Próby wpływania na ceny odsprzedaży są nielegalne

Ustalanie cen odsprzedaży towarów to jedno z najpoważniejszych naruszeń prawa ochrony konkurencji, niezależnie od tego, czy ustaleń dokonują konkurenci, czy dystrybutor i dostawca. Nie chodzi tu o ustalenie ceny po jakiej dystrybutor kupi towar od producenta, czy detalista od hurtownika.

Ustalanie cen odsprzedaży towarów to jedno z najpoważniejszych naruszeń prawa ochrony konkurencji, niezależnie od tego, czy ustaleń dokonują konkurenci, czy dystrybutor i dostawca. Nie chodzi tu o ustalenie ceny po jakiej dystrybutor kupi towar od producenta, czy detalista od hurtownika. Zakazane jest uzgodnienie między przedsiębiorcami, po jakiej cenie będą sprzedawać czy odsprzedawać towary. Takie działania są kwalifikowane jako zmowa cenowa – nawet jeśli robią to podmioty działające na różnym szczeblu obrotu, a cena jest dystrybutorowi narzucana.

Każdy przedsiębiorca powinien budować swoją strategię sprzedaży niezależnie od konkurentów i kontrahentów. Dotyczy to również polityki cenowej. To on jest właścicielem towarów i dlatego tylko on może zadecydować, co się z nimi dalej stanie. Konkurencję powinien cechować pewien stopień niepewności co do tego, co się wydarzy na rynku, np. jak zachowają się konkurenci. Wszelkie próby ustalania cen wpływają na indywidualny proces decyzyjny przedsiębiorstw, co skutkuje tym, że konkurencja zostaje zakłócona. W przypadku zmów wertykalnych (dostawca – dystrybutor) dochodzi do sytuacji, w której dystrybutorzy nie konkurują ze sobą, gdyż każdy jest zobowiązany do sprzedaży produktu po tej samej cenie.

Ponieważ wspólne ustalanie lub narzucanie cen powoduje, że są one zazwyczaj na wyższym poziomie, niż w przypadku niezakłóconej konkurencji, cierpią na tym klienci i konsumenci, którzy w wyniku zmowy muszą więcej zapłacić za towary. Dlatego na straży niezakłóconej konkurencji stoi Prezes UOKiK, który został wyposażony przez ustawodawcę w specjalne narzędzia do walki z nadużyciami, w tym możliwość przeprowadzenia kontroli z przeszukaniem, czy sankcje w postaci wysokich kar finansowych – do 10% rocznego obrotu oraz kar indywidualnych dla managerów – do 2 mln zł. To górne granice kar – są one miarkowane w zależności od stopnia naruszenia prawa.

Prawo konkurencji, w relacjach między dostawcą a dystrybutorem, jedynie wyjątkowo dopuszcza  możliwość wpływania na wysokość cen odsprzedaży. Na przykład dostawca może wskazywać maksymalną cenę odsprzedaży („nie wyższa niż”) lub sugerować ceny odsprzedaży – ale musi to być jedynie sugestia. Dostawca nie może zachęcać dystrybutorów do stosowania sugerowanych cen (np. przez rabaty albo inne korzyści), ani karać za ich nieprzestrzeganie (np. odmowy dostaw, odebranie rabatów, rozwiązanie umowy).

Jeśli dostawca zachęca do stosowania cen sugerowanych lub dyscyplinuje swoich dystrybutorów, to w rzeczywistości dochodzi do ustalenia sztywnych cen odsprzedaży. Takie działanie o jest zakazane z wyjątkiem stosowania w ramach szczególnych systemów dystrybucji – takich jak franchising lub dystrybucja selektywna tzw. krótkotrwałych kampanii niskich cen. Niedozwolone jest ustalanie ceny minimalnej („nie niższej niż”).

Nieważne jest też w jakiej formie dochodzi do uzgodnienia cen. Czasami zdarza się, że strony wprost w umowie zawierają klauzulę, że dostawca będzie przesyłał cennik odsprzedaży i dystrybutor jest zobowiązany go stosować. Najczęściej jednak zmowa jest wynikiem praktyki. Oficjalnie dystrybutor sam ustala ceny odsprzedaży (może mieć nawet takie postanowienie w umowie), jednak faktyczne działania dostawcy powodują, że dystrybutor jest zmuszony do wdrożenia cenników.

Zmowa cenowa może przyjąć formę ustalenia marży dystrybutora, wysokości rabatów udzielanych klientowi, czy innych elementów, które wpływają na ostateczną cenę produktu.

Z tych powodów dostawca nie może oczekiwać, że dystrybutor będzie sprzedawał towary po konkretnych cenach i nie może stosować mechanizmów, które będą wpływały na cenę odsprzedaży.

Autor: Marta Miszczuk, radca prawny, Affre i Wspólnicy sp.k.

Dlaczego warto wziąć udział w naszych konferencjach?

14

ORGANIZUJEMY SZKOLENIA I EVENTY JUŻ OD 14 LAT

Lata doświadczenia

Dział konferencji „Pulsu Biznesu” istnieje od 2004 r. Kilkanaście lat doświadczeń i silna marka „Pulsu Biznesu”, pod którą odbywają się wydarzenia, sprawiły, że jesteśmy dziś czołowym organizatorem konferencji biznesowych skierowanych do wyższej kadry zarządzającej.

800

OD 2004 ROKU ZORGANIZOWALIŚMY PONAD 800 KONFERENCJI I WARSZTATÓW

Profesjonalizm w każdym calu

W ciągu roku kalendarzowego organizujemy ponad 50 konferencji, kongresów, warsztatów i debat, podczas których do dyskusji zapraszamy najlepszych mówców, wybitnych ekspertów i praktyków z poszczególnych branż.

20000

MOŻEMY SIĘ POCHWALIĆ TYLOMA KLIENTAMI Z PONAD 1000 FIRM

Tysiące zadowolonych klientów

Naszą ambicją jest kreowanie przedsięwzięć związanych z istotnymi, bieżącymi wydarzeniami w gospodarce, przewidywanie trendów oraz umożliwianie wymiany doświadczeń i dzielenia się wiedzą. Od 2004 roku zaufało nam już blisko 20 tys. uczestników.