Należyta staranność w VAT

LIDIA ADAMEK-BACZYŃSKA partner, doradca podatkowy, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA; NATALIA BŁAŻEJEWSKA konsultant, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA
opublikowano: 07-01-2018, 22:00

KOMENTARZ

Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od dokonywanych zakupów jest podstawowym prawem każdego podatnika VAT czynnego i jest ograniczone jedynie w przypadkach określonych w ustawie o VAT. Podstawy do odliczenia nie stanowią m.in. faktury i dokumenty celne wystawione przez podmiot nieistniejący, dokumentujące czynności niedokonane, podające kwoty niezgodne z rzeczywistością. Zasadniczo powyższe sytuacje dotyczą oszustw podatkowych związanych z wyłudzeniem podatku VAT.

Co jednak, w przypadku gdy podatnik uczestniczył w oszustwie nieświadomie? Wówczas istotne jest, czy dochował należytej staranności, dokonując weryfikacji swojego kontrahenta. Może to bowiem ochronić podatnika przed negatywnymi skutkami nieświadomego uczestniczenia w oszustwie podatkowym, w tym przed odmową prawa do odliczenia VAT z faktury wystawionych przez takiego kontrahenta. Czym jest jednak należyta staranność? Brak jest definicji tego pojęcia w przepisach prawa podatkowego.

W zakresie rozumienia należytej staranności wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Według TSUE, jeżeli podatnik podjął wszelkie możliwe działania, których można było się od niego w sposób uzasadniony domagać celem zapewnienia, że realizowane przez niego transakcje nie stanowią części łańcucha dotkniętego oszustwem w podatku VAT, organ nie powinien kwestionować jego prawa do odliczenia.

Orzecznictwo nie wskazuje jednak listy działań, jakie podatnicy powinni podjąć w zakresie należytej staranności, aby uniknąć kwestionowania prawa do odliczenia VAT ze strony organów podatkowych. Lista takich działań została wskazana w odpowiedzi na interpelację poselską z 1 sierpnia 2017 r. (DPP1.054.11.2017). Zgodnie z treścią interpelacji, do podstawowych czynności, jakich przedsiębiorca może dokonać przy weryfikacji kontrahenta, należą: potwierdzenie statusu podatkowego dostawcy jako podatnika VAT czynnego oraz VAT-UE, sprawdzenie podmiotu w KRS lub CEIDG, w bazie REGON, uzyskanie kopii o niezaleganiu w podatkach. Podatnik może również dokonać dodatkowej weryfikacji sprzedawcy. Przykładowo może sprawdzić posiadanie przez kontrahenta strony internetowej, adresu e-mail, wymaganych koncesji, zezwoleń, sformalizować relacje z kontrahentami w formie umów, zabezpieczyć się poprzez żądanie pisemnego zobowiązania się kontrahenta, że towar nie pochodzi z przestępstwa.

Podstawowa weryfikacja kontrahenta w ewidencji działalności, rejestrze podatników VAT czy też w bazie REGON nie zwalnia podatnika automatycznie od ewentualnych negatywnych następstw wynikających z nieuczciwości kontrahenta. Działania te wskazują jednak na chęć dochowania przez podatnika należytej staranności. Z drugiej strony dokonywanie dodatkowych weryfikacji kontrahenta oraz transakcji powinno mieć jednak charakter indywidualny i zależeć od rodzaju transakcji oraz jej skomplikowania.

Obecnie Ministerstwo Finansów opracowuje listę przesłanek należytej staranności po stronie nabywcy w transakcjach krajowych, która ma być zamkniętym katalogiem. Zastosowanie się do wytycznych fiskusa ma pomóc przedsiębiorcom, którzy obawiają się zakwestionowania prawa do odliczenia podatku VAT z powodu nieprawidłowości na innym etapie obrotu. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: LIDIA ADAMEK-BACZYŃSKA partner, doradca podatkowy, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA; NATALIA BŁAŻEJEWSKA konsultant, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Inne / Należyta staranność w VAT