Najkrótsza noc w roku

Sen nocy letniej, przesilenie, przyroda i upał. Najbliższe noce będą najkrótsze w roku (7 godzin i 14 minut). W tych dniach młodzieńcy wyruszali w poszukiwaniu kwiatu paproci a dziewczęta wiły wianki... Nasi przodkowie wyznawali też przesądy zapewniające finansową pomyślność!

Noc Kupały ma starożytny rodowód wywodzący się ze wspólnego dla wielu kultur obchodzenia święta życia, zbiorów, wody, lata i przyrody. Określenie Noc Świętojańska została stworzona w trakcie próby "ochrzczenia" trudnej do wykorzenienia przez Kościół pogańskiej tradycji. Podobnie z określeniem sobótka, która nie ma nic wspólnego z sobotą, lecz jest próbą deprecjacji zwyczaju poprzez porównaniu do sabatu czarownic. 

Henryk Siemiradzki, Noc świętojańska, 1892
Zobacz więcej

Henryk Siemiradzki, Noc świętojańska, 1892

Jak celebrowano najkrótszą noc w roku? W naszym regionie, i to nie tylko wśród ludów słowiańskich, były to zwyczaje bardzo podobne. Wiele z nich miało związek z ogniem - palono wielkie ogniska, przez które często przeskakiwano co miało oczyszczać duszę i organizm. W Skandynawii ogniska te lokalizowano nad wodą, w której też należało się koniecznie wykąpać. Kobiety plotły wianki z popularnego chwasty - bylicy, które zawieszano bydłu na rogach dla ochrony przed urokami wywołującymi choroby. 

Podczas Nocy Kupały przeprowadzano także wróżby, najczęściej odprawiane przez panny i kawalerów. Dziewczęta przy śpiewie puszczały na wodzie wianki z zapalonymi świecami. Obrzęd ten powinien odbywać się na rzece, ponieważ nieco dalej w jej biegu czekali chłopcy, których zadaniem było wyłowienie wianka. Symbolika jest oczywista i pech miała ta panna, która zawczasu nie dogadała się z odpowiednim kandydatem na oznaczenie swojego wianka...

Podobno tej nocy pozwalano takim połączonym przez wianek parom na samodzielne nocne opuszczenie wsi i udanie się do lasu w celu odnalezienia legendarnego kwiatu paproci. Wspólna wycieczka poprzedzała najczęściej oficjalne zaręczyny i szybki ślub. Choć wspólna wyprawa po kwiat to zwyczaj słowiański, to samo występowanie mitycznej rośliny tej konkretnej nocy było wierzeniem popularnym od Atlantyku aż po Ural.

Od obchodów tego święta pozwalano także na kąpiele w rzekach i jeziorach. Wierzono, że stają się one bezpieczne, wolne od wodników i topielic czekających na ofiary. Ta tradycja stała się dla Kościoła wygodną do transformacji w Noc Świętojańską, czyli próbę przeniesienia pogańskich tradycji w kult chrześcijański. Wykorzystując wspólny motyw oczyszczającej kąpieli w wodzie już od wczesnego średniowiecza w Italii, później krajach celtyckich i słowiańskich wprowadzano zwyczaj Nocy Świętojańskiej. Walka ze zwyczajami pogańskimi była jednak trudna. Jak podawał Paweł Jasienica, ostatni raz rytualna Noc Kupały traktowana jako wydarzenie kultowe została odprawiona w 1937 r. na Opolszczyźnie.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Po godzinach / Najkrótsza noc w roku