W kierunku efektywnej gospodarki odpadami

  • Materiał partnera
opublikowano: 12-09-2019, 00:01

W 2020 r. polskie gminy będą musiały poddawać recyklingowi 50 proc. odpadów komunalnych, a w roku 2035 aż 65 proc.

Ministerstwo Środowiska stale wprowadza nowe rozwiązania oraz przepisy w ramach systemu gospodarki odpadami, tak aby był on nie tylko coraz bardziej efektywny, ale również szczelny. Kolejne nowe przepisy przełożyły się na zmniejszenie liczby pożarów składowisk, a stale uzupełniana baza danych wprowadzi obieg odpadów w gospodarce na wyższy szczebel.

W 2020 r. polskie gminy będą musiały poddawać recyklingowi 50 proc. odpadów komunalnych, a w roku 2035 aż 65 proc. Dlatego resort środowiska podkreśla, jak istotne jest prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów u źródła, które przełoży się na obniżenie opłat za ich odbiór.

Wprowadzony przez Chiny zakaz przyjmowania odpadów, m.in. tworzyw sztucznych, papieru i tekstyliów, obnażył problemy sektora. Kłopoty ze śmieciami zaczęły mieć kraje Unii Europejskiej, Japonia i USA.

— Unia Europejska, w tym Polska, powinna szybko dostosować ustawodawstwo do zmienionych warunków. Inaczej będziemy mieli do czynienia nie tylko z szarą, lecz także z czarną strefą — uważa Wojciech Janka, prezes zarządu Krajowego Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast.

Uszczelnianie systemu

Nieprawidłowości w systemie gospodarki odpadami negatywnie wpływają na rozwój rynku i nowe inwestycje w branży. Powodują też szkody w środowisku. Do przykładów nielegalnych praktyk w tym obszarze zaliczyć możemy porzucanie odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych czy też wzrost liczby występujących pożarów miejsc nagromadzenia odpadów. Minister środowiska zaznacza, że odpowiedzią na pilną potrzebę doszczelnienia systemu gospodarowania odpadami w Polsce były przygotowane przez resort środowiska zmiany legislacyjne w ustawie o odpadach oraz ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska. Jak podkreśla, wprowadzone przepisy spełniają swój cel, czego przykładem jest m.in. zmniejszenie o połowę liczby pożarów nagromadzonych odpadów.

Do najważniejszych zmian legislacyjnych należą m.in. obowiązek posiadania zabezpieczenia roszczeń dla podmiotów prowadzących zbieranie i przetwarzanie odpadów oraz prowadzenia tzw. wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów. Nowe przepisy określają też wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej miejsc, gdzie są one magazynowane. Wprowadzono też nowe podstawy odmowy wydania przez organ właściwy decyzji na gospodarowanie odpadami w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów. Ponadto wprowadzony został całkowity zakaz przywozu wszystkich rodzajów odpadów przeznaczonych do wszystkich procesów unieszkodliwiania oraz zakaz przywozu do Polski odpadów komunalnych. Wzmocniono też Inspekcję Ochrony Środowiska przez zwiększenie uprawnień kontrolerów WIOŚ oraz wprowadzenie całodobowego systemu kontroli.

Jak zaznaczył minister środowiska Henryk Kowalczyk, ważnym narzędziem do walki z nieprawidłowościami w sektorze gospodarki odpadami jest też baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Uruchomienie jej wszystkich funkcjonalności nie tylko pozwoli na zwiększenie kontroli nad krajową gospodarką odpadami oraz zapewni monitoring przepływu strumieni odpadów, ale przede wszystkim przyczyni się do bardziej efektywnej walki z nieprawidłowościami występującymi w tym sektorze.

Szef resortu środowiska zwraca uwagę na kwestie dotyczące odpadów zmieszanych.

