Podczas zeszłorocznej 16 Konferencji Klimatycznej w Cancun w Meksyku strony biorące w niej udział doszły do porozumienia, że wzrost temperatury wynikający z globalnego ocieplenia nie powinien przekroczyć 2 stopnie Celsjusza z przed okresu industrialnego. Dodatkowo, gdy zajdzie taka potrzeba, próg ten zostanie obniżony do1,5 stopnia.
Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Instytut Badań nad Zmianami Klimatu w niemieckim Poczdamie - ilość dwutlenku węgla jaka może zostać wyemitowana do atmosfery, na lata 2000-2050 nie powinna przekroczyć 886 giga ton (GtCO2). Jest to stosunkowo niewiele, jeżeli weźmiemy pod uwagę, że od blisko dekady, wyemitowaliśmy do atmosfery - jak podaje magazyn „Nature” - 282 GtCO2 powstałych w wyniku spalaniu paliw kopalnych. Jeżeli dodamy do tego 39 GtCO2 powstałych na skutek zagospodarowania gruntów to otrzymamy wynik o wielkości 565 GtCO2. Wynik ten stanowi łączną sumę dwutlenku węgla, jaką atmosfera ziemska jest w stanie przyjąć i tym samym nie przekroczyć progu 2 stopni Celsjusza. Warto także nadmienić, że w przypadku, gdy nowa pozycja zostanie zaadoptowana - mianowicie 1.5 C – to ilość CO2 dozwolona do emisji zostanie odpowiednio zredukowana.
Z obliczeń instytutu w Poczdamie wynika, że znane rezerwy paliw kopalnych - ropy, węgla i gazu - zadeklarowane przez kompanie energetyczno-wydobywcze są ekwiwalentem 2,795 GtCO2. To oznacza, że jeżeli świat zachowa się zgodnie z ustaleniami z Cancun, to blisko 80 procent rezerw prawdopodobnie nie zostanie spalone i zostanie porzucone. Jak dowiadujemy się z raportu - rezerwy surowców w posiadaniu 100 największych spółek wydobywczych zajmujących się ich eksploatacją stanowią równowartość 745 GtCO2. Ilość ta przekracza pozostałe 565 GtCO2 o 180 GtCO2. Z raportu wynika też, że ponad połowa emisji CO2 będzie pochodzić ze eksploatacji węgla, natomiast 5 procent, to przypuszczalny wynik spalania gazu. Powołując się na wyniki Międzynarodowej Agencji Energi (IEA) limit spalania CO2 zostanie osiągnięty w przeciągu 16 lat, jeżeli konsumpcja energii się nie zmieni.
Sytuacja nie jest jednak nie do rozwiązania. Jednym z odkryć, które mogłoby się przyczynić do rozciągnięcia budżetu emisyjnego jest możliwość stworzenia technologii do przechwytywania i magazynowania CO2. Rozwiązanie to nie jest jednak wolne od wad, gdyż jego aplikacja jest ograniczona wyłącznie do węgla i gazu, co oznacza, że przemysł transportowo-paliwowy nie będzie objęty jego działaniem. Dodatkowo, niekorzystny jest termin wprowadzenia technologii na rynek. Tutaj zgodnie wypowiadają się przedstawiciele kompani wydobywczych, twierdząc, - że implementacja tego rozwiązania jest odległa przynajmniej o dekadę - do tego czasu limit na emisję CO2 może zostać przekroczony.
Coraz to nowsi gracze pojawiają się na rynku w celu uzyskania kapitału na dalszą eksploatację i rozwój przemysłu wydobywczego. Zużycie energii na obecnym poziomie nie potrwa dłużej niż – jak oszacował instytut w Poczdamie - 16 lat, kiedy emisja CO2 osiągnie wyznaczony limit. W tym kontekście i w przypadku obowiązujących norm klimatycznych, rynki kapitałowe kontynuując finansowanie nowych przedsięwzięć w obszarze paliw wydobywczych, dodadzą rezerwy surowców, których nie będą mogły przetworzyć, w wypadku, gdy normy klimatyczne mają zostać spełnione.
