Polska technologia kolejowa zwyciężyła w programie akceleracyjnym DB Mindbox prowadzonym przez Deutsche Bahn, niemieckiego operatora kolejowego, i jego spółkę zależną DB Regio. Twórca innowacyjnego rozwiązania, SP Tech Solutions, cyfryzujący kolej, pokonał start-upy m.in. z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii.
Start-upem trudno go nazwać, bo generuje już przychody liczone w dziesiątkach milionów złotych, a w ubiegłym roku wyszedł na plus na poziomie netto. Teraz przygotowuje technologię bazującą na sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowym do fazy testów. A problemów na kolei, które można rozwiązać dzięki zastosowaniu nowych narzędzi, jest bez liku.
– Pociągi wjeżdżają po skończonym kursie do zajezdni. Aby mogły być ponownie uruchomione, są sprawdzane pod względem technicznym i przygotowywane do jazdy. W przypadku wystąpienia awarii dotyczącej m.in. drzwi, czujników, klimatyzacji naprawy są zlecane technikom. Poważnym problemem w Niemczech jest malowanie wagonów przez graficiarzy. Wykonane przez nich obrazy powinny szybko zniknąć, w przeciwnym razie niemieckim kolejom grożą kary umowne. Te wszystkie prace muszą być błyskawicznie zaplanowane i zrealizowane. Pociągi działają w ramach rozkładów jazdy i linii kolejowych mających ograniczoną przepustowość, natomiast personel pracuje w chaotycznym środowisku, pod ogromną presją czasu. Brak rozwiązania jakiegoś problemu może wywołać kaskadę opóźnień pociągów – mówi Piotr Sikorski, prezes i współzałożyciel SP Tech Solutions.
Remedium na kłopoty niemieckiej kolei ma być technologia proponowana przez polską spółkę. Automatyzuje ona działania podejmowane przez przewoźników, wykorzystuje do tego odpowiednie dane i usprawnia planowanie przejazdów.
Raily Taxi pomaga obniżyć koszty operacyjne nawet o 25 proc.
Spółka działająca od 2019 r. stworzyła już kilka platform technologicznych, w tym m.in. Raily Marketplace, Raily Cargo i Raily Taxi. Zbierają one i analizują dane z rynku kolejowego. W ten sposób technologia pomaga przewoźnikom w zarządzaniu kadrą, taborem i planowaniem łańcucha dostaw.
Klientami SP Tech Solutions są m.in. Transchem, Laude Smart Intermodal, Orion Rail Logistics, PKP Cargo i Orlen Kolej. Stosowanie systemu Raily Taxi, przeznaczonego do obsługi i dowozu drużyn trakcyjnych, przekłada się w przypadku dwóch ostatnich spółek - jak podkreśla Piotr Sikorski - na spadek ich kosztów operacyjnych w tym zakresie nawet o 25 proc. w skali roku.
Prezes nie ma wątpliwości, że udział w DB Mindbox otwiera SP Tech Solutions drzwi do rynku niemieckiego.
– Chcemy ruszyć z ekspansją zagraniczną i mieć biuro w Niemczech. Jesteśmy zainteresowani podbojem całego regionu DACH [kraje niemieckojęzyczne — red.], a w dalszej kolejności również Francji. Ten proces będzie bardzo kosztowny. Wiąże się z budowaniem naszej marki i struktur biznesowych na tych rynkach – zaznacza Piotr Sikorski.
SP Tech Solutions szykuje rundę finansowania
Dlatego spółka szuka kapitału i inwestora strategicznego. Liczy też na komercjalizację nowego rozwiązania przez Deutsche Bahn. Prezes zapowiada ogłoszenie rundy finansowania w trzecim kwartale. Będzie starał się o pieniądze od funduszy VC.
W 2024 r. spółka zamknęła rundę na 12 mln zł. Wówczas inwestorem został fundusz Vinci HiTech kontrolowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Piotr Sikorski w tym roku chce pozyskać zdecydowanie wyższą kwotę niż dwa lata temu. Nie wyklucza zainteresowania rundą ze strony funduszy BGK, które mogą łącznie zainwestować w firmę do 90 mln zł.
– Preferowany byłby zagraniczny inwestor branżowy posiadający kapitał i chcący objąć duży pakiet udziałów w spółce. Sęk w tym, że w europejskim sektorze kolejowym nie ma zbyt wielu podmiotów mających zdolności inwestycyjne. Na przykład Deutsche Bank posiada swój fundusz VC, ale działa on niezbyt aktywnie. Zresztą dotychczas inwestował niewielkie kwoty na poziomie ok. 1 mln EUR – mówi Piotr Sikorski.
Spółka myśli o debiucie giełdowym za kilka lat.
– Nasi dotychczasowi partnerzy biznesowi sugerowali nam giełdę zagraniczną: amerykańską lub kanadyjską. Debiut byłby ściśle połączony z ekspansją na tamtejsze rynki. Kolej towarowa w Ameryce Północnej bardzo dobrze prosperuje i osiąga ogromne zyski. W ubiegłym roku największy przewoźnik Union Pacific miał zysk netto na poziomie ponad 7 mld USD, co jest wynikiem niewyobrażalnym dla europejskich przewoźników. Mimo to jeszcze sporo procesów biznesowych w amerykańskich przewozach wymaga automatyzacji i optymalizacji. Dlatego rynek amerykański jest dla nas bardzo atrakcyjnym i naturalnym kierunkiem rozwoju – zaznacza Piotr Sikorski.
Polska kolej odchodzi od Excela i inwestuje w rozwiązania AI
Obecnie w grupie SP Tech Solutions pracuje 100 osób. Jeszcze w tym roku firma chce zwiększyć zatrudnienie o 20 proc. Szuka m.in. analityków biznesowych i fachowców od IT, którzy będą szkolić klientów z wdrażania systemów spółki.
– Mamy ogromne potrzeby kadrowe. W najbliższych latach będziemy intensywnie pozyskiwać nowych pracowników. Już niebawem ogłosimy kilka dużych kontraktów od polskich spółek kolejowych. Chcą korzystać z naszych systemów przeznaczonych do zarządzania procesami biznesowymi, personelem, klientami i oferowanymi usługami, a także usprawniających planowanie przewozów i zwiększających ich bezpieczeństwo. Dotychczas polska kolej w dużej mierze bazowała na Excelu. To się powoli zmienia. Zaczyna inwestować w nowoczesne narzędzia bazujące na sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowym – zaznacza Piotr Sikorski.
W 2025 r. przychody spółki wyniosły 62 mln zł wobec 56 mln zł rok wcześniej. W 2024 r. strata netto była na poziomie 650 tys. zł, natomiast w ubiegłym roku firma miała na poziomie netto zysk. Nie podaje jednak jego wysokości, ponieważ nie jest on jeszcze zatwierdzony przez biegłego rewidenta.
Niemiecki rynek kolei regionalnych działa pod silną presją konkurencyjną. Walka o zlecenia w segmencie przewozów regionalnych jest tam bardzo zacięta. Prawie połowa rynku znajduje się w rękach prywatnych konkurentów Deutsche Bahn. Przegrywa on bardzo dużo przetargów. Dlatego szuka strategii optymalizującej koszty operacyjne przewozów regionalnych. Zastosowanie sztucznej inteligencji w ocenie technicznych parametrów pojazdów może być jednym z czynników wpływających pozytywnie na strukturę kosztów. Jeśli technologia SP Tech Solutions będzie dawać niemieckiemu operatorowi kolejowemu przewagę konkurencyjną nad prywatnymi przewoźnikami, jest duża szansa, że przejmie on polskiego dostawcę rozwiązań lub zwiąże się z nim kapitałowo, żeby nie udostępnić innowacyjnego narzędzia konkurencji. Polski podmiot będzie musiał zdecydować, czy chce zdobywać nowe rynki, w tym niemiecki, czy poddać się fuzji kapitałowej. Deutsche Bahn jest bardzo otwarty na nowe technologie i skłonny przejmować start-upy w ramach koncernu.
Obecnie Unia Europejska stawia na suwerenność technologiczną w kluczowych dziedzinach. Natomiast niezbyt dobrze widziane są relacje gospodarcze ze Stanami Zjednoczonymi, jeśli chodzi o rozwiązania technologiczne w tych branżach. Europa jest nieufna wobec polityki Donalda Trumpa. Obawia się, że geopolityka może wiele namieszać. Amerykański rynek kapitałowy pozwala na stosunkowo łatwe pozyskanie pieniędzy, ale jednocześnie spółki, które korzystają z tej opcji, mogą być obdarzane mniejszym zaufaniem przez europejskich partnerów biznesowych.