— Choć jest ich coraz mniej, to wciąż za dużo. Dyrektywa odpadowa nakłada na nas obowiązki: w 2020 r. — 50 proc., a w roku 2035 aż 65 proc. odpadów powinniśmy poddawać recyklingowi, a do tego nadają się tylko selektywnie zebrane odpady. Drugi warunek to maksymalnie 30 proc. odpadów, jakie możemy spalać. W modelu docelowym nie więcej niż 10 proc. odpadów może trafić na składowiska — podkreślił minister.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska prowadzi program priorytetowy Racjonalna gospodarka odpadami, w ramach którego można uzyskać m.in. dofinansowanie na projekty w zakresie: selektywnego zbierania i zapobiegania powstawaniu odpadów, budowy i modernizacji instalacji gospodarowania odpadami. Ostatnio NFOŚiGW uruchomił dwa nowe programy: Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej (po przejściu fazy pilotażowej ma on obecnie charakter ogólnopolski) oraz Usuwanie porzuconych odpadów.

Ponadto Narodowy Fundusz jest instytucją wdrażającą działanie 2.2 Gospodarka odpadami komunalnymi Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ 2014-2020). W jego ramach, z udziałem środków Funduszu Spójności, są realizowane projekty, których celem jest zmniejszenie ilości odpadów komunalnych podlegających składowaniu. Zostanie to osiągnięte poprzez racjonalizację systemu gospodarki odpadami, w tym zapewnienie właściwej infrastruktury dla ich odzysku i recyklingu. Dotychczas w ramach działania 2.2. NFOŚiGW zawarł umowy z 42 beneficjentami. Zaowocują one realizacją projektów o wartości prawie 1,8 mld zł. Wsparcie unijne dla nich to 0,85 mld zł.

Obowiązkowa segregacja

Selektywne zbieranie odpadów komunalnych obowiązuje w Polsce od połowy 2013 r. I choć co roku w naszym kraju osiągane są wyższe poziomy ich recyklingu i ponownego użycia, to uzyskanie przez polskie gminy poziomu 50 proc. w 2020 r. nadal pozostaje wyzwaniem. Ważnym narzędziem, które ma ułatwić realizację tego zobowiązania, są ustanowione w 2017 r. jednolite standardy selektywnego zbierania odpadów komunalnych w całym kraju z podziałem na: szkło, papier, metale i tworzywa sztuczne, w tym opakowania wielomateriałowe, oraz odpady ulegające biodegradacji.

Obowiązek osiągnięcia w 2020 r. 50 proc. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu spoczywa na samorządach, które tworzą oraz są odpowiedzialne za funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami na swoim terenie. Jak podkreśla minister Kowalczyk, poprawę selektywnej zbiórki należy rozpocząć od edukacji mieszkańców gminy o zasadach selektywnego zbierania oraz jego wymiernych korzyściach.

Kolejna zmiana dotyczy odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, np. sklepów, galerii handlowych, ale też domków letniskowych. Zgodnie z nowelą ustawy właściciele takich nieruchomości będą przystępowali do zorganizowanego przez gminę systemu odbioru odpadów komunalnych dobrowolnie.

Więcej odpadów do recyklingu

Minister Kowalczyk podkreśla, że gospodarkę odpadami budujemy w Polsce od kilkudziesięciu lat i postęp w tym zakresie jest niewątpliwy i bezdyskusyjny. Został on osiągnięty głównie dzięki zaangażowaniu zarówno władzy rządowej, jak i samorządów. Istotne w tym zakresie było korzystanie z doświadczeń innych państw, a także wsparcie ze środków pieniężnych UE. Wymagania jednak ciągle rosną, powstają nowe wyzwania, konieczny jest zatem dalszy rozwój rynku recyklingu w Polsce.

— Aby taki rynek odpowiednio budować, przede wszystkim należy rozpocząć od dobrej jakościowo selektywnej zbiórki odpadów — dlatego wprowadzono zachęty dla mieszkańców do selektywnego zbierania odpadów, jak niższa opłata dla osób segregujących. A te osoby, które posiadają przydomowe kompostowniki na odpady bio, mogą liczyć na jeszcze niższe opłaty — przypomina minister Kowalczyk.

