Zima, zimno. Zmagania z mrozem. I ze skutkami wychłodzenia organizmu...
No i doczekaliśmy się. Ruszył sezon na futra i kozaki. Na razie jeszcze norki i lisy mogą poleżakować na pawlaczu — tylko jak długo? Choć za oknem deszczowo, temperatury oscylują w okolicy zera... A od listopada to już równia pochyła.
Warstwy i przytupywanie
Niskie temperatury mają podstawową wadę — są za niskie. Zresztą trudno nie zauważyć ubocznych skutków: rozdrażnienia przechodzącego we wściekłość lub otępienia i braku współczucia dla towarzyszy niedoli. Wszyscy wokół stają się jakby mniejsi, trzęsący. Inaczej mówiąc — marzną. Następuje wychłodzenie organizmu i obniżenie odporności, a to prosta droga do łóżka. Na jakieś dwa tygodnie. W skrajnych przypadkach — nawet do śmierci.
W miejskich warunkach raczej nie grozi nam hipotermia, ale u osób z obniżoną odpornością mogą pojawić się łagodne objawy wyziębienia organizmu. Pierwszym są dreszcze. Organizm reaguje tak, gdy nie może utrzymać normalnej temperatury ciała i chce wytworzyć więcej ciepła przez ruch. Kolejne objawy to uczucie marznięcia — zimne ręce i stopy, dreszcze, drżenie mięśni, osłabienie ramion i nóg, zawroty głowy oraz dezorientacja i niepokój. Aby do tego nie dopuścić, warto przestrzegać kilku zasad. Po pierwsze: w zimie należy ubierać się na cebulę. Niby wszyscy o tym wiedzą, a jednak teoria z praktyką niewiele mają wspólnego. Z kilkoma warstwami na sobie łatwo można się dopasować do temperatury otoczenia — zarówno w biurze, jak i na ulicy.
— Nie dbamy o to, co nosimy. Liczy się nie tylko zakładanie kilku warstw, lecz także to, z jakich są one materiałów. Sztuczne tkaniny powodują większą potliwość, niekorzystną dla organizmu. Powinniśmy nosić rzeczy luźne, a w biurze — zmienić buty — podkreśla dr Elżbieta Ptak, zastępca dyrektora medycznego ds. klinicznych w Medicover.
Po drugie: stojąc bez ruchu łatwiej zamienić się w lodową rzeźbę. Dlatego na przystanku lepiej przytupywać i podskakiwać niż kulić się w kącie wiaty. Podobnie w nieogrzewanym autobusie czy pociągu.
— Trzeba pić ciepłe napoje — z dużą ilością cukru! Często zmieniać pozycję ciała, rozsznurować buty. Na dworze zaś koniecznie się ruszać. I nosić czapkę, bo najszybciej organizm wychładza się właśnie przez głowę. Gdy jest bardzo zimno, osoby z problemami z krążeniem w ogóle nie powinny wychodzić z domu — radzi Elżbieta Ptak.
A w samochodzie? Tu obowiązują te same zasady, co podczas upałów — kilkanaście minut przed wyjściem należy wyłączyć klimatyzację.
Zapiąć, rozpiąć
Dla organizmów stałocieplnych niekorzystne są nagłe wahania temperatur. A na to jesteśmy narażeni wyjątkowo często — chociażby wchodząc do domu, biura czy nagrzanego samochodu.
— Różnica 15 stopni Celsjusza to dla organizmu szok. Zwłaszcza dla osób, które mają problemy z układem krążenia czy układem oddechowym, czyli większości osób starszych. Przemarznięciu szybciej ulegają osoby pod wpływem alkoholu czy narotyków. Również palenie przyspiesza ten proces... Jak przygotować się do wejścia do ciepłego pomieszczenia? Na przykład, szybko rozpiąć kurtkę, nie dopuścić do przepocenia — podpowiada Elżbieta Ptak.
To działa też w drugą stronę. Nie należy długo siedzieć w kurtce czy płaszczu — jak się już ubierzemy, nie ma co deliberować ze znajomymi przy drzwiach, grzejąc się do nieprzytomności. A gdy dyskusja jest ciekawa, lepiej zdjąć kurtkę i wrócić do stołu. Lepiej posiedzieć godzinę dłużej niż przeleżeć tydzień w łóżku...