Łączenie firm: wycena wpływa na wyniki

Arkadiusz Rojek
31-03-2003, 00:00

Łączenie spółek, dokonujące się w drodze przejęcia, rozliczane jest metodą nabycia. Niesie ona ze sobą konieczność wyceny aktywów i zobowiązań spółki przejmowanej według wartości godziwej. Różnica, jaka powstaje między ceną przejęcia a wartością godziwą aktywów netto (aktywa minus zobowiązania), ujmowana jest w sprawozdaniu jako wartość firmy lub ujemna wartość firmy. Tydzień temu opisaliśmy zagadnienie wyceny zobowiązań przy przejęciu, dzisiaj zajmiemy się wpływem różnic w wycenie środków trwałych spółki przejmowanej na wyniki finansowe połączonych firm, a także amortyzacją wartości przedsiębiorstwa.

Załóżmy, że firma kupiła za 100 mln zł spółkę, której jedynym aktywem jest środek trwały, generujący przychody — hotel. Załóżmy, że wartość godziwa, wyliczona np. na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych, wg jednego z wyceniających ten środek to 70 mln zł, a innego — 100 mln zł (różnice mogą zależeć np. od przyjętej stopy dyskontowej, wartości prognozowanych przepływów pieniężnych netto, oceny czynników zewnętrznych itp.). Załóżmy, że spółka finansowana jest całkowicie z kapitałów własnych, środek trwały jest amortyzowany w okresie 40 lat, a wartość firmy — 5 lat.

Radomił Maślak, menedżer w dziale audytu PricewaterhouseCoopers zaznacza, że w przypadku pierwszej wyceny, wartość firmy sięgnie 30 mln zł (100-70), która w okresie 5 lat będzie amortyzowana w rachunku zysków i strat (wpływ 6 mln zł rocznie). W przypadku drugiej wyceny nie powstanie wartość firmy, gdyż cena nabycia będzie równa wartości godziwej przejętych aktywów netto.

W pierwszym przypadku odpisy amortyzacyjne obciążające wynik w pierwszych 5 latach wyniosą rocznie 7,75 mln zł (w tym 6 mln zł odpis wartości firmy i 1,75 mln amortyzacja środka trwałego — 70 mln zł przez 40 lat), w drugim tylko 2,5 mln zł (amortyzacja środka trwałego, 100 mln zł przez 40 lat).

Ustawa o rachunkowości wprowadziła możliwość wydłużenia okresu amortyzacji wartości firmy z 5 do 20 lat. Określenie tego jest dość subiektywne, bo sprowadza się do oszacowania czasu, w jakim będziemy czerpać korzyści ekonomiczne z przejętego przedsiębiorstwa.

— Korzyści ekonomiczne w tym przypadku są pojęciem szerokim i nie sprowadzają się tylko do wymiaru finansowego — podkreśla Radomił Maślak.

Ustawa nakłada wymóg uzasadnienia wydłużenia okresu amortyzacji powyżej 5 lat, nie precyzuje jednak, w jakich sytuacjach może to być słuszne. Przykładowe przyczyny, które mogą prowadzić do wydłużenia okresu amortyzacji to:

- przejęcie firmy, która ma wyłączność (np. koncesję) na określoną działalność na danym terenie na okres dłuższy niż 5 lat, a spółka przejmująca spodziewa się osiągać korzyści (np. finansowe) z tej działalności

- przejęcie firmy, której główne aktywa przyczyniające się do osiągania korzyści ekonomicznych mają znacznie dłuższy okres ekonomicznego zużycia niż 5 lat (np. hotel).

Niedokładne określenie okresu amortyzacji może istotnie wpłynąć na sprawozdanie finansowe. Przy wartości firmy rzędu 100 mln zł, jeśli założymy 5 letni okres — wysokość rocznego kosztu z tego tytułu to 20 mln zł. Przy 20 letnim okresie jest to tylko 5 mln zł. Różnica w wyniku rocznym to aż 15 mln zł.

Według proponowanych zmian do międzynarodowych standardów rachunkowości wartość firmy nie będzie amortyzowana, lecz poddawana testom na utratę wartości.

W sensie ekonomicznym ujemna wartość firmy, w przeciwieństwie do dodatniej, związana jest najczęściej z przyszłymi kosztami, stratami, jakie spółka przejmująca spodziewa się ponieść w związku z przejęciem przedsiębiorstwa. Powstanie ujemnej wartości firmy nie jest zjawiskiem częstym, ze względu na fakt, że sprzedający rzadko decyduje się wyzbywać przedsiębiorstwa poniżej wartości godziwej aktywów netto. Wystąpienie ujemnej wartości firmy powinno być sygnałem mobilizującym do większej czujności w zakresie wyceny nabywanego przedsiębiorstwa. Często bowiem prawdziwą przyczyną wystąpienia ujemnej wartości firmy jest nieprawidłowa wycena (zaniżenie zobowiązań, zawyżenie wartości aktywów).

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Arkadiusz Rojek

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Łączenie firm: wycena wpływa na wyniki