Wygrali klienci: Banki nie powinny dłużej bezkarnie pobierać opłat karnych za zwłokę w spłacie salda zadłużenia na karcie kredytowej

Paweł Zielewski
27-04-2007, 00:00

Po tym, jak ostatnio napiętnowane zostało pobieranie opłat za dostęp klientów do własnych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, warto zwrócić uwagę na kolejną naganną praktykę wielu banków, tym razem związaną z wydawanymi przez nie kartami kredytowymi: pobieranie dodatkowych opłat za przekroczenie terminu spłaty salda zadłużenia. To powszechna praktyka, stosują ją nawet Multibank i Citibank: pierwszy z nich wielokrotnie wyróżniany w rankingach usług bankowych, drugi zaś będący prekursorem kart kredytowych na polskim rynku.

Konstrukcja kart kredytowych opiera się na umowie, zgodnie z którą klient nie płaci bankowi odsetek, jeżeli spłaci całość zadłużenia za dany okres rozliczeniowy przed upływem ustalonego terminu. Jeżeli po jego upływie zechce korzystać z kredytu, zapłaci już ustalone odsetki. Poszczególne banki przewidują różne „wariacje” tego modelu, sięgające od spłaty w terminie jedynie tzw. „kwoty minimalnej” po różnego rodzaju plany ratalne, pakiety komfortowe itp.

Ale pojawia się problem: opłata karna naliczana przez banki w wypadku opóźnienia w spłacie zadłużenia na karcie. Odmiennie od ustalonych odsetek mamy tu do czynienia z opłatą stałą, noszącą wyraźny charakter sankcyjny, której stosowanie w tej sytuacji jest co najmniej wątpliwe.

Może ona być rozpatrywana na dwa sposoby: albo jako kara umowna, albo jako odszkodowanie dla banku za szkody poniesione wskutek zwłoki użytkownika karty w spłacie kredytu.

— W obydwu jednak przypadkach stosowana opłata nie spełnia ustawowych przesłanek zastosowania jednej z tych instytucji. Zastosowanie konstrukcji kary umownej wyklucza rodzaj świadczenia, jakiego ma dotyczyć. Zgodnie z art. 483 par. 1 k.c. kara umowna może dotyczyć jedynie świadczenia niepieniężnego, tymczasem świadczenie, z jakim opóźnia się klient, ma jednoznacznie charakter pieniężny. W takim przypadku kodeks przewiduje sankcję za opóźnienie w postaci odsetek ustawowych lub umownych (art. 481 par. 1 k.c.) — uważa Krzysztof Bramorski, radca prawny, wspólnik zarządzający kancelarii BSO — Prawo & Podatki we Wrocławiu.

Jego zdaniem, gdyby założyć, że opłata nakładana na użytkownika karty przez bank ma być rodzajem odszkodowania, to jej żądaniu sprzeciwia się brak wykazania przez bank poniesionej szkody — i to poniesionej w wyniku zawinionego działania klienta.

Ciężar dowodu co do powstania i wysokości szkody, zgodnie z ogólną regułą dowodową z art. 6 k.c., obciążałby bank. Ewentualna szkoda poniesiona przez bank mogłaby polegać na uniemożliwieniu mu korzystnego ulokowania środków, których nie otrzymał w terminie od użytkownika karty kredytowej — dodaje mecenas Bramorski. Biorąc pod uwagę, że odsetki naliczane przez banki od niespłaconych w terminie kwot zadłużenia na kartach kredytowych należą do najwyższych na rynku, trudno przypuszczać, by bank był w stanie udowodnić szkodę wychodzącą ponad odsetki naliczone za okres opóźnienia. Gdyby jednak tak się stało, podstawą do żądania jej wyrównania przez klienta w każdym wypadku musiałoby być indywidualne, konkretne (a nie tylko potencjalne) i dające się zweryfikować wyliczone szkody.

Multibank odpowiada na zarzuty i przeprasza

Uprzejmie informujemy, że w kwestii poruszonego tematu jesteśmy w stałym kontakcie z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumenta. MultiBank podjął już decyzję o wycofaniu się z pobierania tego rodzaju opłaty z końcem maja br. i obecnie trwa wprowadzenie niezbędnych modyfikacji w bankowym systemie rozliczeń kart kredytowych i tabelach opłat i prowizji. Zdaniem naszych ekspertów, wkrótce wszystkie instytucje finansowe pobierające tę opłatę wprowadzą podobne zmiany.

Mateusz Żelichowski

Multibank

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Paweł Zielewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Kariera / / Wygrali klienci: Banki nie powinny dłużej bezkarnie pobierać opłat karnych za zwłokę w spłacie salda zadłużenia na karcie kredytowej