Premier Chin Wen Jiabao powiedział kilka dni temu, że chiński rząd zrobi więcej, by promować wzrost gospodarczy. Rynek od dłuższego czasu chciał to usłyszeć, jednak słowa chińskiego premiera mogą być potwierdzeniem kłopotów, w których jest największa azjatycka gospodarka. Pakiet stymulacyjny wcale nie musi tego zmienić.
Inwestorom połączenie słów „Chiny” oraz „stymulacyjny” kojarzy się niezwykle dobrze.
To skojarzenie z imponującymi zwyżkami cen na rynku akcji w trzech ostatnich kwartałach 2009 r., czyli w zasadzie jedynym okresem w ciągu ostatnich pięciu lat, który można spokojnie uznać za rynek byka. To w dużym stopniu dzięki podtrzymaniu wzrostu w Chinach globalna gospodarka dość szybko i łatwo wydobyła się z najgłębszej fazy recesji.
Natomiast wzrost w Chinach to w dużym stopniu zasługa działań stymulacyjnych. Po słabszych danych o produkcji i wolumenach w handlu zagranicznym wzrosły oczekiwania na to, że stopy procentowe zostaną obniżone. Niewykluczone jest też wprowadzenie pakietu fiskalnego.
Jednak z wielu względów efekty nie będą już takie same. W 2009 r. chińskie władze miały na podorędziu wiele projektów inwestycyjnych, które wcześniej zostały odrzucone, chińska gospodarka nie była tak przeinwestowana, w bilansach banków było prawdopodobnie mniej złych kredytów, a ceny surowców były niższe, co zmniejszało obawy o inflację.
Mało mówiło się o tym, że pakiet uchronił chińską (i światową) gospodarkę przed załamaniem rynku nieruchomości, które ponownie jest zagrożeniem. I to jeszcze bardziej poważnym.
Od kilku miesięcy spada popyt na nieruchomości, podczas gdy inwestycje w te aktywa cały czas rosną.
Inwestycje przekraczają już 13 proc. chińskiego PKB (około 6 proc. w USA przed kryzysem), podczas gdy trzy lata temu było to mniej niż 10 proc. W efekcie coraz wyraźniej spadają ceny nieruchomości, co może w pewnym momencie doprowadzić do załamania inwestycji.
Obniżane obecnie prognozy wzrostu dla Chin (do 7,5-8 proc.) zakładają, że do tego nie dojdzie. W dużej mierze zależy to od tego, że bardzo trudno określić, kiedy takie załamanie mogłoby się zdarzyć. Jednak bilans ryzyk jest jednoznaczny.
Na krótką metę działania chińskich władz mogłyby przełożyć się na pozytywną reakcję rynku, szczególnie gdyby greckie sondaże zaczęły bardziej jednoznacznie wskazywać na zwycięstwo Nowej Demokracji. Rynek jest po okresie sporej przeceny i część inwestorów mogłaby być „zaskoczona” dobrymi wiadomościami.
Jednak w nieco dłuższej perspektywie wpływ Chin należy traktować bardziej jako zagrożenie, a słowa premiera mogą być paradoksalnie tego potwierdzeniem. Gdyby w Chinach doszło do załamania się rynku nieruchomości, zapewne najwięcej można będzie zarobić na surowcach przemysłowych. Ich ceny spadłyby silniej niż na przełomie 2008 i 2009 r.