Rzecznik stawia rząd pod ścianą w sprawie rolniczej kasy

Grzegorz Nawacki
13-11-2007, 00:00

Pracownik utrzymuje służbę zdrowia, rolnik — nie. Wniosek rzecznika może to zmienić. I zmusić nowy rząd do reformy KRUS.

Trybunał Konstytucyjny oceni, czy rolnicy powinni płacić składkę zdrowotną

Pracownik utrzymuje służbę zdrowia, rolnik — nie. Wniosek rzecznika może to zmienić. I zmusić nowy rząd do reformy KRUS.

Rolnicy, bez względu na to, ile zarabiają, nie płacą składek na ubezpieczenie zdrowotne. Płaci za nich budżet. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), narusza to konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Dlatego zaskarżył regulację do Trybunału Konstytucyjnego.

— Z budżetu powinny być finansowane składki rolników, którzy mają gospodarstwa o powierzchni poniżej 1 ha, bo ich dochody są niewielkie, a nie wszystkich — mówi Janusz Kochanowski, Rzecznik Praw Obywatelskich.

Rolnik to firma

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) i Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) to dwa różne światy. Rolnicy płacą składkę na ubezpieczenie ryczałtem: 251 zł kwartalnie. Składki zdrowotnej nie płacą ani grosza. Robi to za niech budżet państwa, a podstawą do wyliczenia nie są dochody rolników, ale... cena kwintala żyta.

Pracownicy i prowadzący działalność gospodarczą płacą w zależności od wysokości zarobków (nie mniej niż 764,51 zł miesięcznie, z czego 189,85 zł składki zdrowotnej). Do NFZ trafia 9 proc. podstawy wymiaru składki, z czego tylko 7,75 proc. podatnicy mogą odliczyć od podatku PIT, a 1,25 proc. płacą z pensji netto. Zdaniem RPO, odmienny sposób wyliczania składki i jej opłacanie rolnikom przez budżet są niekonstytucyjne. Janusz Kochanowski zaskarżył przepisy do Trybunału Konstytucyjnego i wiele wskazuje, że wygra.

— Wniosek jest uzasadniony. Zasada równości nie znaczy, że trzeba wszystkich traktować tak samo, ale że takich samych należy traktować tak samo. Do tej pory uznawano, że sytuacja rolników jest trudniejsza niż przedsiębiorców. Rzecznik uznał, że dziś sytuacja rolników się poprawiła i nie ma przesłanek dla pozostawienia im przywilejów — wyjaśnia Marcin Matczak, ekspert od prawa konstytucyjnego z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka.

— Coraz więcej rolników jest de facto przedsiębiorcami i nie powinni być traktowani inaczej niż przedsiębiorcy pracujący w miastach — twierdzi Wojciech Nagel, ekspert od ubezpieczeń społecznych Business Centre Club.

Wymusza i broni

Jeśli trybunał przychyli sie do wniosku rzecznika, rząd nie ucieknie od reformy KRUS. Taki przymus ma i dobre strony.

— Rząd powinien być wdzięczny za mój wniosek. W razie stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów, odium niepopularności będę miał przyjemność dzielić z Trybunałem Konstytucyjnym — mówi Janusz Kochanowski.

Rząd ma sporo czasu na zmianę prawa.

— Wyrok zapadnie za 9-12 miesięcy. Poza tym to jest regulacja ważna społecznie i ma duże skutki finansowe, dlatego trybunał zapewne odroczy w czasie wykonanie orzeczenia, może nawet na 18 miesięcy — ocenia Marcin Matczak.

Eksperci przekonują jednak, że nie ma co czekać. I dodają, że rozwiązanie wcale nie jest takie trudne.

— Rolnicy powinni być objęci zwyczajnym podatkiem dochodowym i wówczas płaciliby składkę od zarobków. Dla najbiedniejszych powinna być ulga. Małe gospodarstwa mogłyby się rozliczać na zasadach uproszczonych: wysokość podatku byłaby wyliczana na podstawie ilości hektarów i rodzaju uprawy. Reszta prowadziłaby ewidencję, którą zresztą już prowadzi, by rozliczeć VAT czy dotacje unijne — mówi Jeremi Mordasewicz, ekspert PKPP Lewiatan.

Nowy rząd od problemu nie ucieka.

— KRUS wymaga reformy i my nie będziemy tego blokować. Trzeba jednak pamiętać o wielu biednych rolnikach, których nie stać na płacenie składek — mówi Mieczysław Kasprzak, poseł PSL, wymieniany jako kandydat na ministra pracy.

2,8

38,8

Źródło: NFZ, KRUS

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Grzegorz Nawacki

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Rzecznik stawia rząd pod ścianą w sprawie rolniczej kasy