Prezes UOKiK: zmiany w prawie antymonopolowym pozwolą nam sprostać nowym wyzwaniom

  • PAP
opublikowano: 02-03-2021, 12:41

Zmiany w prawie antymonopolowym, nad którymi trwają obecnie prace, pozwolą nam sprostać nowym wyzwaniom i skuteczniej eliminować nieuczciwe praktyki z rynku, gdyż m.in. zwiększają niezależność Urzędu - mówił prezes UOKiK Tomasz Chróstny podczas wtorkowej konferencji.

Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych. Nowe przepisy będą implementacją do polskiego porządku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1 z 11 grudnia 2018 r. (Dyrektywa ECN+). Kwestie te temat międzynarodowej konferencji online organizowanej przez UOKiK razem z Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych UW.

Jak opisywał w swoim wystąpieniu Tomasz Chróstny, celem dyrektywy ECN+ jest zwiększenie siły, skuteczności, niezależności i zasobów krajowych regulatorów po to, żeby skuteczniej eliminować nieuczciwe praktyki z rynku. "To ważny krok zwiększający skuteczność narodowych regulatorów, żebyśmy mogli korzystać z pozytywnych efektów wolnej konkurencji z korzyścią dla przedsiębiorców, dla całej gospodarki, również i dla konsumentów" - ocenił.

Tomasz Chróstny, fot. ARC
Tomasz Chróstny, fot. ARC

Celem dyrektywy jest doprecyzowanie uprawnień dochodzeniowych Urzędu, ściślejsza współpraca organów antymonopolowych, zmiany w zakresie kar finansowych czy programie łagodzenia kar leniency.

Według Chróstnego chodzi m.in. o wzmocnienie Urzędu i uzależnienie go także poprzez przeciwdziałanie konfliktom interesów, a nie tylko poprzez wzmocnienie samego organu. "To również istotne zmiany, jeżeli chodzi o program łagodzenia kar leniency, który chcemy, żeby przeżywał renesans w tych najbliższych latach" - powiedział. Wskazał, że planowane zmiany dotyczą także mechanizmu stosowania sankcji. "Szukamy wielu przestrzeni, żeby jeszcze sprawniej, poprzez dyscyplinowanie, mobilizowanie przedsiębiorców, wymaganie na poziomie odpowiedzialności, motywować, aby sprawnie sami chcieli eliminować te niekorzystne praktyki rynkowe" - opisywał.

"Zmiany płynące z dyrektywy ECN+ to ważny krok, abyśmy mogli sprostać bardzo poważnym wyzwaniom, które są przed nami" - podkreślił, wskazując, że chodzi m.in. o wyzwania związane z "nowymi technologiami, które coraz sprawniej są absorbowane przez rynek, a niekoniecznie nadążają za tym regulatorzy". Zaznaczył, że dla Urzędu wykorzystanie nowych narzędzi, jakie daje np. uczenie się maszynowe, jest istotne dla walki z nieprawidłowościami, podobnie jak ściślejsza współpraca międzynarodowa.

Według Chróstnego, zeszły rok był okresem istotnych zmian organizacyjnych w UOKiK, jak wyodrębnienie nowych jednostek, m.in. odpowiedzialnych za zmowy przetargowe, przewagę kontraktową, cyberbezpieczeństwo oraz współpracę międzynarodową. Urząd zyskał także dostęp do nowych informacji, jak dane z plików JPK, z sektora bankowego i podatkowego. "To wielki kapitał, który będzie pracował dla dobra uczciwej konkurencji" - podkreślił prezes UOKiK.

Także dziekan Wydziału Zarządzania UW Grzegorz Karasiewicz podkreślał na konferencji, że ochrona konkurencji odgrywa ogromną rolę na rynku. "Podmiot, który zaczyna dominować na danym rynku, zaczyna narzucać swoje własne reguły gry i najczęściej dąży do tego, żeby wyeliminować pozostałe podmioty z rynku" - powiedział. "Rynek wymaga ochrony prawnej, dlatego ta dyrektywa odgrywa ogromną rolę, ponieważ dąży do tego, aby urząd antynomopolowy miał silną pozycję, niezależną pozycję w układzie prawnym, układzie finansowym, bo bez silnego urzędu trudno mówić o ochronie konkurencji" - podkreślił.

Planowane zmiany w prawie dotyczą m.in. programu łagodzenia kar leniency. Jedną z nich ma być wyłączenie lub złagodzenie odpowiedzialności karnej dla osób fizycznych działających na rzecz przedsiębiorcy, który skorzystał z tego programu. Obecnie udział w nich jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, co może zniechęcać do przyznania się do udziału w niedozwolonym porozumieniu przed Prezesem UOKiK.

Zmieni się również sposób nakładania kar pieniężnych na przedsiębiorców, którzy nie współpracują z Prezesem UOKiK na etapie gromadzenia materiału dowodowego lub też przekazują nieprawdziwe informacje oraz dopuszczają się naruszeń związanych z kontrolą i przeszukaniem. Dotychczas za te praktyki groziła sankcja do równowartości 50 mln euro. Po zmianie ustawy ma to być kara do 3 proc. obrotu w roku poprzedzającym wydanie decyzji. Zmiana jest spowodowana wymogami dyrektywy, która nakazuje, aby sankcje pieniężne za te konkretne naruszenia były nakładane proporcjonalnie do światowego, całkowitego obrotu przedsiębiorstw.

Dyrektywa wprowadza również okresowe kary pieniężne. Zgodnie z projektem ustawy mają one wynosić do 5 proc. dziennego obrotu przedsiębiorcy w roku poprzedzającym ich nałożenie. Projekt ustawy zakłada, że sankcje te będą groziły m.in. za każdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji Prezesa UOKiK lub związanych z nimi wyroków sądowych.

Implementacja dyrektywy zakłada również, że każdy ma obowiązek przekazywania Prezesowi UOKiK żądanych informacji lub dokumentów. W tej chwili zobligowani do tego są jedynie przedsiębiorcy lub ich związki. Projekt nowelizacji przepisów przewiduje otwarty katalog podmiotów, które mogą być adresatami żądania Prezesa Urzędu.

Dyrektywa ECN+ ma też umożliwić skuteczniejszą współpracę pomiędzy krajowymi urzędami. W ślad za nią, zmiany w ustawie zakładają m.in. pomoc Prezesa UOKiK przy prowadzeniu postepowań przez organy antymonopolowe innych państw członkowskich UE. Będzie on mógł np. wezwać świadka lub w uzasadnionych przypadkach wystąpić o przesłuchanie go przez sąd w sprawie prowadzonej w innym kraju. Organy ochrony konkurencji w innych państwach będą mogły sprawdzać wykonanie decyzji Prezesa UOKiK na ich terenie, podobnie polski urząd, na wniosek swojego odpowiednika z innego kraju, będzie mógł zweryfikować wykonanie jego rozstrzygnięcia.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: PAP

Polecane