Miliardy złotych poszły z dymem

Wiktor Szczepaniak
opublikowano: 25-01-2008, 00:00

Tego jeszcze nie było. Sprzedaż papierosów w Polsce spadła poniżej 70 mld sztuk. Firmy tytoniowe liżą rany. I się łączą.

Zaskakująco duży spadek sprzedaży papierosów

Tego jeszcze nie było. Sprzedaż papierosów w Polsce spadła poniżej 70 mld sztuk. Firmy tytoniowe liżą rany. I się łączą.

Wygląda na to, że polscy palacze, których jest około 9 mln, zaczynają się odwracać od papierosów, przynajmniej tych legalnych. Według danych Krajowego Związku Przemysłu Tytoniowego (KZPT), ich sprzedaż w 2007 r. spadła do 69,8 mld sztuk, wobec 72,3 mld rok wcześniej (patrz wykres). To najgorszy wynik od co najmniej kilkunastu lat.

Trzy powody

— Do spadku sprzedaży przyczynił się m.in. wzrost cen papierosów, spowodowany podwyżkami akcyzy. Negatywny wpływ na ich sprzedaż mają też kampania antynikotynowa i być może perspektywa kolejnych podwyżek — mówi Jerzy Skiba, prezes KSPT.

Jego zdaniem, widoki na 2008 r. też nie są dla branży tytoniowej różowe. Przypomnijmy, że przed tygodniem weszła w życie kolejna podwyżka akcyzy na wyroby tytoniowe, dzięki której ceny detaliczne papierosów i tytoniu do ręcznego sporządzania skrętów wzrosną o 15-17 proc. W rezultacie za jedną paczkę papierosów trzeba będzie zapłacić w tym roku więcej o 1,2--1,6 zł. Jej cena wzrośnie więc do 7-11 zł, w zależności od marki. Skutki podwyżki ujawnią się jednak w pełni dopiero za kilka miesięcy, bo firmy jak zwykle zrobiły duże zapasy papierosów ze starą akcyzą.

To jednak nie koniec. Wiadomo, że akcyza musi jeszcze bardziej pójść w górę, by w 2009 r. osiągnąć minimalny poziom wymagany w Unii Europejskiej (64 EUR na 1000 sztuk).

Branża tytoniowa wstrzymuje więc oddech.

— Z naszych informacji wynika, że w 2006 r. spośród siedmiu producentów papierosów w Polsce tylko dwie firmy były rentowne. Wyniki z 2007 r. nie będą o wiele lepsze — ocenia Marek Maj, prezes Zakładów Tytoniowych w Lublinie.

Przyznaje, że jego firma ma problem z wypracowaniem zysków i dlatego liczy na szybką prywatyzację, najlepiej jeszcze w tym roku.

— W porównaniu z rokiem poprzednim dochodowość naszych marek w 2007 r. była znacznie lepsza. Jednak wyniki całej branży są ciągle dużo niższe od osiąganych przez inne gałęzie sektora dóbr szybkozbywalnych — szacuje Rafał Ogrodnik, dyrektor ds. finansowych British-American Tobacco Polska.

Są jednak w branży i finansowe rodzynki.

— Nasza firma od lat realizuje z sukcesem politykę polegającą na walce o dobre wyniki finansowe, nawet kosztem sprzedania mniejszej ilości papierosów — zapewnia Mariola Krzyżaniak z Imperial Tobacco Polska.

Danych z 2007 r. — podobnie jak inne firmy — jednak nie podaje.

Będą roszady

W branży coraz głośniej mówi się, że w obecnych warunkach na rynku polskim jest miejsce tylko dla trzech-czterech dużych producentów, a konsolidacja sektora nabiera już tempa.

We wtorek koncern Imperial Tobacco poinformował o tym, że jego oferta przejęcia akcji grupy Altadis uzyskała akceptację. Jej sfinalizowanie jest już więc tylko kwestią czasu. Po przejęciu Altadisa Imperial Tobacco umocni pozycję na globalnym, a także na polskim rynku. W Polsce zwiększy udziały rynkowe o blisko 8 pkt proc. i stanie się zdecydowanym numerem dwa, za firmą Philip Morris Polska (patrz wykres).

