Czy związki zawodowe mogą bronić uprawnień samozatrudnionych i zleceniobiorców

Aby mówić o współpracy pracodawców ze związkami zawodowymi należy na początku zdefiniować kogo może ona obejmować.

I tak potocznie mówi się, że dotyczy ona pracodawców i pracowników, a więc odnosi się do osób objętych Kodeksem pracy. Taka ocena była prawidłowa do końca roku 2018, jednakże od dnia 1 stycznia 2019 r. prawo do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych zostało rozszerzone na wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową, a więc zarówno współpracujące na podstawie umów prawa cywilnego (takich jak zlecenie, dzieło, świadczenie usług) jak też prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (tzw B2B). Jedynym warunkiem jest, aby nie zatrudniały do tej pracy innych osób.

Poznaj program konferencji “Relacje ze związkami zawodowymi w 2023 r.”, 7 grudnia, online >>

W związku z powyższym obowiązek współpracy podmiotów zatrudniających ze związkami zawodowymi jest obecnie szerszy niż jeszcze kilka lat temu. Jak bowiem wskazuje art. 7 ustawy z dnia 23 maja 1991 r o związkach zawodowych w zakresie praw i interesów zbiorowych związki zawodowe reprezentują wszystkie osoby zatrudnione, niezależnie od ich przynależności związkowej. Postanowienie to nie oznacza jednak pełnego zrównania w prawach wszystkich zatrudnionych. Bowiem wskazane wyżej prawa i interesy muszą wynikać z konkretnych przepisów. Tak więc istnieje obecnie możliwość objęcia nie-pracowników postanowieniami układów zbiorowych pracy (bowiem tak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych) ale już nie regulaminami pracy i wynagradzania, bowiem te, zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, dotyczą jedynie pracowników. Osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy nie będą korzystały z wynegocjowanych przez związki zawodowe świadczeń należnych zwalnianym w przypadku zwolnień grupowych, ale już w przypadku zakładowego funduszu świadczeń socjalnych istnieje możliwość przyznawania im określonych świadczeń. Osoby te mogą również uczestniczyć w akcjach protestacyjnych w ramach prowadzenia sporu zbiorowego pracy włącznie z prawem do strajku, o czym świadczy jednoznacznie art. 6 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Prof. UW dr hab. Krzysztof Walczak, Partner, C&C Chakowski & Ciszek
Prof. UW dr hab. Krzysztof Walczak, Partner, C&C Chakowski & Ciszek

Jeżeli chodzi o planowane zmiany w przepisach, to osoby niebędące pracownikami w jeszcze większym zakresie zostaną objęte działaniami związków zawodowych. I tak przykładowo zgodnie z dyskutowanym obecnie w Parlamencie projektem wprowadzenia do Kodeksu pracy dopuszczalności kontrolowania przez pracodawców trzeźwości pracowników, co będzie wymagało współdziałania ze związkami zawodowymi, przepisy te należy stosować także do osób wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz do osób fizycznych prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą. Podobna sytuacja będzie miała miejsce w przypadku wprowadzania wewnętrznych procedur zgłaszania naruszeń prawa i podejmowania działań następczych, co ma stanowić jeden z elementów wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii.

Newsletter konferencje.pb.pl
Informacje o konferencjach, warsztatach, webinarach oraz promocjach. 10% rabatu na każde wydarzenie. Dostęp do wiedzy klasy biznes.
ZAPISZ MNIE
×
Newsletter konferencje.pb.pl
autor: Mateusz Stempak
Ostatnia środa miesiąca
Informacje o konferencjach, warsztatach, webinarach oraz promocjach. 10% rabatu na każde wydarzenie. Dostęp do wiedzy klasy biznes.
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: [email protected] W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: [email protected] Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku obrony praw poszczególnych osób świadczących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Co prawda cytowany wyżej art. 7 ustawy o związkach zawodowych stanowi, że w sprawach indywidualnych dotyczących wykonywania pracy zarobkowej związki zawodowe reprezentują prawa i interesy swoich członków, a także na wniosek niezrzeszonej osoby (a więc i współpracującej na innej podstawie niż stosunek pracy) mogą podjąć się obrony jej praw i interesów wobec pracodawcy. Nie oznacza to jednak, że w stosunku do tych osób, zakres oddziaływania związków zawodowych jest identyczny. I tak jeżeli chodzi o rozwiązywanie umów przez podmiot zatrudniający, to nadal konieczność konsultowania ich ze związkami zawodowymi dotyczy pracowników w rozumieniu Kodeksu pracy. Został już jednak wprowadzony jeden wyjątek, w stosunku do osób które pełnią funkcje związkowe i mimo iż nie są pracownikami rozwiązanie z nimi umów o współpracę lub też zmiana zawartych w nich warunków wymaga zgody albo co najmniej braku sprzeciwu związku zawodowego. W przypadku złamania tego postanowienia, osobie takiej przysługuje odszkodowanie.

Jak więc widać reprezentacja przez związki zawodowe osób współpracujących na innej podstawie niż stosunek pracy coraz bardziej rozszerza się, w związku z czym, na naszych oczach zbiorowe prawo pracy przekształca się w zbiorowe prawo zatrudnienia i już niedługo należy się spodziewać kolejnych jego odsłon.

Autor: Prof. UW dr hab. Krzysztof Walczak, Partner, C&C Chakowski & Ciszek

Dlaczego warto wziąć udział w naszych konferencjach?

14

ORGANIZUJEMY SZKOLENIA I EVENTY JUŻ OD 14 LAT

Lata doświadczenia

Dział konferencji „Pulsu Biznesu” istnieje od 2004 r. Kilkanaście lat doświadczeń i silna marka „Pulsu Biznesu”, pod którą odbywają się wydarzenia, sprawiły, że jesteśmy dziś czołowym organizatorem konferencji biznesowych skierowanych do wyższej kadry zarządzającej.

800

OD 2004 ROKU ZORGANIZOWALIŚMY PONAD 800 KONFERENCJI I WARSZTATÓW

Profesjonalizm w każdym calu

W ciągu roku kalendarzowego organizujemy ponad 50 konferencji, kongresów, warsztatów i debat, podczas których do dyskusji zapraszamy najlepszych mówców, wybitnych ekspertów i praktyków z poszczególnych branż.

20000

MOŻEMY SIĘ POCHWALIĆ TYLOMA KLIENTAMI Z PONAD 1000 FIRM

Tysiące zadowolonych klientów

Naszą ambicją jest kreowanie przedsięwzięć związanych z istotnymi, bieżącymi wydarzeniami w gospodarce, przewidywanie trendów oraz umożliwianie wymiany doświadczeń i dzielenia się wiedzą. Od 2004 roku zaufało nam już blisko 20 tys. uczestników.