Dobry klimat dla waloryzacji w Polsce

Aktualnie, w związku z drastycznie rosnącymi kosztami, wielu wykonawców realizujących kontrakty zawarte na podstawie ustawy Prawo zamówień publicznych (PZP) wnioskuje do zamawiających o waloryzację wynagrodzenia. Niestety, wciąż można spotkać się z nieprzejednaną postawą zamawiających, którzy „ze względu na przepisy” odmawiają dokonania waloryzacji.

Co ciekawe, właśnie taka „asertywna” postawa zamawiających może naruszać obowiązujące przepisy. Waloryzacja w aktualnych warunkach gospodarczych jest nie tylko niezbędna, ale i zgodna z prawem. Potwierdzają to m.in. Prokuratoria Generalna RP, jak i działania legislacyjne ustawodawcy.

Poznaj program konferencji “Prawne aspekty rozwoju i utrzymania sieci przesyłowych i dystrybucyjnych”, 12 października 2022 >>

WYTYCZNE W ZAKRESIE WALORYZACJI

Niestety, wciąż wśród uczestników rynku zamówień publicznych jest mało znane opracowanie opublikowane w sierpniu 2022 r. przez Prokuratorię Generalną RP (PG RP) na temat waloryzacji wynagrodzenia*. Jest to bardzo cenna publikacja, nie tylko ze względu na swoje walory merytoryczne, ale również status autora, zaangażowanego w największe spory pomiędzy zamawiającymi a wykonawcami. Warto poznać kilka wytycznych płynących z tego dokumentu**.

1. Podstawą prawną waloryzacji umownej może być art. 455 ust. 1 pkt 4 PZP***

Aktualne trendy rynkowe i zmiany cen w Polsce uzasadniają skorzystanie przez zamawiających z przesłanki zmiany umowy ze względu na niemożliwe do przewidzenia okoliczności.

Jednocześnie zmiana umowy może polegać np. na wprowadzeniu klauzuli waloryzacyjnej do umowy albo modyfikacji dotychczasowej klauzuli na różne sposoby (np. podwyższeniu progu kwotowego waloryzacji, wprowadzeniu cyklicznej waloryzacji).

Kamil Magier, radca prawny, partner w Magier Sterniczuk Zwolińska Kancelarii Radców Prawnych Sp.p.
Kamil Magier, radca prawny, partner w Magier Sterniczuk Zwolińska Kancelarii Radców Prawnych Sp.p.

2. Nie trzeba czekać na spór sądowy, by zwaloryzować kontrakt

PG RP wskazuje, że nie ma przeszkód, aby zamiast wdawać się w spór sądowy z tytułu waloryzacji, strony aneksowały umowę.

Powyższe oznacza, że jeśli zachodzą podstawy do wystąpienia przez wykonawcę do sądu o zmianę wynagrodzenia ze względu na nadzwyczajną zmianę okoliczności (tzw. klauzule rebus sic stantibus – art. 3571 KC lub art. 632 §2 KC), zamawiający powinien rozważyć po prostu zawarcie stosownego aneksu. Będzie to gospodarne i najkorzystniejsze ekonomicznie rozwiązanie.

3. Możliwa jest uogólniona, a nie dotycząca każdego kontraktu, analiza zasadności waloryzacji

Jest to znaczące ułatwienie dowodowe. PG RP wskazuje, że jeśli zamawiający jest stroną wielu podobnych umów, analiza zaistnienia przesłanek waloryzacji może mieć charakter uogólniony. W praktyce może polegać to na tym, że nie zaistnieje konieczność szczegółowego badania przez zamawiającego, czy wnioski prawdziwe dla wielu przypadków (kontraktów) będą prawdziwe dla rozpatrywanego przypadku, o takich samych cechach.

Powyższe oznacza, że zamawiający chcąc dokonać waloryzacji, może posługiwać się analizami o ogólniejszym charakterze i zagregowanymi danymi.

