Trwa już druga faza przemian przedsiębiorstw

Lucyna Jezierska-Fila
29-04-1999, 00:00

Lucyna Jezierska-Fila: trwa już druga faza przemian przedsiębiorstw

DRUGA FAZA: Restrukturyzacja przedsiębiorstw powinna być skierowana na optymalizację kosztów, optymalizację zasobów oraz utrzymanie płynności finansowej — postuluje Lucyna Jezierska-Fila. fot. Grzegorz Kawecki

Od blisko dziesięciu lat współuczestniczę w pracach doradczych dla kilkuset przedsiębiorstw z różnych gałęzi i branż polskiej gospodarki — od stoczni po zakłady mięsne, od spółki rolnej powstałej z dawnych PGR po wydawnictwa prasy kobiecej. Są to przedsiębiorstwa państwowe i prywatne; małe i bardzo duże; zarówno znajdujące się na granicy bankructwa, jak i będące w dobrej kondycji, ale pragnące rozwijać się szybciej i efektywniej.

WSZYSTKIE dotychczasowe doświadczenia pozwalają na wyodrębnienie etapów restrukturyzacji polskich przedsiębiorstw oraz wskazanie wyzwań stojących przed nimi wobec spadku koniunktury. Proces przemian można podzielić na dwie fazy.

PIERWSZA FAZA w latach 1989-97 była okresem ograniczonego dostosowywania się przedsiębiorstw do zmieniających się warunków działania i można ją podzielić na dwa etapy:

4 lata 1989-94 — restrukturyzacja wymuszona przez dekoniunkturę, ale ograniczona przez ochronne rozwiązania systemowe;

4 lata 1995-97 — restrukturyzacja wymuszona przez rozwiązania systemowe, ale ograniczona przez dobrą koniunkturę.

NATOMIAST w roku 1998 rozpoczęła się druga faza restrukturyzacji, która jest i będzie okresem nieograniczonego dostosowywania, wymuszonego zarówno przez rozwiązania systemowe, jak i dekoniunkturę. Należy pamiętać, że wiele przedsiębiorstw z sektora publicznego, których dostosowanie jest nadal ograniczane przez działania ochronne państwa, nie wyszło jeszcze z pierwszej fazy restrukturyzacji. Podstawowym celem fazy drugiej jest zwiększenie efektywności działalności przedsiębiorstw w warunkach wahań popytu, typowych dla gospodarki rynkowej. Dostosowywanie to powinno być skierowane na trzy czynniki: optymalizację kosztów, optymalizację zasobów oraz utrzymanie płynności finansowej.

CZY KOSZTY należy obniżać czy mierzyć? Jest to pytanie tylko pozornie nielogiczne. Dotychczas w większości przedsiębiorstw obniżano koszty przez wykorzystanie oszczędności prostych. Dalsze działania muszą opierać się na właściwej informacji, którą może dostarczyć tylko odpowiednio prowadzony rachunek kosztów. Na razie niewiele firm właściwie dzieli je na stałe i zmienne. Koszty zmienne ze swej istoty zmieniają się wraz z fluktuacjami wielkości sprzedaży, natomiast koszty stałe są w średnim okresie stabilne. Zwiększenie zdolności dostosowawczych przedsiębiorstwa do wahań popytu powinno polegać na „uzmiennieniu” jak największej grupy kosztów, albowiem wówczas spadek sprzedaży będzie powodował obniżenie się kosztów zmiennych. Jest to jedna z możliwych strategii restrukturyzacji.

OPTYMALIZACJA zasobów, decydująca o wielkości i strukturze zdolności produkcyjnych, również jest warunkiem zwiększenia zdolności adaptacyjnej przedsiębiorstwa. Spadek popytu wywołuje ograniczenie wykorzystania zdolności produkcyjnych. Koszt utrzymywania nie wykorzystywanych zasobów powinien być minimalizowany przez redukcję tych ich części, które można łatwo odtworzyć w warunkach poprawy koniunktury. Są to właśnie te elementy restrukturyzacji, które zostały zahamowane w drugim etapie jej pierwszej fazy, w okresie stałego wzrostu gospodarczego.

JESZCZE JEDNYM celem restrukturyzacji przedsiębiorstw jest ochrona ich płynności finansowej. Dzisiaj wyraźnie już widać, na podstawie danych GUS, że wskaźniki płynności systematycznie spadają — począwszy od II kwartału 1998 roku.

W DRUGIEJ fazie restrukturyzacji dokonuje się kolejny etap selekcji rynkowej przedsiębiorstw. Nie przetrwają te, które nie przeprowadzą rzeczywistych i głębokich przemian w sposobie działania.

Lucyna Jezierska-Fila jest wiceprezesem zarządu Nicom Consulting

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Lucyna Jezierska-Fila

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Trwa już druga faza przemian przedsiębiorstw