Klauzuli o unikaniu opodatkowania nie można stosować wstecz

MAGDALENA KOSTOWSKA, doradca podatkowy, Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA MARTA KRYKWIŃSKA, konsultant, Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA
06-05-2018, 22:00

Niespełna dwa lata temu (15 lipca 2016 r.) weszła w życie klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.

Od tego momentu organ podatkowy może pozbawić podatnika korzyści podatkowych, gdy udowodni, że czynność była dokonana głównie w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, w okolicznościach sprzecznych z przedmiotem i celem ustawy podatkowej — i jeżeli sposób działania był sztuczny (tj. nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się innymi celami niż osiągnięcie korzyści podatkowej).

A jak było przed wejściem klauzuli w życie? Gdy organ podatkowy udowodnił pozorność czynności prawnej, mógł ustalić skutki podatkowe na podstawie czynności ukrytej (art. 199a § 2 Ordynacji podatkowej). Ponadto mógł wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy miał uzasadnione wątpliwości (art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej). Przepisy te obowiązują w niezmiennym brzmieniu po wejściu w życie klauzuli.

W ostatnim czasie można zaobserwować, że organy podatkowe kwestionują również skutki podatkowe transakcji, jakie wystąpiły w okresie przed 15 lipca 2016 r., posiłkując się przesłankami wprowadzonymi klauzulą. Jako podstawę takich decyzji wskazują na przepis art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej, który sam w sobie nie stanowi instrumentu antyabuzywnego, lecz zawiera wskazówkę interpretacyjną. Zgodnie z nim organy podatkowe, ustalając treść czynności prawnej, muszą uwzględnić zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie złożonych oświadczeń woli. Dotyczy on zatem w głównej mierze sytuacji, gdy np. podatnicy niefortunnie sformułowali treść umowy, tak że jej wykładnia nie odpowiada ich intencjom. Faktyczne uzasadnienie stanowiska organów podatkowych opiera się jednak na przesłankach wprowadzonych dopiero klauzulą, a w szczególności przesłance charakteru optymalizacyjnego czynności przy braku równoległej przekonywującej argumentacji biznesowej. Organy usiłują w ten sposób kwestionować korzyści podatkowe wynikające z transakcji rzeczywistych i prawnie skutecznych (np. umowa sprzedaży znaków towarowych lub umowa licencyjna), jeżeli z okoliczności stanu faktycznego wynika, że ich gospodarcze uzasadnienie jest wtórne do uzyskanych korzyści podatkowych.

Takie stanowisko poddane zostało krytyce ze strony wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 896/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 45/18). Potwierdziły one, że nie można kwestionować korzyści podatkowych sprzed wejścia w życie klauzuli, o ile wynikają one z rzeczywistych i prawnie skutecznych transakcji. Oznacza to, że niedopuszczalne jest kierowanie się przesłankami, które ustawodawca wprowadził do porządku prawnego dopiero 15 lipca 2016 r. O ile podatnik działał w granicach prawa, o tyle jego działania zmierzające do zmniejszenia obciążeń fiskalnych nie mogą uzasadniać decyzji wymiarowych. Aktualne stanowisko sądów administracyjnych potwierdza zatem, że nie można kwestionować uzyskanych przed wejściem w życie klauzuli korzyści podatkowych z uwagi na optymalizacyjny charakter rzeczywistych i prawnie skutecznych transakcji. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: MAGDALENA KOSTOWSKA, doradca podatkowy, Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA MARTA KRYKWIŃSKA, konsultant, Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Firmy / Klauzuli o unikaniu opodatkowania nie można stosować wstecz