GRZEGORZ LASKOWSKI
szef wydziału ryzyka rynkowego KGHM
W 2008 r. bardzo modne stało się określenie „decoupling”, używane w odniesieniu do połączeń gospodarczych pomiędzy krajami wysokorozwiniętymi a Chinami i pozostałymi krajami rozwijającymi się (EM). Wielu ekonomistów wierzyło wówczas, że chińska gospodarka jest na tyle duża, że może utrzymać wysokie tempo wzrostu pomimo słabej kondycji USA i Europy, opierając się w większym stopniu na konsumpcji wewnętrznej. Dziś, w kontekście ponownego spowolnienia gospodarczego USA i Europy, dane, jakie płyną z Chin, pozwalają włożyć teorię decouplingu między mity.
Chińska gospodarka spowalnia coraz wyraźniej. Pekin jest również tego świadomy i dlatego ogłosił obniżenie prognozy wzrostu gospodarczego w 2012 do 7,5 proc. Reakcja inwestorów była w takiej sytuacji łatwa do przewidzenia — mniejszy wzrost gospodarczy to mniejszy popyt na surowce. Samo obniżenie prognozy nie jest niczym niepokojącym. Niejeden kraj chciałby rozwijać się w takim tempie, a mówimy tu o drugiej potędze gospodarczej świata. Jednak pojawiające się obecnie dane mogą budzić wątpliwości, czy założenie 7,5 proc. wzrostu w Państwie Środka nie jest nawet zbyt optymistyczne.
Jednym z głównych problemów w Chinach pozostaje rynek nieruchomości. Wprowadzenie w ubiegłym roku restrykcyjnych regulacji i zacieśnionej polityki monetarnej przyniosło efekt — inflacja CPI wyhamowała. Jednak ceny nieruchomości nie obniżają się znacząco, bo część deweloperów próbuje czekać tak długo, jak można. Zapasy niesprzedanych mieszkań rosną wyraźnie od początku ubiegłego roku i sięgają obecnie około 90 mln lokali. To wystarczy, by pomieścić w nich całą populację USA. Są też tacy, którzy nieoficjalnie przyznają, że brak zbytu na budowane mieszkania nie ma znaczenia, a obowiązkiem jest budować więcej. Ku chwale ojczyzny. Godna podziwu postawa, ale jak długo tak można? Z drugiej jednak strony wyraźny spadek cen nieruchomości byłby bardzo dużym zagrożeniem dla gospodarki.
Inne niepokojące sygnały z Chin to przede wszystkim wartość nowych pożyczek w styczniu, która była co prawda wyższa niż w miesiącach poprzednich, ale w ostatnich latach na początku roku ten przyrost był przeważnie niemal dwukrotny. W przypadku rynku miedzi zastanawiający jest duży przyrost zapasów giełdowych i nieoficjalnych. Zapasy metalu zgromadzone na giełdzie w Szanghaju przekroczyły 200 tys. ton i są rekordowo wysokie. Zapasy w magazynach portowych przekroczyły 400 tys. ton. Problemy z zamówieniami mają producenci klimatyzatorów, a zapasy wyrobów gotowych sięgają 150 proc. przeciętnych wartości. Również producenci kabli narzekają na spadek zamówień. Obecnie nie ma segmentu rynku miedzi w Chinach nieodczuwającego trudności i nie zapowiada się, by zostały one rozwiązane w krótkim terminie.
Część analityków z nadzieją patrzy na drugą połowę roku. Jednak, jeśli ktoś nie ma pełnego zaufania do oficjalnie publikowanych danych w Państwie Środka, to warto obserwować informacje płynące od najbliższych partnerów handlowych, jak Japonia, Taiwan i inne kraje azjatyckie. Wyraźne pogorszenie w państwach regionu, ściśle powiązanych z najpotężniejszym gospodarczo sąsiadem, może sygnalizować większe niż oficjalnie zakładane spowolnienie w Chinach.