W norweskim fiordzie cumuje statek-platforma o nazwie Skarv. Jego drugie imię to Wielka Nadzieja PGNiG. Wkrótce się spełni…
Skarv przypłynął z Korei, by z norweskich złóż czerpać ropę i gaz dla polskiej spółki.
11 kwietnia 2011 r. Stocznia Aker w Stord w Norwegii. Od 42 dni cumuje tu prawdziwy gigant: platforma FPSO o wdzięcznym imieniu Skarv, czyli po prostu Kormoran. Przedstawiciele Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (PGNiG) nie kryją emocji. Ten czerwono-stalowy kolos, liczący 291 m długości i wart 2 mld USD, to wielka nadzieja polskiej spółki. To milowy krok w drodze na zagraniczne rynki wydobycia i handlu gazem. Milowy, ale — jak żartują przedstawiciele PGNiG — tak naprawdę liczy zaledwie 36 m bieżących. Taka długość mniej więcej odpowiada 12-procentowemu udziałowi, jaki giełdowa spółka ma we własności gigantycznego statku, a przede wszystkim — w złożu Skarv, na które platforma uda się pod koniec kwietnia lub na początku maja. To obecnie największy projekt wydobywczy (434 mln ekwiwalentu baryłek ropy i gazu) na norweskim szelfie kontynentalnym. W tym regionie wydobywa się 2 mln baryłek ropy naftowej na dobę i 100 mld m sześc. gazu.
— Mniej więcej 10 lat temu zanotowano szczyt wydobycia ropy. Obecnie, zgodnie z naturalnym cyklem życia złóż, wchodzimy w fazę zwiększonego wydobycia gazu — tłumaczy Cyryl Federowicz, dyrektor finansowy PGNiG Norway, spółki córki PGNiG.
Zaklęty krąg
Zdobycie przyczółka w węglowodorowym eldorado wyrywa PGNiG z zaklętego kręgu, w którym tkwiło przez wiele lat. Podwaliny pod ten sukces położył rząd PiS schyłku kadencji, dając spółce zielone światło na zakup udziałów w koncesjach na Morzu Norweskim. PO dołożyło cegiełkę, choć nadal sceptyków nie brakowało. Wielokrotnie przecież obwieszczano udział PGNiG w projektach budowy międzypaństwowych gazociągów, które miały zapewnić dostęp do nowych złóż. Były więc polsko-norweskie zamiary budowy gazociągu z Norwegii przez Bałtyk do Polski. Były plany udziału PGNiG w projekcie gazociągu Skanled. Wszystko spaliło na panewce. Sen o zagranicznych złożach wreszcie zaczyna przybierać realny kształt. Także dzięki platformie Skarv.
Deweloperski stan
Kadłub FPSO ma 51 m szerokości i 29 m wysokości. Całkowita waga kolosa to 62 tys. ton. Może pomieścić w magazynach 875 tys. baryłek ropy.
— Taki ładunek to wartość 100 mln USD — przelicza Sławomir Hinc, wiceprezes PGNiG ds. finansowych.
Na pokład giganta wjeżdżamy windą. Oczom ukazują się niezmierzone połacie rur, rureczek, kurków połączonych w sploty, których biegu nie sposób prześledzić. Wszystko pachnie fabryczną świeżością. Trwają ostatnie prace wykończeniowe, bo platforma z Korei Południowej przypłynęła do stoczni w Stord "w stanie deweloperskim".
— Podróż trwała 93 dni. FPSO prowadziły holowniki z prędkością 9 mil morskich na godzinę. Kiedy platforma opływała Afrykę, podróż musiano przerwać z powodu złej pogody. Opóźnienie udało się jednak nadrobić. Platforma dotarła do Norwegii w planowanym czasie, czyli 1 marca — zapewnia Cyryl Federowicz.
Głębokie morze
Nie tak jednak wyobrażaliśmy sobie platformę wiertniczą. W pamięci pojawiają się obrazy kwadratowych budowli na potężnych filarach wtopionych w morskie fale. Tu mamy do czynienia ze statkiem, który jest zarazem magazynem ropy, tłoczniami gazu i elektrownią (128 MW) w jednym.
— Na tradycyjnej platformie nie udałoby się zmieścić tylu urządzeń do przerobu ropy naftowej i gazu, jakie znajdują się na Skarv. Konieczna byłaby budowa tak gigantycznej konstrukcji, jak platforma Troll A — mówi Cyryl Federowicz.
Troll A, należący do Statoilu, wyrasta na wysokość 472 m ponad dno morza. Jest to największa konstrukcja na ziemi, jaką przemieścił człowiek. Jednak nawet budowa podobnej konstrukcji nie rozwiązałaby wszystkich problemów związanych z eksploatacją złoża Skarv.
— Morze w tym rejonie jest zbyt głębokie, by usadowić tam taką wieżę wiertniczą jak Troll A. Dlatego konieczna była budowa statku — wyjaśnia Cyryl Federowicz.
Docieramy do serca platformy. Stanowi go ważąca 7 tys. ton głowica, która będzie zakotwiczona na dnie morza. Statek podczas pracy będzie mógł się wokół niej obracać. Da mu to możliwość automatycznego dostosowania się do warunków na morzu. Odpowiednio ustawiony może oprzeć się falom wysokości 30 m.
Łodzie jak torpedy
Operatorem na złożu Skarv jest koncern BP. On jest również gospodarzem platformy. Bezpieczeństwo to teraz oczko w głowie koncernu, który ma tragiczne doświadczenia po niedawnej katastrofie w Zatoce Meksykańskiej. Pożar, zderzenie z inną jednostką, wyciek ropy to najpoważniejsze zagrożenia dla osób pracujących na platformach wiertniczych. Na załogę czekają więc specjalne łodzie ratunkowe, które przypominają torpedy. Taka kapsuła jest w stanie zabrać na pokład 63 osoby. Po uwolnieniu się z mocowań łódź nurkuje w morzu i wypływa dopiero 150 m od platformy, by pod wodą minąć barierę ognia, jaką może stanowić płonąca na powierzchni morza ropa.
To podstawowa droga ewakuacji dla liczącej 40-50 osób załogi platformy, która wymienia się co dwa tygodnie. Prowadzą do niej korytarze ewakuacyjne zbudowane tak, by mogły wytrzymać 60 minut w żarze o temperaturze spalin u wylotu silnika odrzutowca.
— Platforma może pomieścić 100 osób. Pełną obsadę będzie miała w najbliższych miesiącach, kiedy trzeba ją będzie zakotwiczyć na morzu i przyłączyć do infrastruktury umożliwiającej transport wydobywanych przez nią paliw — mówi Cyryl Federowicz.
By było to możliwe, wybudowano 80 km gazociągu, który połączy Skarv z podmorskimi gazociągami. Po ropę naftową tankowce będą przypływały co dwa tygodnie. Trafi ona do jednego z portów z tzw. regionie ARA (Antwerpia-Rotterdam-Amsterdam). Do PGNiG będzie należało 400-500 tys. ton ropy naftowej i 0,4 mld m sześc. gazu rocznie. Produkcja ruszy jeszcze w tym roku.
Świat jest mały
Wracamy. Winda zabiera nas z pokładu. Jesteśmy na lądzie i udajemy się do bramek wyjściowych. Po drodze mijamy liczną, ubraną w pomarańczowe stroje, ekipę stoczniowców. Słysząc, że mówimy po polsku, niektórzy mówią nam dźwięczne: "dzień dobry". Nasi też tu są...