Odzyskanie wkładu przed likwidacją spółki

JĘDRZEJ JAKUBOWICZ, adwokat, kancelaria Głowacki i Wspólnicy
15-02-2016, 22:00

Generalną zasadą odnoszącą się do spółek kapitałowych jest brak możliwości zwrotu wkładu w trakcie istnienia spółki.

Zasada ta wynika z art. 189 § 1 i 344 § 1 k.s.h. Co za tym idzie, wszelkie wypłaty na rzecz udziałowca mogą być dokonane tylko w ramach przewidzianych przez k.s.h. Zastrzec jednak należy, że udziałowcy nie mogą otrzymywać jakichkolwiek wypłat z majątku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego (majątku netto spółki, którego wartość otrzymujemy poprzez odjęcie od wartości wszystkich aktywów długów spółki — tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 22.04.2015 r., III CSK 284/14).

W praktyce z najczęstszym przypadkiem zwrotu wkładu mamy do czynienia przy umorzeniu udziałów lub akcji. W ramach umorzenia w uchwale (zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, względnie w razie umorzenia automatycznego w uchwale zarządu) określa się wynagrodzenie należne z tego tytułu udziałowcowi. W przypadku więc, gdy wkład polegał na wniesieniu gotówki — zwrot wkładu (w całości lub w części) nastąpi poprzez zapłatę tak określonego wynagrodzenia. W przypadku gdy wniesiono wkład niepieniężny, do jego zwrotu dojdzie, gdy w umowie lub uchwale, na podstawie których dojdzie do przeniesienia udziałów lub akcji w celu umorzenia lub do samego ich umorzenia, jako wynagrodzenie określone zostanie świadczenie niepieniężne — przykładowo przeniesienie przez spółkę nieruchomości, uprzednio wniesionej przez udziałowca. Zwrócić należy uwagę, że zwrot wkładu, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2015 r., może stanowić opodatkowaną na gruncie ustawy o VAT dostawę towarów (tak: Uchwała NSA z 16.11.2015 r., I FPS 6/15).

W spółce z o.o. do umorzenia udziałów będzie mogło dojść poprzez obniżenie kapitału zakładowego lub z czystego zysku. Ten drugi sposób jest o tyle efektywniejszy, że nie wymaga przeprowadzenia postępowania konwokacyjnego oraz procedury zmiany umowy spółki, która łączy się z wymogiem uzyskania wpisu do KRS. W spółce akcyjnej umorzenie akcji będzie zawsze związane z przeprowadzeniem obniżenia kapitału zakładowego, kończącym się wpisaniem zmiany statutu spółki do rejestru przedsiębiorców.

Należy zwrócić uwagę, że w spółce akcyjnej zwrot wkładu może nastąpić również w ramach obniżenia kapitału zakładowego dokonanego poprzez zmniejszenie wartości nominalnej akcji lub ich połączenie. Odzyskanie wkładu niepieniężnego może również nastąpić poprzez zwykłą jego sprzedaż, byleby dokonana została na ekwiwalentnych warunkach, a więc w wyniku której do spółki trafi rzeczywista wartość sprzedawanych towarów.

W pozostałych przypadkach zwrot wkładu może nastąpić w ramach podziału majątku spółki w określonym przez k.s.h. terminie po ogłoszeniu o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli spółki dokonanego w toku postępowania likwidacyjnego. Również w tym przypadku umowa lub statut spółki może określać, że podział nastąpi poprzez zwrot wniesionego wkładu — jeżeli takowy będzie jeszcze w spółce istnieć (art. 286 § 3 i 474 § 4 k.s.h.). © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: JĘDRZEJ JAKUBOWICZ, adwokat, kancelaria Głowacki i Wspólnicy

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Odzyskanie wkładu przed likwidacją spółki