Legalne zamieszkanie w UE doczekało się wykładni

opublikowano: 18-07-2019, 22:00

Dzięki zabiegom Rzecznika MŚP firmom powinno być łatwiej uzyskać w ZUS zaświadczenia ubezpieczeniowe dla cudzoziemców.

Długość przebywania w Polsce nie ma znaczenia dla uznania, czy obywatel kraju trzeciego legalnie zamieszkuje w naszym kraju, co ma znaczenie m.in. dla możliwości skierowania go przez polskiego pracodawcę do pracy na terenie innego państwa Unii Europejskiej (UE). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) powinien wziąć to pod uwagę przy wydawaniu niezbędnych dokumentów warunkujących delegowanie pracowników. Apeluje o to Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (MŚP), na którego wniosek resort pracy wydał w tej sprawie objaśnienie prawne.

Niejasne kryterium

Do prof. Gertrudy Uścińskiej, prezes ZUS, zostało już wysłane pismo z Biura Rzecznika MŚP z wnioskiem o przekazanie objaśnienia pracownikom zakładu, tak aby zapewniono jego stosowanie. Wytyczne przygotowane przez ministra rodziny, pracy i spraw społecznych (MRPiSP) dotyczą właściwego rozumienia art. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010 z 24 listopada 2010 r. rozszerzającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004 i rozporządzenie (WE) nr 987/2009 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi rozporządzeniami jedynie ze względu na swoje obywatelstwo. Artykuł ten daje podstawę do zastosowania wobec tych osób przepisów regulujących unijną koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. Jednocześnie określa on kryterium legalnego zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty jako warunek objęcia cudzoziemca tymi regulacjami. Interpretacja tego warunku nie była jednak jednolita.

Problem wynika m.in. z braku zdefiniowania pojęcia legalnego zamieszkania, sprawiając tym samym kłopoty nie tylko pracownikom, ale też pracodawcom. Nie wiadomo bowiem, co ostatecznie przesądza o podleganiu unijnemu ustawodawstwu dotyczącemu ubezpieczeń społecznych, przede wszystkim gdy sytuacja dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego. W konsekwencji utrudniało to wielu firmom uzyskanie zaświadczeń A1 potwierdzających objęcie cudzoziemców tymi regulacjami. Takie sygnały zgłaszane Rzecznikowi MŚP przez przedsiębiorców dotyczyły głównie obywateli Ukrainy przebywającychi legalnie zatrudnionych w Polsce, których planowano wysłać do pracy przy realizacji usług na terenie innego kraju, np. w Czechach.

Przypomnienie o wyroku

Odmowy wydania A1 uzasadniano tym, że cudzoziemiec nie jest powiązany z Polską przez dostatecznie długi okres lub że zachowuje zwykły ośrodek swoich interesów życiowych na Ukrainie. Zdaniem Rzecznika MŚP takie argumenty — gdy ktoś legalnie pracuje i są od tego opłacane składki ZUS — obniżają ochronę socjalną zatrudnionych, którzy oddelegowani do Czech czy Niemiec nie wiedzą, gdzie są ubezpieczeni.

Poza tym we wniosku do ministra przypomniał on o wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE (w sprawie C477/17 Balandin) ze stycznia tego roku. Trybunał wyraźnie przesądził w nim, że ani długość obecności w państwie UE, ani fakt, że obywatele państw trzecich zachowują w swoich krajach zwykły ośrodek swych interesów życiowych, nie rozstrzyga o tym, czy osoby te legalnie zamieszkują na terytorium danego kraju Unii. Zdaniem Rzecznika MŚP badanie tych okoliczności powinno ograniczać się wyłącznie do ustalenia państwa członkowskiego właściwego pod względem obowiązku ubezpieczeniowego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu