MARTA MISZCZUK
Accreo Legal
PARP udziela dotacji na uzyskanie ochrony niektórych praw własności przemysłowej (w ramach POIG, poddziałanie 5.4.1 „Wsparcie na uzyskanie/realizację ochrony własności przemysłowej”). Warto podkreślić, że można starać się o refundację kosztów związanych z uzyskaniem praw nie tylko na wynalazki, ale także na wzory przemysłowe, dawniej zwane zdobniczymi.
Wzór przemysłowy musi spełniać trzy podstawowe warunki. Przede wszystkim musi mieć postać konkretnego wytworu (lub jego części), nadaną mu przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę, materiał, z którego jest wykonany, ornamentację etc. Chroniony jest wygląd produktu.
Jako wzór przemysłowy mogą być więc zarejestrowane np. rękojeść sztućców, kształt lub faktura klamki, rama okna, wzór tkaniny, biżuterii, kształt telefonu, lampy, mebli, latarni, naczyń, pojazdu, opakowanie, etykieta, wystrój wnętrzna, dekoracja sceniczna, a nawet stacja paliw, stacja metra czy budynek. Wzorem przemysłowym nie są programy komputerowe, lecz chronione mogą być poszczególne ich elementy, takie jak: interfejs, czcionka, ikony.
Po drugie, wzór musi odznaczać się indywidualnym charakterem — na tyle, na ile jest to możliwe z uwagi na cechy funkcjonalne przedmiotu (zakres swobody twórczej). Indywidualny charakter powoduje, że wzór wywołuje odmienne wrażenie. Oceny dokonuje się z punktu widzenia zorientowanego użytkownika, a więc użytkownika, który styka się z produktem inkorporującym wzór. W zależności od produktu będzie to konsument (ubrania, sztućce, lampa, opakowanie produktu konsumpcyjnego codziennego użytku) bądź inny użytkownik, np. tenisista w zakresie wzoru rakiety tenisowej.
Po trzecie, zgłaszany wzór musi być nowy w skali światowej, tzn. nie może być udostępniony publicznie w jakiejkolwiek postaci przed datą zgłoszenia. Porównywane wzory nie mogą różnić się od siebie tylko nieistotnymi szczegółami.
Wzory przemysłowe — w przeciwieństwie do wynalazków i wzorów użytkowych — podlegają procedurze rejestracji. Oznacza to, że właściwy organ patentowy nie bada szczegółowo spełnienia poszczególnych przesłanek. Organ patentowy odmawia rejestracji wzoru tylko wtedy, jeśli nie posiada on w sposób oczywisty cech nowości lub oryginalności (spełnienie przesłanek jest badane szczegółowo tylko w przypadku zakwestionowania rejestracji przez inny podmiot). Wzór przemysłowy jest więc prawem, które można w łatwy i dość szybki sposób zarejestrować (procedura trwa kilka miesięcy).
Na wzór przemysłowy udzielane jest prawo z rejestracji, w większości krajów trwa ono do 25 lat. Co istotne, prawo unijne stworzyło instytucję wzoru wspólnotowego, czyli prawa, które podlega jednolitej ochronie na całym terytorium Unii Europejskiej. Rejestracja wspólnotowa (obejmująca ochronę w Polsce) może podlegać refundacji w ramach POIG, poddziałanie 5.4.1.