Wyjdź na swoje mimo strat

Paweł Jakubczak
10-01-2006, 00:00

Zamiast martwić się, że firma przynosi straty, lepiej pomyśleć, jak dzięki nim zmniejszyć dochód.

Przedsiębiorcy rozliczają straty podatkowe na zasadach przewidzianych w ustawach o podatkach dochodowych. Stratą jest nadwyżka kosztów nad sumą przychodów osiągniętych w roku podatkowym.

Jak rozliczyć

I właśnie o wartość straty poniesionej w roku podatkowym możesz obniżyć dochód w kolejnych pięciu latach. Z tym że nie więcej niż 50 proc. straty w którymkolwiek z tych lat.

Oznacza to, że stratę najszybciej można rozliczyć w całości w ciągu dwóch pierwszych lat następujących po roku, w którym została ona poniesiona, pod warunkiem osiągnięcia w każdym z tych lat odpowiednio wysokich dochodów.

— Jeżeli w danym roku dochód podatnika będzie zbyt niski, by odliczyć połowę straty, można ją rozliczać w ciągu następnych lat — mówi Mariusz Gumola, prawnik w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy.

- Przykład 1

Spółka z o.o. poniosła w 2002 r. stratę w wysokości 500 tys. zł. W następnych latach jej wyniki prezentowały się następująco:

2003 r. — dochód w wysokości 150 tys. zł;

2004 r. — dochód w wysokości 600 tys. zł;

2005 r. — dochód w wysokości 800 tys. zł.

Strata została w pełni rozliczona dopiero w 2005 r. W 2003 r. spółka nie mogła odliczyć 50 proc. straty, gdyż dochód wyniósł tylko 150 tys. zł (tylko taka kwota mogła zostać odliczona). W 2004 r. spółka odliczyła od dochodu 250 tys. zł (50 proc. straty), zaś w 2005 r. — pozostałą część straty, czyli 100 tys. zł.

Po uwzględnieniu odliczenia z tytułu straty dochód do opodatkowania w kolejnych latach wyniósł: w 2003 r. — 0 zł, w 2004 r. — 350 tys. zł, w 2005 r. — 700 tys. zł.

Właściciel firmy nie musi odliczyć straty w maksymalnej wysokości (50 proc.). Może przyjąć inne proporcje — np. 20 proc. w każdym z pięciu kolejnych lat podatkowych. Co więcej — może jednocześnie odliczać straty z kilku lat podatkowych (przykład 2).

- Przykład 2

W 2000 r. spółka akcyjna poniosła stratę w wysokości 100 tys. zł. W następnych latach jej wyniki prezentowały się następująco:

2001 r. — strata w wysokości 300 tys. zł;

2002 r. — strata w wysokości 200 tys. zł;

2003 r. — dochód w wysokości 200 tys. zł;

2004 r. — dochód w wysokości 600 tys. zł;

2005 r. — dochód w wysokości 1 mln zł.

W 2003 r. spółka mogła odliczyć

od dochodu w sumie 200 tys. zł z tytułu strat z lat ubiegłych, w tym 50 tys. zł (50 proc. straty z 2000 r.) oraz 150 tys. zł (50 proc. straty z 2001 r.). Dochód do opodatkowania wyniósł zatem 0 zł. W 2004 r. spółka odliczyła od dochodu z tytułu strat z lat ubiegłych w sumie 300 tys. zł, w tym 50 tys. zł (50 proc. straty z 2000 r.), 150 tys. zł (50 proc. straty z 2001 r.) i 100 tys. zł (50 proc. straty z 2002 r.). Dochód do opodatkowania wyniósł zatem 300 tys. zł. Natomiast w 2005 r. spółka odliczyła od dochodu pozostałe 50 proc. straty z 2002 r. (100 tys. zł), wskutek czego dochód do opodatkowania wyniósł 900 tys. zł.

Z tego samego źródła

W PIT obowiązuje zasada wewnętrznego potrącenia straty. Oznacza to, że przedsiębiorca odliczy stratę z działalności gospodarczej wyłącznie od dochodu uzyskanego z tego samego źródła. A zatem nie można potrącić straty np. z osiągniętego w następnych latach dochodu ze stosunku pracy.

— W rezultacie potrącenie straty w którymkolwiek z pięciu kolejnych lat uwarunkowane jest uzyskaniem dochodu ze źródła, które uprzednio przyniosło stratę. Jeśli więc w którymś z tych lat dochód nie zostanie osiągnięty, wówczas w roku tym strata nie może być odliczona — mówi Mariusz Gumola.

- Przykład 3

Podatnik w 2001 r. poniósł stratę z działalności gospodarczej w wysokości 60 tys. zł. W kolejnych latach osiągał z tego samego źródła następujące wyniki:

2002 r. — dochód w wysokości 75 tys. zł

2003 r. — strata w wysokości 20 tys. zł

2004 r. — dochód w wysokości 25 tys. zł

2005 r. — dochód w wysokości 20 tys. zł.

Przedsiębiorca może pomniejszyć dochód z działalności gospodarczej osiągnięty w 2002 r. o 30 tys. zł (50 proc. straty z 2001 r.). Potrącenie straty nie przysługuje w 2003 r., gdyż w roku tym nie uzyskał dochodu. W 2004 r. może potrącić stratę z 2001 r., jednak nie obejmie to całej pozostałej do pokrycia sumy (30 tys. zł), jako że osiągnięty w tym roku dochód wyniósł tylko 25 tys. zł. W 2005 r. podatnik może odliczyć pozostałą część straty z 2001 r. (5 tys. zł) oraz 50 proc. straty z 2003 r.

(10 tys. zł). Pozostałą część tej straty (10 tys. zł) będzie mógł rozliczyć w latach 2006-08.

Inna forma opodatkowania

Z odliczenia straty mogą skorzystać podatnicy, którzy opłacają ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, a w poprzednich latach ponieśli stratę z działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych. Prawo do rozliczenia niewykorzystanej części straty przysługuje im także w przypadku powrotu do zasad ogólnych (po okresie opodatkowania ryczałtem). Stratę z lat poprzednich mogą także wykorzystać przedsiębiorcy opłacający podatek liniowy. Nie można natomiast odliczyć straty w przypadku przejścia na kartę podatkową.

- Przykład 4

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług fotograficznych poniósł w 2003 r. stratę w wysokości 20 tys. zł. Przed 20 stycznia 2004 r. złożył oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu ewidencjonowanego. Po roku zrezygnował z opodatkowania w tej formie i przed 20 stycznia 2005 r. złożył oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej podatkiem liniowym. W 2004 r. osiągnął przychód w wysokości 80 tys. zł. W 2005 r. osiągnął dochód w wysokości 65 tys. zł.

W 2004 r. miał prawo do pomniejszenia przychodu o 50 proc. straty z 2003 r., czyli o 10 tys. zł. W rezultacie ryczałtem został opodatkowany przychód w wysokości 70 tys. zł. W 2005 r. odliczył zaś pozostałe 50 proc. straty już od dochodu podlegającego podatkowi liniowemu. Po potrąceniu straty dochód do opodatkowania wyniósł więc 55 tys. zł.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Paweł Jakubczak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Podatki / Wyjdź na swoje mimo strat