Ważnym aspektem wzmacniania recyklingu będzie realizacja zasady rozszerzonej odpowiedzialności producentów, której minimalne kryteria określa dyrektywa unijna. W Ministerstwie Środowiska analizowane są sposoby implementacji tej zasady, w tym przez opłaty, które wnosiłyby podmioty w momencie wprowadzania produktów w opakowaniach na rynek. Ma to pozwolić na stworzenie rynku recyklingu zgodnie z zasadą — zanieczyszczający płaci. Jak zaznacza minister środowiska, cele na rok 2020 należy postrzegać jako etap na drodze do osiągania założeń bardziej ambitnych bo zobowiązujących gminy do osiągnięcia poziomu 65 proc. recyklingu odpadów komunalnych.

Zrównoważona gospodarka odpadami

— dla ludzi, zdrowia

i środowiska

ROZMOWA Z TOMASZEM KOBIERSKIM,

WICEPREZESEM GRUPY MTP

9-11 października odbędą się w Poznaniu targi Pol-Eco System 2019. Zdaniem Tomasza Kobierskiego, wiceprezesa Grupy MTP, to wydarzenie będzie doskonałą okazją do wymiany poglądów na tematy nurtujące branżę.

Zbiórka i recykling odpadów są coraz poważniejszym problemem na świecie. Jaką rolę w jego rozwiązaniu może odegrać takie wydarzenie jak targi Pol-Eco System?

Tematem przewodnim tegorocznych targów Pol-Eco System jest „Zrównoważona gospodarka odpadami — dla ludzi, zdrowia i środowiska”. To największe wydarzenie w branży ochrony środowiska, miejsce spotkań liderów, prezentacji produktów, usług i rozwiązań technologicznych, a także doskonała okazja do wymiany poglądów na tematy najbardziej nurtujące branżę, którą w najbliższym czasie czeka wiele wyzwań.

Sądząc po poprzednich edycjach, ilu spodziewa się pan uczestników?

Co roku targi Pol-Eco System odwiedza kilka tysięcy osób, w 2018 r. było to ponad 7 tys. uczestników. Około połowa z nich to kadra zarządzająca. Targi odwiedzają przedstawiciele samorządów, a także przedsiębiorstw m.in. z branż: gospodarki komunalnej, gospodarki odpadami, energetycznych, ciepłowniczych i wodociągowych, utrzymania zieleni miejskiej. To miejsce spotkań przedstawicieli instytucji legislacyjnych, samorządów oraz reprezentantów świata biznesu, nauki i edukacji bezpośrednio związanych z ochroną środowiska i gospodarką komunalną.

Jakie branże i działy gospodarki są najbardziej zainteresowane tematyką targów?

Targi są odpowiedzią na zapotrzebowanie rynku na innowacyjne rozwiązania dla ochrony środowiska oraz kompleksową obsługę podmiotów gospodarczych inwestujących w nowoczesną gospodarkę odpadami. W przestrzeni wystawienniczej prezentowane są maszyny, urządzenia i technologie dla gospodarki odpadami, techniki komunalnej, recyklingu, a także do letniego i zimowego utrzymania czystości i porządku na drogach i chodnikach. Nie zabraknie rozwiązań wykorzystujących odnawialne źródła i związanych z gospodarką wodno-ściekową.

Targi to również bogaty program imprez dodatkowych. Jakie wydarzenia będą towarzyszyły tegorocznej edycji?

Integralną częścią jest organizowana po raz trzeci przez Ministerstwo Środowiska oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przestrzeń wystawienniczo-konferencyjna EkoSfera. Tegoroczna edycja Pol-Eco Systemu zbiega się z jubileuszem 30-lecia działalności NFOŚiGW. Będzie doskonałą okazją do podsumowań, a także do zaprezentowania planów. Nie zabraknie tematów związanych z rozszerzoną odpowiedzialnością producentów, systemem kaucyjnym, recyklingiem, energetyką prosumencką, magazynowaniem energii, smart city, odnawialnymi źródłami energii oraz nowymi wymaganiami przeciwpożarowymi dla gospodarki odpadami.

PARTNERZY PUBLIKACJI

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu