Przedstawiciel także zapłaci fiskusowi

Paweł Jakubczak
02-01-2007, 00:00

Inwestorzy z obcych krajów często prowadzą w Polsce biznes w formie oddziału. Jakie podatki zapłacą?

Działalność w Polsce oddziałów zagranicznych przedsiębiorstw reguluje ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

— W rozumieniu ustawy oddział nie jest odrębnym podmiotem prawa polskiego, lecz jednostką organizacyjną spółki zagranicznej prowadzącej w Polsce działalność gospodarczą. Oddział nie ma osobowości prawnej, nie występuje w swoim imieniu, ani nie zaciąga zobowiązań na swoją rzecz — mówi Tomasz Kędzierski, prawnik w kancelarii Lovells.

— Należy zaznaczyć, że oddział może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności zagranicznej spółki macierzystej — mówi Andrzej Dębiec, szef działu podatkowego Lovells.

Mimo takiej konstrukcji prawnej na gruncie prawa podatkowego i rachunkowości często przyjmuje się fikcję odrębności oddziału od macierzystego przedsiębiorcy zagranicznego.

Podatek dochodowy

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są podstawowym źródłem prawa regulującym zasady opodatkowania podatkiem dochodowym działających w Polsce oddziałów. Zgodnie z ich postanowieniami, dochody zagranicznego przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu w Polsce, jeżeli są uzyskiwane na naszym terytorium za pośrednictwem położonego tutaj zakładu.

Za zakład uważa się m.in.:

n stałą placówkę służącą w całości lub w części prowadzeniu działalności przedsiębiorstwa zagranicznego;

nwykonywanie przez tzw. zależnego przedstawiciela działalności, polegającej na zawieraniu w imieniu przedsiębiorcy zagranicznego umów, na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa.

— Jeśli utworzony w Polsce oddział ma stały adres, wpisany jest do rejestru przedsiębiorców, prowadzi tutaj działalność gospodarczą, to można uznać, że jest zakładem w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. A dochody osiągane przez ten oddział będą opodatkowane w Polsce — mówi Tomasz Kędzierski.

Zgodnie z postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, zakładowi (oddziałowi) należy przypisać „takie zyski, jakie mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem”.

— Oznacza to przyjęcie dla celów podatku dochodowego fikcji odrębności organizacyjnej i ekonomicznej zakładu — mówi Andrzej Dębiec.

W rezultacie oddział zobowiązany jest do ustalenia dochodów wynikających bezpośrednio z prowadzonej w Polsce działalności. Musi więc sporządzać miesięczne deklaracje podatkowe (CIT-2) i składać zeznania roczne (CIT-8) na takich samych zasadach jak wszystkie inne podmioty prowadzące w Polsce działalność gospodarczą.

— W celu ustalenia dochodu oddział zobowiązany jest m.in. do prowadzenia oddzielnej rachunkowości w języku polskim na podstawie przepisów ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości — mówi Tomasz Kędzierski.

W zakresie rozliczenia podatkowego oddziału decydujące znaczenie ma poprawne rozpoznanie przychodów i kosztów związanych z jego działalnością. Przychody i koszty oddziału są ustalane zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Wszelkie koszty ponoszone przez spółkę macierzystą, a mogące mieć związek z działalnością oddziału w Polsce, w tym koszty ogólne, mogą zostać potraktowane jako koszty tego oddziału. Muszą być jednak związane z wykonywanymi przez oddział czynnościami i stanowić koszty uzyskania przychodów na gruncie polskich przepisów podatkowych.

— Jeśli oddział nie prowadzi stosownej ewidencji lub gdy określenie dochodu na jej podstawie nie jest możliwe, organy podatkowe mają prawo oszacować dochód. Na podstawie takiego szacunku można ustalić jego wysokość na 5 do 80 proc. przychodów — mówi Andrzej Dębiec.

Podatek VAT

Zarówno pod rządami poprzedniej ustawy VAT, jak również tej, która obowiązuje od naszego wejścia do UE, urzędy skarbowe miały problem z ustaleniem, czy rejestracji dla celów podatkowych powinien podlegać oddział spółki zagranicznej, czy sama spółka.

Relacje między oddziałem a spółką macierzystą budziły wątpliwości również na gruncie VI dyrektywy. Kwestię tę rozstrzygnął Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w wyroku z 23 marca 2006 r. (sygn. akt C-210/04). Trybunał stwierdził, że jeśli spółka świadczy usługi na rzecz swojego zagranicznego oddziału, który obciążany jest ich kosztami, to oddział ten nie może być uznany za samodzielnego i odrębnego podatnika VAT.

— Orzeczenie nie tylko rozstrzygnęło kwestie zasad opodatkowania transakcji dokonywanych pomiędzy oddziałem, a centralą, ale również wyeliminowało wątpliwości naszych organów podatkowych co do tego, że oddział nie jest odrębnym podatnikiem VAT, a rejestracji dla celów podatkowych podlega spółka macierzysta — mówi Tomasz Kędzierski.

Jak stwierdziła Izba Skarbowa w Warszawie (1401/HTII/4407/14-121/05/BM), „skoro oddział na podstawie ustawy o VAT nie jest podatnikiem, to nie ma podstaw, aby oddział dokonywał odrębnej rejestracji dla celów VAT w Polsce. Do takiej rejestracji obowiązana byłaby spółka, o ile nie dokonała jej już wcześniej”.

Uznanie przez ETS tożsamości podmiotowej oddziału oraz spółki macierzystej i brak opodatkowania usług ma skutki również w zakresie przesunięcia towarów dokonywanego pomiędzy tymi jednostkami.

— Transakcja taka nie może zostać uznana za dostawę towarów dokonaną pomiędzy oddziałem a centralą, gdyż nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Prawo własności i posiadania pozostaje cały czas w gestii tego samego podmiotu — spółki macierzystej — mówi Tomasz Kędzierski.

Nie oznacza to jednak, że takie przemieszczenie towarów między zagraniczną spółką a oddziałem będzie neutralne podatkowo.

— Zgodnie z art. 11 ustawy o VAT, przemieszczenie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium innego kraju UE do Polski uznaje się za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Do rozliczenia podatku zobowiązana będzie spółka zagraniczna. W kraju, z którego towary są przemieszczane, spółka ta wykaże wewnątrzwspólnotową dostawę towarów — mówi Andrzej Dębiec.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Paweł Jakubczak

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Podatki / Przedstawiciel także zapłaci fiskusowi