Jakie ograniczenia w dystrybucji i sprzedaży wprowadzi Tarcza Antykryzysowa?

Choć Tarcza Antykryzysowa kojarzy się w głównej mierze z pakietami pomocy dla przedsiębiorców i pracowników, dokument wprowadza również wiele dodatkowych zapisów. Część z nich jest bardzo ważna dla sektora sprzedaży i dystrybucji.

Designed by katemangostar / Freepik

Pandemia koronawirusa to olbrzymie wyzwanie dla całej gospodarki. Zagroziła nie tylko wydolności systemu ochrony zdrowia, ale również istnieniu tysięcy podmiotów, a co za tym idzie bezpieczeństwu finansowemu milionów pracodawców i pracowników. W trudnym położeniu znalazły się również organizacje zajmujące się sprzedażą i dystrybucją. W szczególnych warunkach, związanych z wprowadzeniem stanu epidemicznego, często okazuje się, że wykorzystywana dotychczas strategia dystrybucji zawodzi lub staje się niemożliwa do utrzymania. W efektywnym prowadzeniu biznesu nie pomaga natomiast rozgardiasz prawny i chaos informacyjny. Przedsiębiorcy często nie wiedzą, jakie przepisy i ograniczenia ich obowiązują. Podobna zależność dotyczy również Tarczy Antykryzysowej – ta, choć według deklaracji ma za zadanie okazać wsparcie podmiotom szczególnie doświadczonym przez gospodarcze skutki pandemii – obfituje również w wiele dodatkowych zapisów, które w znacznym stopniu wpływają na funkcjonowanie wielu firm, w tym tych operujących w obszarze sprzedaży i dystrybucji.

Sprawdź program webinarium "Jak pandemia COVID-19 wpłynie na sprzedaż i dystrybucję - ograniczenia ustawowe i prawne", 13 maja 2020 >>

Tarcza Antykryzysowa to nie tylko wsparcie

Z przekazu medialnego jednoznacznie wynika, że Tarcza Antykryzysowa skupia się na działaniach pomocowych skierowanych w głównej mierze do przedsiębiorców, pracowników oraz sektora ochrony zdrowia. Skala wsparcia jest rzeczywiście bardzo duża i według deklaracji rządu opiewa na kwotę ponad 212 mld zł. Osoby zarządzające firmami zajmującymi się sprzedażą i dystrybucją znajdą w niej jednak nie tylko zapisy dotyczące przysługujących im form pomocy i ulg. Ustawa z dnia 31.03.2020 r. „o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z  zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw” reguluje również wiele innych kwestii, w tym takie, które budzą niepokój sprzedawców, dystrybutorów i producentów.

Stan epidemii a strategia dystrybucji

W celu minimalizacji skutków pandemii koronawirusa wdrożono zdecydowanie więcej aktów prawnych. Jednym z nich – z pewnością w największym stopniu wpływającym na życie i funkcjonowanie każdego z nas – jest rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. W znacznej mierze reguluje ono również sposób funkcjonowania firm handlowych oraz transportowych, ze szczególnym uwzględnieniem tych zajmujących się transportem międzynarodowym. Rozporządzenie wyjmuje np. z obowiązku kwarantanny po przekroczeniu granicy załogi statków morskich lub powietrznych, a także kierowców wykonujących przejazd drogowy lub kombinowany. Jednocześnie dokument wylicza również przedmioty, które nie mogą być wywożone lub zbywane poza terenem RP. Należą do nich przede wszystkim respiratory oraz kardiomonitory. Oprócz tego firmy zajmujące się sprzedażą i dystrybucją sprzętu medycznego muszą powiadomić wojewodę o chęci eksportu licznych środków ochrony osobistej, w tym rękawiczek ochronnych czy kombinezonów.

Ograniczenia handlu

Ograniczenia swobody handlu są jednak zdecydowanie szersze. Dotyczą także najemców powierzchni handlowych w obiektach o powierzchni powyżej 2000 m2, o ile nie prowadzą w zdecydowanej większości sprzedaży żywności, produktów kosmetycznych (innych niż przeznaczonych do upiększania i perfumowania), artykułów toaletowych, produktów leczniczych, wyrobów medycznych, paliw czy gazet. Nawet w miejscach, w których jest to legalne, konieczne staje się jednak wprowadzenie specjalnych warunków sanitarnych, uwzględniających m.in. ograniczenia liczby osób przebywających na określonej powierzchni i wyposażenie lokalu w środki dezynfekcji. W praktyce: handel stacjonarny często stał się niezwykle trudny lub wręcz niemożliwy. Korzysta z tego jednak e-handel. Dzięki przejściu na kanały dystrybucyjne online możliwe staje się utrzymanie przychodów i odnalezienie nowych biznesowych perspektyw.

Ceny i marże pod lupą

Aby znaleźć w samej Tarczy Antykryzysowej wzbudzające kontrowersje zapisy, nie trzeba długo przeczesywać tekstu ustawy. Już w artykule 1 znajduje się zapis dotyczący możliwości ustalenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem do spraw zdrowia oraz rolnictwa i rozwoju wsi w drodze rozporządzenia „maksymalnych cen oraz marży hurtowych i detalicznych wobec towarów i usług mających istotne znaczenie dla ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludności lub kosztów utrzymania gospodarstw domowych”. Ingerencja rządu w tym zakresie może być naprawdę znaczna, bowiem dotyczy różnych poziomów obrotu towarowego, a podczas ustalania cen może być wzięta pod uwagę ich wysokość przed wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego. Ustawa określa również sposób kontrolowania podmiotów. Zająć ma się tym Inspekcja Farmaceutyczna, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz Inspekcja Handlowa.