Po takiej roszadzie w trudnej sytuacji na polskim rynku znajdzie się Gallaher, który jako jedyna z dużych firm tytoniowych będzie mieć udziały rynkowe poniżej 10 proc.

Państwo zarabia

Jednym z nielicznych wygranych w tym biznesie jest polski fiskus, który mimo spadku sprzedaży papierosów co roku zwiększa przychody z akcyzy na wyroby tytoniowe. W ciągu 11 miesięcy 2007 r. wzrosły one do 11,8 mld zł, wobec 10,4 mld rok wcześniej. W tym roku mają one wzrosnąć o dalsze 2,3 mld zł.

Przemyt opłacalny jak nigdy dotąd

Drastyczne podwyżki cen papierosów zwiększają atrakcyjność ich przemytu zza wschodniej granicy.

Choć fiskus inkasuje miliardy złotych z akcyzy na wyroby tytoniowe, to jednocześnie sporo traci z powodu nielegalnej sprzedaży papierosów z przemytu. Nie wiadomo jednak do końca, jaki jest rzeczywisty rozmiar procederu. Według różnych szacunków, udział nielegalnych papierosów w całkowitej konsumpcji sięga od 15 do 30 proc., a przy wschodniej granicy jeszcze więcej.

Celne polowanie

Maria Hiż z biura prasowego Ministerstwa Finansów informuje, że podlegająca resortowi Służba Celna wykryła w 2007 r. ponad 503 miliony sztuk nielegalnych papierosów. To sporo więcej niż w latach wcześniejszych (np. 475 mln w 2006 r., 200 mln w 2000 r.).

— Po wejściu Polski do UE zwiększyła się intensywność prób przemytu papierosów zza wschodniej granicy. W tym czasie rosła też jednak skuteczność Służby Celnej, a teraz, dzięki dodatkowemu uszczelnieniu granicy wschodniej w związku z wejściem do strefy Schengen, przemyt będzie jeszcze bardziej utrudniony — mówi Maria Hiż.

Do Polski trafiają z przemytu zarówno markowe papierosy z krajów byłego ZSRR, jak i podróbki z krajów dalekiego wschodu (np. Chin).

Ryszard Chudy, rzecznik Izby Celnej w Olsztynie, która operuje m.in. na terenie granicy z obwodem kaliningradzkim, jest przekonany, że przemyt papierosów spadnie, m.in. dzięki nowym utrudnieniom wizowym i wywołanemu przez nie spadkowi liczby osób przekraczających granicę.

— Przemyt miał na naszym terenie głównie charakter „mrówkowy”, a ruch na granicy znacząco się zmniejszył — wyjaśnia Ryszard Chudy.

W kotka i myszkę

Eksperci są przekonani, że teraz przemytnicy będą szukać innych sposobów przerzucania kontrabandy, np. za pomocą paczek pocztowych i kurierskich. Jest to dość skuteczny sposób, bo służby celne nie kontrolują wszystkich paczek, tak samo jak nie kontrolują wszystkich tirów. Kontrole są w obu przypadkach wyrywkowe i obejmują jedynie około 20-30 proc. obrotu. Nic dziwnego, że paczki pocztowe są dziś jednym z istotnych źródeł przemytu papierosów na Wyspy Brytyjskie.

Jakiś czas temu w prasie pojawiały się też informacje o podejmowaniu przez grupy przestępcze nielegalnej produkcji papierosów na terenie kraju. Maria Hiż uważa jednak, że taki proceder raczej nie będzie się w Polsce rozwijał. Koszty w takim przypadku są bowiem zbyt wysokie w stosunku do ryzyka — w sytuacji gdy przemytnicy mają dostęp do tanich papierosów ze Wschodu.

Wiktor Szczepaniak

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Wiktor Szczepaniak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu