W Polsce studia MBA to wydatek rzędu kilkunastu tysięcy dolarów, ale są i programy za kilka tysięcy złotych.
W Europie Zachodniej, w USA czy Kanadzie za dobre studia MBA trzeba zapłacić kilkadziesiąt tysięcy dolarów, a w czołowych uczelniach — nawet kilkaset.
Ale...
— W 2003 r. zdecydowanie spadła liczba aplikacji na MBA, nie tylko w Polsce, ale i na świecie — twierdzi Monika Stężewska, specjalista ds. rekrutacji Canadian Executive MBA (CEMBA) przy SGH.
Powód? Zmiana oczekiwań kandydatów. Wcześniej kursy MBA postrzegano jako prestiżowe studia, ułatwiające awans zawodowy. Dziś MBA są traktowane jako dodatkowy atut na rynku pracy, który nie gwarantuje korzyści.
Dyplom specjalny
W Polsce działa 41 programów, umożliwiających zdobycie dyplomu MBA. Nie wszystkie zapewniają dyplom ceniony na międzynarodowym rynku pracy. Polskie uczelnie i instytucje nie mają uprawnień do wystawiania takich dokumentów, więc współpracują z zachodnimi partnerami. Te, które takich partnerów mają, dają respektowane wszędzie dyplomy. Inne, które na własną rękę prowadzą kurs MBA, de facto oferują tylko studia podyplomowe.
Zdecydowaną większość studiów MBA prowadzi się w trybie executive — czyli weekendowym. Rzadziej szkoły — jak Szkoła Biznesu Politechniki Warszawskiej — decydują się na dzienne MBA.
— MBA to studia specjalne. Tylko staranny dobór studentów — i pod względem posiadanej wiedzy, i bogatych doświadczeń — pozwala na intensywne zajęcia, w których szczególną uwagę zwraca się na użyteczność przekazywanej wiedzy i na aktywne partnerstwo studentów i wykładowców — mówi Witold Orłowski, doradca prezydenta RP ds. ekonomicznych, dyrektor Szkoły Biznesu Politechniki Warszawskiej.
Wymagania wciąż wysokie
Dlatego właśnie uczelnie przejawiają szczególną troskę o rekrutację uczestników. Poddawani są sprawdzianom na znajomość języka obcego i testom psychologicznym. Zazwyczaj niezbędna jest świetna znajomość języka angielskiego bądź innego języka obcego, w którym prowadzone są wszystkie zajęcia lub zdecydowana ich większość. Innym podstawowym kryterium są ukończone studia wyższe oraz dwu-trzyletnie doświadczenie zawodowe. Rekrutację kończy zwykle rozmowa kwalifikacyjna — po niej to komisja ostatecznie decyduje o przyjęciu na studia bądź odrzuceniu.
Andrzej Blikle, profesor matematyki i właściciel sieci znanych w Polsce cukierni, zdobył tytuł Master of Business and Administration po przekroczeniu pięćdziesiątki. Ale — choć rzadko — są i dwudziestoparolatkowie, którzy karierę w biznesie rozpoczęli jeszcze przed 20. rokiem życia i zdobyli wymagane doświadczenie oraz staż na stanowisku kierowniczym. Większość studentów to mężczyźni (33-34 lata) z kadry menedżerskiej średniego szczebla. Spotkać można pianistę, marynarza, astronoma i aktora. Dominują jednakże inżynierowie, informatycy, farmaceuci i lekarze. Zajęcia trwają blisko dwa lata. Na koniec trzeba zrealizować konkretny projekt.
Pożyteczne w MBA jest też nabywanie biznesowych kontaktów. Przy niemal wszystkich uczelniach działają stowarzyszenia absolwentów. Tworzą oni wspierającą się wzajemnie sieć. Zdaniem Moniki Popiołek, prezesa Stowarzyszenia Studentów i Absolwentów Szkoły Biznesu PW (największej sieci wsparcia ludzi z tytułem MBA w Polsce: 1051 osób), także i u nas zaczyna ona coś znaczyć.
— To pewne: zawarte znajomości i przyjaźnie w różnych branżach pomagają później w prowadzeniu biznesu — podkreśla Monika Popiołek.