl. Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Autorzy raportu ustalili, że cele szczegółowe programów pomocowych osiągnięto jedynie w ograniczonym zakresie. Doprowadziły one do znacznej konsolidacji fiskalnej (innymi słowy zaciśnięto mocno pasa) - zasadnicze saldo budżetowe zostało skorygowane o 17 proc. PKB w latach 2009–2015. Spowolnienie aktywności gospodarczej w tym okresie w powiązaniu z kosztami finansowania wcześniej skumulowanego zadłużenia oznaczało jednak, że relacja długu do PKB Grecji konsekwentnie rosła. Kraj w ramach pomocy finansowej i uzgodnionych reform stawał się coraz bardziej zadłużony. W efekcie Grecja wciąż nie jest w stanie w pełni finansować swoich potrzeb na rynkach kapitałowych.

Kontrolerzy stwierdzili, że Komisja Europejska, która była i jest centralną instytucją zaangażowaną w konstrukcję i nadzorowanie programów pomocowych, nie miała wcześniejszych doświadczeń w zarządzaniu takim procesem. "Wymogom programów nie nadano odpowiednich do ich znaczenia priorytetów i nie zostały one osadzone w ogólniejszej strategii dla Grecji. Ponadto niewystarczająco uzasadniono makroekonomiczne założenia programów" – wylicza Europejski Trybunał Obrachunkowy.

Za plus można uznać skuteczną współpracę z innymi instytucjami, mimo że miała ona nieoficjalny charakter. Komisja rzetelnie monitorowała też przestrzeganie wymogów związanych z wdrażaniem programów pomocowych przez Ateny. Raport gorzej ocenił kształt reform i proces ich wdrażania w czterech kluczowych obszarach polityki (opodatkowanie, administracja publiczna, rynek pracy i sektor finansowy).

Europejski Trybunał Obrachunkowy chciał też skontrolować wydajności operacyjną Europejskiego Banku Centralnego (EBC) w programach. Instytucja ta zakwestionowała jednak kompetencje ETO i nie przedstawiła odpowiednich materiałów. W związku z tym kontrolerzy nie byli stanie zawrzeć w sprawozdaniu informacji na temat jego roli. EBC wraz z KE i MFW tworzył tzw. trojkę, która nadzorowała pierwsze programy w Grecji.

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: PAP

Polecane