Premie trzeba udokumentować

Jerzy Martini, Przemysław Skorupa
18-05-2004, 00:00

Premia dla nabywcy, na użytek podatku VAT, może być traktowana jako forma rabatu lub wynagrodzenie.

W praktyce obrotu gospodarczego funkcjonują różne instrumenty wspierania sprzedaży. Należą do nich m.in. premie pieniężne/bonusy, które wypłaca nabywcy sprzedawca (np. z tytułu wielkości zakupów bądź sprzedaży na danym rynku). Z ekonomicznego punktu widzenia, premie pieniężne pełnią funkcje podobne do rabatów.

Fiskus zmienia zdanie

Zgodnie z praktyką dominującą na gruncie starej ustawy o VAT do końca 2001 r., udzielanie premii pieniężnych (bonusów) traktowane było neutralnie (przyznanie premii dokumentowała nota). W ostatnim okresie obowiązywania regulacji organy skarbowe zmieniły stanowisko — bonusy i premie pieniężne traktowane były jak rabat. Minister Finansów w jednym z pism interpretacyjnych stwierdził, że wynagrodzenie (premia), wypłacane z wypracowanej przez sprzedawcę marży, spełnia funkcję rabatu. W opinii Ministra znajdował tu zastosowanie art. 15 ust. 2 starej ustawy o VAT. Oznaczało to, że sprzedawca powinien wystawiać faktury korygujące.

W praktyce wielu podatników nie zastosowało się do nowego podejścia i wystawiało noty księgowe. Powodem były znaczne utrudnienia formalne w przypadku wystawienia zbiorczych faktur korygujących — nie było dopuszczalne podanie tylko kwot globalnych.

Dwie możliwości

Wydaje się, że na gruncie nowej ustawy o VAT taka praktyka nie powinna być kontynuowana. Premie pieniężne nie powinny być traktowane jako pozostające poza zakresem VAT. W praktyce stosowane mogą być dwa podejścia:

- premia pieniężna może być traktowana jako forma rabatu — w takiej sytuacji podatnik udzielający jej zobowiązany będzie w praktyce wystawić fakturę korygującą (ewentualnie zbiorczą fakturę korygującą). Z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów regulującego zasady wystawiania faktur wynika, że nie jest dopuszczalne wystawianie zbiorczych faktur korygujących podających jedynie kwoty globalne. Stosowanie zatem takiego podejścia może natrafiać na poważne problemy administracyjne. Z drugiej strony, można przyjąć, że obniżenie obrotu powinno być dopuszczalne również na podstawie noty (rabat będzie udokumentowany). Zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy, warunkiem obniżenia obrotu jest jego udokumentowanie, nie ma natomiast wymogu, że dokumentem tym musi być faktura korygująca (sama korekta faktury stanowi, zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy, odrębną przesłankę do obniżenia obrotu). Prawo takie, bez wystawiania faktury korygującej potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku 317/94 (Elida Gibbs).

- traktowanie premii pieniężnych jako wynagrodzenia za usługi świadczone przez nabywców dóbr (w praktyce są to dystrybutorzy bądź sprzedawcy detaliczni) — w takiej jednak sytuacji dystrybutorzy musieliby być zobowiązani do udzielania określonych świadczeń. Udzielenie premii nie powinno wówczas być uzależnione wyłącznie od zakupienia w odpowiednim okresie określonej ilości towarów lub dokonania wcześniejszej zapłaty (wtedy bowiem mielibyśmy do czynienia raczej z rabatem).

Ryzyko nabywcy

Dokumentowanie premii pieniężnych nadal w formie not księgowych należałoby uznać za nieprawidłowe z punktu widzenia przepisów o VAT. Z drugiej strony, kontynuowanie takiej praktyki nie powinno rodzić ryzyka podatkowego dla udzielających premii/bonusów. Podatnikom takim nie można zarzucić zaniżenia zobowiązania podatkowego. Pewne ryzyko leżałoby po stronie podmiotów, które otrzymują premie lub bonusy. Organy podatkowe mogą uznać, że zawyżyły one podatek naliczony, a tym samym zobowiązania VAT.

Autorzy są doradcami podatkowymi w Zespole Podatków Pośrednich PricewaterhouseCoopers

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jerzy Martini, Przemysław Skorupa

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Kariera / / Premie trzeba udokumentować