4. Odmowa waloryzacji wyjątkiem, a nie zasadą

PG RP nakazuje indywidualnie, jako wyjątek, traktować sytuacje, gdy zamawiający dysponuje informacjami, że generalne aktualne procesy gospodarcze nie wpływają na realizację konkretnej umowy.

Newsletter konferencje.pb.pl
Informacje o konferencjach, warsztatach, webinarach oraz promocjach. 10% rabatu na każde wydarzenie. Dostęp do wiedzy klasy biznes.
ZAPISZ MNIE
×
Newsletter konferencje.pb.pl
autor: Mateusz Stempak
Ostatnia środa miesiąca
Informacje o konferencjach, warsztatach, webinarach oraz promocjach. 10% rabatu na każde wydarzenie. Dostęp do wiedzy klasy biznes.
ZAPISZ MNIE
Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Administratorem Pani/a danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska) Sp. z o. o. (dalej: my). Adres: ul. Kijowska 1, 03-738 Warszawa. Nasz telefon kontaktowy to: +48 22 333 99 99. Nasz adres e-mail to: [email protected] W naszej spółce mamy powołanego Inspektora Ochrony Danych, adres korespondencyjny: ul. Ludwika Narbutta 22 lok. 23, 02-541 Warszawa, e-mail: [email protected] Będziemy przetwarzać Pani/a dane osobowe by wysyłać do Pani/a nasze newslettery. Podstawą prawną przetwarzania będzie wyrażona przez Panią/Pana zgoda oraz nasz „prawnie uzasadniony interes”, który mamy w tym by przedstawiać Pani/u, jako naszemu klientowi, inne nasze oferty. Jeśli to będzie konieczne byśmy mogli wykonywać nasze usługi, Pani/a dane osobowe będą mogły być przekazywane następującym grupom osób: 1) naszym pracownikom lub współpracownikom na podstawie odrębnego upoważnienia, 2) podmiotom, którym zlecimy wykonywanie czynności przetwarzania danych, 3) innym odbiorcom np. kurierom, spółkom z naszej grupy kapitałowej, urzędom skarbowym. Pani/a dane osobowe będą przetwarzane do czasu wycofania wyrażonej zgody. Ma Pani/Pan prawo do: 1) żądania dostępu do treści danych osobowych, 2) ich sprostowania, 3) usunięcia, 4) ograniczenia przetwarzania, 5) przenoszenia danych, 6) wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania oraz 7) cofnięcia zgody (w przypadku jej wcześniejszego wyrażenia) w dowolnym momencie, a także 8) wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Podanie danych osobowych warunkuje zapisanie się na newsletter. Jest dobrowolne, ale ich niepodanie wykluczy możliwość świadczenia usługi. Pani/Pana dane osobowe mogą być przetwarzane w sposób zautomatyzowany, w tym również w formie profilowania. Zautomatyzowane podejmowanie decyzji będzie się odbywało przy wykorzystaniu adekwatnych, statystycznych procedur. Celem takiego przetwarzania będzie wyłącznie optymalizacja kierowanej do Pani/Pana oferty naszych produktów lub usług.

Stąd zamawiający chcąc odmówić wykonawcy waloryzacji, powinien wykazać dlaczego aktualne zewnętrzne zdarzenia nie pozostają w związku przyczynowym z sytuacją wykonawcy w danym kontrakcie.

5. Waloryzacja umowy ze względu na prawdopodobne koszty (w tym społeczne) braku aneksowania umowy

Zamawiający oceniając wniosek wykonawcy, musi patrzeć szeroko i brać pod uwagę również okoliczności pośrednio związane z realizacją umowy. Tym samym, może być opłacalne zawarcie aneksu z wykonawcą chociażby ze względu na koszty upadłości danego wykonawcy lub odstąpienia od danej umowy (wiążące się z koniecznością np. powtórzenia przetargu), jak również chęć zapewnienia realizacji innych kontraktów lub uniknięcia zawężenia konkurencyjności (w tym ostatnim aspekcie PG RP podkreśla, że na zamawiającym spoczywają obowiązki społeczne).

