Umowa o zamówienie publiczne – co może podlegać zmianom?

opublikowano: 27-04-2010, 13:25

Umowy zawierane po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego są umowami cywilnoprawnymi.

Zobacz więcej

Aldona Kowalczyk, radca prawny kieruje Zespołem Prawa Zamówień Publicznych w kancelarii Salans

Co do zasady, jak wynika z art. 139 ust. 1 ustawy – Prawo zamówień publicznych (dalej: ustawa Pzp), stosuje się do nich przepisy kodeksu cywilnego. Należy jednak pamiętać, że odesłanie w art. 139 ust. 1 ustawy Pzp do przepisów kodeksu cywilnego obwarowane jest zastrzeżeniem „jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej”. Oznacza to, że w przypadkach, w których ustawa Pzp zawiera szczególne uregulowania, odmiennie niż kodeks cywilny normujące pewne kwestie, stosuje się do nich przepisy ustawy Pzp, a nie kodeksu cywilnego.

Przykładem takich szczególnych uregulowań są przepisy ustawy Pzp dotyczące możliwości zmian umowy. O ile „zwykła” umowa cywilnoprawna zawsze może być zmieniona za porozumieniem stron, nawet jeżeli wyraźnie jej strony takiej możliwości w umowie nie przewidziały, o tyle w przypadku umowy w sprawie zamówienia publicznego obowiązuje reguła odwrotna. Co do zasady obowiązuje bowiem zakaz zmian postanowień takiej umowy. Ściślej rzecz biorąc, zakaz ten dotyczy zmiany istotnych postanowień umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której dokonano wyboru wykonawcy, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki takiej zmiany (art. 144 ust. 1 ustawy Pzp). Co więcej, zmiana umowy dokonana z naruszeniem tego zakazu, podlega unieważnieniu (art. 144 ust. 2 ustawy Pzp).

Jakie wnioski wynikają z przytoczonych powyżej regulacji? Po pierwsze, zakaz zmian dotyczy obecnie (tj. na mocy tzw. małej noweli ustawy Pzp, która weszła w życie w dniu 22 grudnia 2009 roku) wyłącznie istotnych postanowień umowy. Oznacza to, że zmiany postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego, które nie są postanowieniami istotnymi, nie podlegają powyższym ograniczeniom. Po drugie, zakaz zmian dotyczy tylko takich istotnych zmian umowy, które jednocześnie oznaczałyby zmianę treści oferty, na podstawie której nastąpił wybór wykonawcy. W doktrynie podkreśla się jednakże, że oferta to całokształt zobowiązania wykonawcy, czyli zarówno te elementy, które on określa samodzielnie w składanej ofercie, jak i te, które z góry narzucił zamawiający w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: siwz), a na które wykonawca składając ofertę wyraża zgodę. Po trzecie, zakaz zmiany nawet istotnych postanowień umowy nie obowiązuje, jeżeli zamawiający przewidział możliwość takiej zmiany oraz określił warunki jej dokonywania. W praktyce zamawiający stosowne klauzule określające możliwość zmian umowy, tryb ich dokonywania oraz zakres, zawiera we wzorze umowy lub istotnych postanowieniach umowy, stanowiących część siwz. W związku z tym należy pamiętać, że brak takich klauzul w ogłoszeniu lub siwz co do zasady wyłącza późniejszą zmianę umowy w zakresie jej istotnych postanowień. Jedynie bowiem tzw. nadzwyczajna zmiana stosunków mogłaby uzasadniać wystąpienie do sądu o zmianę sposobu wykonania umowy (art. 3571  kc).

Warto również pamiętać, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (por. w szczególności wyrok w sprawie C-496/99 Succhi di Frutta) zakazem zmian umowy objęte są tego typu zmiany, że wiedza o ich wprowadzeniu do umowy na etapie postępowania o udzielenie zamówienia wpłynęłaby na krąg podmiotów ubiegających się o to zamówienie czy też na wynik postępowania.

Aldona Kowalczyk, radca prawny
kieruje Zespołem Prawa Zamówień Publicznych w kancelarii Salans




© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu