Wzrost zagranicznej sprzedaży jest zagrożony
Cztery największe unijne gospodarki toną w recesji i ciągną w dół polskie firmy. Choć są tacy, którzy na kryzysie korzystają.
W piątek Eurostat nie pozostawił złudzeń — strefa euro jest w recesji. Dla polskich firm jeszcze ważniejsze wydaje się to, że kryzys bezlitośnie uderzył przede wszystkim w naszych największych partnerów handlowych. W Niemczech, Włoszech i Wielkiej Brytanii w III kw. gospodarka skurczyła się o 0,5 proc. Czwarty główny odbiorca eksportu, Francja, praktycznie zatrzymał się w miejscu (wzrost o 0,1 proc.), co i tak ucieszyło władze w Paryżu.
— Dane są zaskakująco dobre. Oznaczają, że technicznie nie jesteśmy w recesji. Wszyscy spodziewali się ujemnego wzrostu gospodarczego — komentuje Christine Lagarde, minister finansów Francji.
Moc wielkiej czwórki
Koniunktura w unijnej "wielkiej czwórce" ma bardzo duże znaczenie dla firm w Polsce. Gospodarki te pochłaniają aż 42 proc. polskiego eksportu. Tylko przez osiem miesięcy tego roku kupiły od nas produkty za 33 mld EUR (114 mld zł).
— Skala eksportu jest tak duża, że ma wpływ na całą polską gospodarkę. Załamanie obrotów zagranicznych odbiłoby się na całych sektorach — mówi Stanisław Gomułka, główny ekonomista Business Centre Club.
Najwięcej eksportujemy urządzeń RTV i AGD, samochodów oraz ich części składowych: akcesoriów, silników i opon. Mocno rozwinęliśmy też sprzedaż mebli.
— Istotnymi graczami na zachodnich rynkach są również producenci żywności. W ostatnich latach Brytyjczycy polubili polskie wyroby garmażeryjne, wędliny, warzywa i owoce. Jesteśmy też ważnym dostarczycielem maszyn. Z powodzeniem wypełniamy niszę w produkcji maszyn górniczych — wylicza Daniel Bajer z Brytyjsko-Polskiej Izby Handlowej.
Dwie strony medalu
Zdaniem ekonomistów, zamieranie czterech największych unijnych gospodarek wpłynie fatalnie na wyniki polskich.
— Słabnąca koniunktura sprawia, że znalezienie nabywcy staje się coraz trudniejsze. Dlatego sukcesem będzie, jeśli w przyszłym roku wartość eksportu nie spadnie —mówi Stanisław Gomułka.
Jego zdaniem, w 2009 r. polski PKB wzrośnie o 1,5-3 proc. Przed wrześniowym wybuchem kryzysu finansowego prognozowano około 5 proc.
— Otrzymamy cios z dwóch stron. Pierwszy to słabszy popyt za granicą, drugi — słabsze inwestycje zagraniczne w Polsce. Firmy mają bowiem problemy z otrzymaniem kredytów oraz bardziej boją się ryzyka — twierdzi Jarosław Janecki, główny ekonomista Societe Generale.
Zdaniem Andrzeja Szteligi z ambasady w Paryżu, pierwsze oznaki kłopotów już widać.
— Polskie przedstawicielstwa się kurczą, coraz trudniej utrzymać wysoką sprzedaż. Nie pomaga nam też prowadzony osobiście przez prezydenta Sarkozy’ego program zachęt dla francuskich podmiotów do inwestowania we Francji. To odbiera nam potencjalnych inwestorów i zaostrza konkurencję za granicą — mówi Andrzej Szteliga.
Są również optymistyczne głosy.
— Coraz częściej słyszymy od eksporterów, że wielu już zaczyna korzystać na recesji. Dzięki słabemu złotemu mogą zaoferować niższe ceny. Tamtejsze firmy same oglądają się za polskimi, tańszymi ofertami, bo muszą ciąć koszty — mówi Daniel Bajer.