Pamiętacie mrożone pierogi, które po przyrządzeniu zamieniały się w breję?
I to w Polsce, słynnej z pierogów! Tym większy sukces świeżych Domowych ostródzkiej firmy Delikates.
Świeże pierogi Domowe pojawiły się w sklepach w 1993 r. i od razu zawojowały rynek. Tajemnica ich powodzenia tkwiła w skromnej (wówczas) ofercie przemysłu spożywczego oraz technologicznym zacofaniu Polski. W biednym kraju nie było maszyn do produkcji takich frykasów, więc prawie wszystko robiono ręcznie. Delikates wyrabia dziewięć rodzajów tych smakowitości — pierogi z serem, leniwe, ruskie, z mięsem, z grzybami, z kapustą i mięsem, z kapustą i grzybami, owocowe i ostródzkie. Drugi sekret tkwi w recepturze farszu i ciasta. A trzeci? O, to już sztuka!
— Sztuka w tym, by świeży wyrób znalazł się w ciągu 24 godzin na półkach sklepowych — mówi Zdzisław Dawidziak, prezes Delikatesu.
Od plastiku do sałatek
Zanim Zdzisław Dawidziak zajął się produkcją pierogów, wyrabiał jachty i łodzie. Było to w Ostródzkich Zakładach Okrętowych, w których zatrudnił się jako inżynier mechanik po ukończeniu Politechniki Warszawskiej. Potem — od 1983 r. — miał własną firmę, produkującą laminaty poliestrowo-szklane do produkcji jachtów. Ostatecznie firma przestawiła się na produkcję elementów niezbędnych w rybackich gospodarstwach hodowlanych.
Dziś Dawidziak ma w niej połowę udziałów. Jednak większość czasu poświęca swej drugiej spółce — Delikates, którą w 1992 r. utworzył z Mariuszem Bogackim, wówczas początkującym ostródzkim restauratorem. Któregoś razu dogadali się, że warto by zająć się produkcją sałatek. I tak się zaczęło. Przez pierwszy rok prezes Dawidziak zajmował się tylko rozwojem firmy. Rozwoził po sklepach wyroby, martwił się, bo na sałatki Delikatesu (ziemniaczaną, pieczarkową, śledziową) nie było, niestety, dużego popytu. Natomiast słyszał, że klienci często pytali o pierogi, naleśniki, kopytka, placki ziemniaczane.
Klient ich pan
To był pomysł! Przekonał wspólnika, zatrudnili kilka dobrych kucharek — i pomysł wypalił. Rynek okazał się bardzo chłonny. Ponieważ w 1993 r. żadna firma nie oferowała tego typu produktów, ostródzianie bardzo szybko opanowali rynek krajowy. Po półtora roku pojawił się konkurent. Regularnie w rok po nowym produkcie Delikatesu, zawsze wypuszczał swój. A później wyrośli jeszcze inni.
Obecnie gotowe pierogi i naleśniki (cztery rodzaje), krokiety (trzy rodzaje), kopytka, kluski (trzy rodzaje) i placki ziemniaczane oraz inne wyroby ostródzkiej spółki Delikates to około 13 proc. tego segmentu krajowego rynku. Miesięcznie sprzedaje się ich za prawie milion złotych. To dużo, ale było jeszcze więcej. Jak na razie rekordowe były lata 1997-2000, gdy sieci handlowe nie rozpoczęły jeszcze ekspansji w Polsce.
Firma należy dziś do rodziny Dawidziaków (spółka jawna — 99 proc. ojciec, 1 proc. córka). Trzy lata temu zdobyła nominację do konkursu „Teraz Polska”. Nadal mieści się w Ostródzie. W niepozornym budynku na tyłach nieczynnego zabytkowego młyna przy wylotowej ulicy miasta, Mickiewicza, usytuowane jest biuro. W dawnych magazynach młyna zaś — centrum spedycyjne, skąd codziennie dwudziestoma samochodami różnej wielkości jadą delikatesy Delikatesu do odbiorców w całej Polsce. A produkuje się je w dwóch zakładach przy ul. Grunwaldzkiej, które dzieli od siebie ponad kilometr.
Utrzymać się na rynku
Zainstalowano w nich nowe maszyny do produkcji pierogów, w tym roku przybyły kolejne dwie. Prezes przyznaje, że firma korzysta z unijnego wsparcia na znacznie mniejszą skale, niż by chciał. Barierą jest 55-procentowy wkład własny.
W sumie Delikates zatrudnia około dwustu osób. To o sto osób mniej niż pięć lat temu, produkcja jednak utrzymuje się na tym samym poziomie. Wyroby z ciasta stanowią 80 proc. produkcji, pozostała część to inne produkty garmażeryjne — sałatki, galaretki i ryby.
Specjały Delikatesu są sprzedawane w sklepach lokalnych sieci i w hipermarketach. Wielu producentom żywności współpraca z dużymi odbiorcami się nie opłaca. Sieci handlowe często chcą wydłużenia okresu trwałości wyrobów. Jednak w przypadku świeżych produktów nie jest to łatwe. Wielkie supermarkety zbijają też ceny. Wszystkie takie zabiegi odbijają się na technologii produkcji i jakości wyrobów. Mimo to producenci godzą się na takie praktyki, by utrzymać się na rynku.
— To interes handlowców, a nie konsumentów. Biznes polega na tym, że obie strony zarabiają. A teraz sieci handlowe pracują na to, by tylko one zarabiały. To ślepa uliczka — uważa Zdzisław Dawidziak.