Każdy, kto musi teraz dokonać rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) za 2025 r., ma zarazem prawo przekazać jego 1,5 proc. na rzecz organizacji pożytku publicznego (OPP). Wystarczy ją wskazać w zeznaniu podatkowym, a urząd skarbowy sam przekaże pieniądze na konto adresata. Co ważne, podatnik, który z uwagi na rodzaj uzyskiwanych dochodów składa więcej niż jedno zeznanie, może w każdym z nich przekazać część swojego podatku na taki cel, o czym przypomina w swoich komunikatach resort finansów. Przykładowo w takiej sytuacji może być przedsiębiorca, który gra na giełdzie. Dochód z prowadzonej działalności powinien rozliczyć w deklaracji PT-36, a zyski z tytułu np. odpłatnego zbycia akcji w PIT-38.
Resort przypomina zarazem, że skarbówka przekaże pieniądze na rzecz OPP tylko pod warunkiem, że zeznanie zostanie złożone w terminie rocznych rozliczeń PIT, czyli nie później niż 30 kwietnia. Zwraca też uwagę, że podatnik może wskazać kwotę, jaką chce przekazać danej organizacji, ale musi ona zmieścić się w 1,5 proc. należnego podatku, po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół. Jak co roku, także podczas obecnej akcji każdy ma możliwość wskazać w specjalnej rubryce deklaracji PIT konkretny szczegółowy cel udzielanego wsparcia. Wiele fundacji czy stowarzyszeń posiada indywidualne subkonta przypisane do ich podopiecznych, którym można pomóc także w ten sposób.
Nie każdy może
Podatnicy najchętniej przeznaczają część swojego podatku na pomoc dzieciom – wynika z najnowszej edycji badania „Sytuacja na rynku consumer finance”, prowadzonego przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych (ZPF) oraz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej (IRG SGH). Tak deklarowało niemal 40 proc. ankietowanych. Chętnie też w ten sposób wspierają działania na rzecz zwierząt.
Chęć przeznaczenia 1,5 proc. podatku na OPP deklaruje 73,3 proc. respondentów. Podobne wyniki odnotowano w latach ubiegłych – 74,5 proc. w 2025 r. oraz 74,7 proc. w 2024 r. Jednocześnie z badania wynika, że ponad jedna czwarta ankietowanych jednak nie przekaże części swojego PIT na te organizacje. Są różne tego przyczyny.
– Należy zwrócić uwagę, że nie wszyscy podlegają PIT, a więc nie mogą dokonać odpisu na organizacje pożytku publicznego. To m.in. rolnicy, którzy opłacają podatek rolny. Nie zrobią też tego osoby, których zarobki są niższe od kwoty dochodów wolnych od podatku – wyjaśnia dr Konrad Walczyk, wicedyrektor IRG SGH.
5,4 proc. badanych twierdzi, że nie wie, jak można przekazać część podatku na OOP. Przed rokiem wskazało na to 4,7 proc. respondentów. Natomiast co dziesiąty podatnik deklaruje brak zainteresowania taką formą wsparcia lub niechęć do jej stosowania. Tak stwierdziło 10,1 proc. ankietowanych wobec 8,9 proc. w 2025 r.
Konieczna edukacja
– Wyniki w tych kategoriach badania dowodzą, że nadal ważne są kampanie edukacyjne mające na celu zwiększenie liczby osób wspierających cele dobroczynne oraz charytatywne. Potrzebne są także działania budujące świadomość sensu tego mechanizmu i pokazujące realny wpływ podatników na to, gdzie trafi 1,5 proc. ich podatku – uważa Agnieszka Kozioł, dyrektor Departamentu Badań i Analiz ZPF.
Organizatorzy badania spodziewają się jednak, że akcja rozliczeń PIT za 2025 r. okaże się dla OPP owocna. Przed rokiem otrzymały z tego tytułu wręcz rekordową kwotę. Według danych Ministerstwa Finansów opublikowanych jesienią ubiegłego roku, osiągnęła ona wartość prawie 2,3 mld zł. W 2024 r. było to 1,9 mld, a więc rok później wpływy do tych organizacji wzrosły o 20 proc. Z prawa do przekazania 1,5 proc. PIT dla OPP skorzystało 16,3 mln podatników (wzrost o 9,8 proc. w porównaniu do roku wcześniej), a średni odpis wzrósł do 140 zł (o 9,2 proc.).
– Od 2023 r. odpis na organizacje pożytku publicznego podniesiono z 1 proc. do 1,5 proc. To sprawiło, że po zmianach Polskiego Ładu wpływy nie spadły – zwraca uwagę Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt.
Przypomina jednak, że w 2023 r. zmalała znacząco liczba podatników przekazujących 1,5 proc. PIT - z 15,9 mln do 12,7 mln, czyli o 20 proc. Duża liczba osób zarabiała minimalne wynagrodzenie, więc nie osiągały dochodu przekraczającego kwotę wolną od podatku i go nie płaciły.
Optymistyczna prognoza
– 2025 r. okazał się rekordowy także pod względem liczby podatników przekazujących 1,5 proc. podatku na rzecz OPP. Jeśli skala podatkowa nie ulegnie zmianie, w kolejnych latach liczba darczyńców, łączna kwota wpłat i ich średnia wartość będą nadal rosły – prognozuje Piotr Juszczyk.
Według autorów badania ZPF i IRG SGH tegoroczne wpływy z wpłat na rzecz organizacji pożytku publicznego mogą przekroczyć wynik ubiegłoroczny.
– Z naszego badania wynika, że odsetek podatników, którzy w 2026 r. zamierzają wesprzeć OPP, utrzyma się na podobnym poziomie jak w 2025 r. Biorąc zatem pod uwagę wzrost nominalnych dochodów ludności o ok. 7,1 proc. w tym roku, można spodziewać się, że wpływy z 1,5 proc. podatku dochodowego od osób fizycznych również wzrosną i sięgną zapewne kwoty 2,5 mld zł – przewiduje dr Konrad Walczyk.