Co ważne, powyższe okoliczności mogą uzasadniać zmianę umowy w zakresie, który nie będzie w pełni tożsamy z zakresem żądania opartego o klauzule rebus sic stantibus (patrz pkt 2 powyżej).

WALORYZACJA UMÓW A TRWAJĄCE DZIAŁANIA USTAWODAWCY

Nie bez znaczenia, dla obowiązku jak najszerszego stosowania waloryzacji przez zamawiających, jest aktywność ustawodawcy na polu waloryzacji kontraktów publicznych.

W dniu 15 września 2022 r. została przyjęta przez Sejm ustawa , która:

1. nakazuje waloryzację wszystkich nowych kontraktów publicznych trwających powyżej 6 miesięcy (art. 44). Aktualnie taki obowiązek dotyczy tylko robót budowlanych i usług powyżej 12 miesięcy.

2. przewiduje odrębną przesłankę zmiany umowy, dotyczącą trwających umów, dotyczącą waloryzacji kontraktów ze względu na istotną zmianę cen materiałów lub kosztów (art. 48). Co ważne, przepis ten stanowi swoisty wariant przesłanki zmiany umowy art. 455 ust. 1 pkt 4 PZP, Innymi słowy, ustawodawca chce przekonać „nieprzekonanych” zamawiających, aby waloryzowali zawarte kontrakty publiczne, wprowadzając dedykowaną przesłankę zmiany umowy w ustawie.

Autor: Kamil Magier, radca prawny, partner w Magier Sterniczuk Zwolińska Kancelarii Radców Prawnych Sp.p.

Spotkaj się z autorem juz 12 października podczas konferencji “Prawne aspekty rozwoju i utrzymania sieci przesyłowych i dystrybucyjnych” >>

* Opracowanie pt. Zmiana umowy z uwagi na nadzwyczajny wzrost cen (waloryzacja wynagrodzenia) – podstawowe zagadnienia, dostępne pod adresem: https://www.gov.pl/attachment/c6d6cb31-2e03-4e75-8170-a05d5c45e785, ostatnie wejście: 25.09.2022 r.

** Ze względu na objętość artykułu, wytyczne stanowią uogólnienie treści dokumentu. Aby w pełni zrozumieć warunki zaistnienia poszczególnych wytycznych, niezbędna jest lektura całego dokumentu.

*** W przypadku PZP z 2004 r. będzie to art. 144 ust. 1 pkt 3.

Dlaczego warto wziąć udział w naszych konferencjach?

14

ORGANIZUJEMY SZKOLENIA I EVENTY JUŻ OD 14 LAT

Lata doświadczenia

Dział konferencji „Pulsu Biznesu” istnieje od 2004 r. Kilkanaście lat doświadczeń i silna marka „Pulsu Biznesu”, pod którą odbywają się wydarzenia, sprawiły, że jesteśmy dziś czołowym organizatorem konferencji biznesowych skierowanych do wyższej kadry zarządzającej.

800

OD 2004 ROKU ZORGANIZOWALIŚMY PONAD 800 KONFERENCJI I WARSZTATÓW

Profesjonalizm w każdym calu

W ciągu roku kalendarzowego organizujemy ponad 50 konferencji, kongresów, warsztatów i debat, podczas których do dyskusji zapraszamy najlepszych mówców, wybitnych ekspertów i praktyków z poszczególnych branż.

20000

MOŻEMY SIĘ POCHWALIĆ TYLOMA KLIENTAMI Z PONAD 1000 FIRM

Tysiące zadowolonych klientów

Naszą ambicją jest kreowanie przedsięwzięć związanych z istotnymi, bieżącymi wydarzeniami w gospodarce, przewidywanie trendów oraz umożliwianie wymiany doświadczeń i dzielenia się wiedzą. Od 2004 roku zaufało nam już blisko 20 tys. uczestników.