Wykonawca może stracić kontrakt

Konrad Brzozowski
30-11-2004, 00:00

Zwycięstwo w przetargu i uzyskanie zamówienia nie oznacza jeszcze dla przedsiębiorcy, że będzie on je realizował.

Ustawa Prawo zamówień publicznych (pzp) zawiera szczegółowe regulacje dotyczące nieważności umów o zamówienia publiczne. Jest to szczególnie interesujące dla wykonawców, których oferty nie zostały wybrane, jak też zamawiających, którzy zmuszeni są do odpierania zarzutów wykonawców o przeprowadzenie postępowania i zawarcie umowy o zamówienie publiczne niezgodnie z wymogami pzp.

Czas na reakcję

Stosownie do treści art. 94 ust. 3 ustawy, zamawiający obowiązany jest do zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego w terminie nie krótszym niż 7 dni od przekazania zawiadomienia o wyborze oferty, nie później jednak niż przed upływem terminu związania ofertą. Dopuszczalność zawarcia umowy dopiero po upływie 7 dni jest spowodowana możliwością składania protestów we wszystkich trybach udzielenia zamówienia i to bez względu na jego wartość.

Umowy o zamówienia publiczne wymagają, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej, chyba że przepisy odrębne wymagają formy szczególnej, są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej („PB” z 23 listopada 2004 r.).

Przesłanki nieważności

Przesłanki nieważności zawartych umów o zamówienia publiczne wymienione są w treści art. 146 pzp. Z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, umowa jest nieważna, jeżeli:

1. Zamawiający nie dopełnił obowiązku przekazania ogłoszenia o zamówieniu prezesowi UZP lub Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.

Co do zasady, obowiązek przekazania ogłoszenia o zamówieniu prezesowi UZP obejmuje zamówienia, których wartość przekracza 60 tys. EUR, a w dzienniku urzędowym UE dotyczy zamówień o wartości przekraczającej 130 tys. EUR (zamówienia na dostawy i usługi) lub 5 mln EUR (roboty budowlane).

2. Zamawiający udzielił zamówienia bez uzyskania decyzji administracyjnej, zawarł umowę bez zgody przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu.

Powyższa przesłanka wskazuje na treść art. 142 ust. 2 pzp, zgodnie z którym zawarcie umowy, której przedmiotem są świadczenia okresowe lub ciągłe, na okres dłuższy niż 3 lata wymaga zgody prezesa UZP, wyrażonej w drodze decyzji administracyjnej. Należy zauważyć, że zgoda ta powinna być udzielona jeszcze przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia. Obowiązek uzyskania zgody prezesa UZP jest wyłączony w stosunku do umów kredytu i pożyczki; rachunku bankowego, jeżeli okres umowy nie przekracza 5 lat, ubezpieczenia (do 5 lat), obsługi emisji papierów wartościowych, na okres obsługi emisji oraz koncesji. Ponadto ustawa wyłącza konieczność uzyskania zgody prezesa UZP w odniesieniu do umów, których przedmiotem są dostawy: wody za pomocą sieci wodnej, energii elektrycznej, gazu i ciepła.

3. Zamawiający zawarł umowę przed zakończeniem kontroli, o której mowa w art. 167, lub przed upływem terminu do jej wszczęcia.

Prezes UZP uprawniony jest do przeprowadzenia kontroli udzielanych zamówień przed zawarciem umowy (kontrola uprzednia) lub w terminie 3 lat od dnia udzielenia zamówienia (kontrola następcza). Powyższa przesłanka obejmuje tylko kontrolę uprzednią i powoduje nieważność umowy zawartej przed jej zakończeniem lub jeszcze przed upływem terminu, w którym może ona zostać wszczęta — nie później niż w terminie 7 dni od dnia przekazania prezesowi UZP informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty.

4. Zamawiający wybrał w postępowaniu ofertę z rażącym naruszeniem ustawy.

Ustawodawca nie wymienia naruszeń traktowanych jako „rażące naruszenie ustawy” i pozostawia interpretację oceny naruszenia uczestnikom postępowania i prezesowi UZP. Praktyka i orzecznictwo wskazują, iż „rażącym naruszeniem” będzie m.in. naruszenie zasad konkurencji i równego traktowania wykonawców, wybór oferty nie będącej najkorzystniejszą.

5. W postępowaniu o udzielenie zamówienia doszło do naruszenia przepisów określonych w ustawie, które miało wpływ na wynik tego postępowania.

Podobnie jak w przesłance 4 ocena wpływu dokonanego naruszenia na wynik postępowania pozostaje w gestii uczestników postępowania i Prezesa UZP. Zakres powyższej przesłanki obejmuje każdy element postępowania o udzielenie zamówienia i w konsekwencji powinien motywować zamawiających do przeprowadzenia postępowania w sposób zgodny z pzp.

Ponadto pzp przewiduje nieważność umowy w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz nieważność zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie której wybrano wykonawcę, chyba że konieczność ich wprowadzenia wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, lub zmiany te są korzystne dla zamawiającego.

Należy zaznaczyć, że podmiotem uprawnionym do wystąpienia do sądu z żądaniem stwierdzenia nieważności umowy o udzielenie zamówienia nie jest żaden z uczestników postępowania o udzielenie zamówienia. Właściwym w tej kwestii pozostaje Prezes UZP.

Konrad Brzozowski

prawnik z kancelarii Kalwas i Wspólnicy

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Konrad Brzozowski

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Wykonawca może stracić kontrakt