Wiele niewiadomych

Tak ogólne ujęcie problemu, jakim rzeczywiście może stać się spekulacja cenowa, wzbudza jedna konsternację wielu przedsiębiorców. Tym bardziej, że za jego naruszenie grozić będą bardzo surowe kary. Informacje na ich temat znajdziemy w punkcie 15 Tarczy Antykryzysowej. Zgodnie z jego postanowieniami przedsiębiorcy niestosujący się do maksymalnych ustalonych w obwieszczeniu marż lub cen mogą otrzymać karę w wysokości od 5 000 aż do 5 000 000 zł, a uregulowanie kary jest konieczne w ciągu 7 dni od chwili, kiedy decyzja stała się ostateczna, z tym że odpowiedni organ może nadać decyzji również rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli będzie to związane z interesem społecznym. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może nałożyć także na przedsiębiorcę karę w wysokości nie większej niż 10% obrotu w poprzednim roku obrotowym, jeżeli przedsiębiorca – nawet nieumyślnie – dopuścił się tego w odniesieniu do wielu towarów i usług. Wysokie kary grożą również za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa UOKiK lub udzielenie nieprawdziwych informacji oraz uniemożliwianie lub utrudnianie wszczęcia lub przeprowadzenia kontroli. W takim przypadku wysokość kary pieniężnej może sięgnąć 5% obrotu, jednak nie więcej niż 50 000 000 zł.

Obawy przedsiębiorców

Obawy przedsiębiorców zajmujących się handlem są dosyć oczywiste. Przede wszystkim ustawodawca posłużył się bardzo szerokimi pojęciami, w żaden sposób nie określajacymi katalogu towarów, które mogłyby być potencjalnie objęte regulacjami. O ile jest to w miarę transparentne w przypadku artykułów medycznych, nieco trudniej zdefiniować towary istotne dla kosztów utrzymania gospodarstw domowych. Druga kwestia wiąże się także z bardzo wysokimi karami: nie dość, że te same w sobie są dotkliwe, teoretycznie możliwe byłoby nałożenie również dwóch kar za ten sam czyn. Tworząc strategię dystrybucji, przede wszystkim warto więc być na bieżąco z wprowadzanymi regulacjami i skrupulatnie przestrzegać obowiązującego prawa. W przeciwnym razie może być to bardzo kosztowne.

Pewne udogodnienia

W tarczy antykryzysowej znajdziemy również jednak pewne udogodnienia dla sektora handlu i dystrybucji, które już teraz są chętnie wykorzystywane. Przede wszystkim w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego oraz w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu zakaz dotyczący ograniczenia handlu w niedzielę, święta i niektóre inne dni nie obowiązuje w zakresie m.in. rozładowywania, przyjmowania i ekspozycji towaru pierwszej potrzeby oraz powierzania pracownikom takich czynności. Nie obowiązuje to jednak w niedziele, w które przypada święto. W czasie zakazu prowadzenia działalności w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 wygasają także wzajemne zobowiązania stron umowy najmu, dzierżawy lub podobnych umów. Uprawniony do używania powierzchni handlowej powinien przy tym złożyć wynajmującemu wiążącą ofertę woli przedłużenia umowy o okres obowiązywania zakazu wydłużony o 6 miesięcy.

To także możliwości

Z drugiej strony Tarcza Antykryzysowa może wiązać się również z pakietem korzyści, pozwalającym wspomóc finansowo przedsiębiorstwo i zapewnić mu przetrwanie oraz utrzymanie zatrudnienia. Sporo proponowanych rozwiązań znajdzie również zastosowanie w branży handlowej i dystrybucyjnej. Aby jednocześnie wykorzystać maksimum oferowanego potencjału oraz mieć pewność podejmowania działań zgodnych z prawem, warto korzystać z wiedzy i doświadczeń ekspertów. Niestety obowiązujące ustawodawstwo nie zawsze ułatwia właściwą interpretację przepisów, a w wielu przypadkach może okazać się to kluczowe dla przyszłości biznesu. Znakomitym sposobem na uzupełnienie informacji oraz zdobycie nowych wiadomości będzie wzięcie udziału w webinarze "Jak pandemia COVID-19 wpłynie na sprzedaż i dystrybucję - ograniczenia ustawowe i prawne", poświęconym prawnym aspektom funkcjonowania branży handlowej i dystrybucyjnej w okresie pandemii koronawirusa i w warunkach kwarantanny.

Autor: Paweł Łaniewski

Dlaczego warto wziąć udział w naszych konferencjach?

14

ORGANIZUJEMY SZKOLENIA I EVENTY JUŻ OD 14 LAT

Lata doświadczenia

Dział konferencji „Pulsu Biznesu” istnieje od 2004 r. Kilkanaście lat doświadczeń i silna marka „Pulsu Biznesu”, pod którą odbywają się wydarzenia, sprawiły, że jesteśmy dziś czołowym organizatorem konferencji biznesowych skierowanych do wyższej kadry zarządzającej.

800

OD 2004 ROKU ZORGANIZOWALIŚMY PONAD 800 KONFERENCJI I WARSZTATÓW

Profesjonalizm w każdym calu

W ciągu roku kalendarzowego organizujemy ponad 50 konferencji, kongresów, warsztatów i debat, podczas których do dyskusji zapraszamy najlepszych mówców, wybitnych ekspertów i praktyków z poszczególnych branż.

20000

MOŻEMY SIĘ POCHWALIĆ TYLOMA KLIENTAMI Z PONAD 1000 FIRM

Tysiące zadowolonych klientów

Naszą ambicją jest kreowanie przedsięwzięć związanych z istotnymi, bieżącymi wydarzeniami w gospodarce, przewidywanie trendów oraz umożliwianie wymiany doświadczeń i dzielenia się wiedzą. Od 2004 roku zaufało nam już blisko 20 tys. uczestników.