Analizy przez McKinsey i Carbon Trust wykazały, że więcej niż 50 procent wartości kompani wydobywczych stanowi ich kapitał, który będzie generowany w przeciągu najbliższych 11 lat. Sytuacja, w jakiej rynek energii znajdzie się w tym czasie będzie się diametralnie różnić od obecnej. Istnieje niewątpliwie ryzyko związane z sektorem wydobywczym, gdyż wartość firm na rynku może w znaczącym stopniu spaść. Sytuacja Shella jest świetnym przykładem odzwierciedlającym ten scenariusz. W 2004 roku Shell zmniejszył zasobność rezerw o około 20 procent. Doprowadziło to do natychmiastowego, blisko 10-procentowego spadku cen akcji, powodując tym samym, zmniejszenie wartości giganta o prawie 5 mld USD.
W wywiadzie dla „Business Green”, Jeremy Leggett - prezes „Carbon Tracker” -
powiedział, że istnieją mocne dowody, aby zasugerować, że przemysł
paliwo-wydobywczy stoi u progu poważnego kryzysu.
- Jest znaczące,
nierozpoznane ryzyko na rynkach kapitałowych, w sposobie ich operowania -
stwierdza Leggett.
Dodaje, że „…możemy spalić wyłącznie 20 procent znanych
nam zasobów surowców jakie występują pod ziemią, nie wliczając w to materiału
jaki zostanie odkryty w przeciągu najbliższych lat”.
- Inwestorzy
niewłaściwie oceniają konsekwencje - kontynuuje Leggett - jakie poniesie
przemysł wydobywczy po zatwierdzeniu progu emisyjnego.
Jego zdaniem, „…
jeżeli ustawodawcy zrobią to co obiecują, że zrobią w celu zwalczania globalnego
ocieplenia, to inwestorzy znajdą się w niezwykle kłopotliwym
położeniu”.
Dynamiczny rozwój w sektorze nisko-węglowym, inwestycje w
nowoczesne technologie, progi emisyjne, wszystko to razem może sprawić, że złoża
paliw wydobywczych zostaną opuszczone - dodaję Leggett.
Podkreśla on, że - wielu inwestorów, włączając w to fundusze emerytalne,
pozostaje niedoinformowanych o ryzyku jakie niesie ze sobą długoterminowe
inwestowanie w rynek paliw wydobywczych.
- Jeżeli powszechna jest opinia, że
zmiany klimatyczne są tylko przejściową modą na międzynarodowej agendzie, wtedy
ryzyko inwestowania jest bardzo niskie. W przypadku gdy, cały świat biję na
alarm, żądając restrykcyjnej polityki klimatycznej, zmniejszenia progu
emisyjnego, to wtedy sytuacja jest zgoła odmienna i ryzyko inwestowania jest
horrendalnie wysokie - podsumowuje Leggett.
Wiedza ogólna na temat giełd światowych jest taka, że umieszczona na nich całkowita rezerwa surowców zostanie przetworzona. Niestety, może się okazać, że nie jest to do końca prawdą. Analizy przeprowadzone przez „Carbon Tracker” potwierdzają to przypuszczenie i dostarczają solidnych dowodów na to, że w przypadku gdy znane rezerwy surowców energetycznych zostaną przetworzone, to w znaczącym stopniu przekroczymy próg emisyjny. Z tego wynika, że jeżeli mamy zmieścić się w wyznaczonych normach klimatycznych, to znaczna ilość rezerw surowców może zostać pozostawiona w ziemi, bez możliwości ich eksploatacji. Impozycja ograniczeń na emisję CO2 zadziała de facto jako reduktor na zapotrzebowanie paliw wydobywczych wpływając niekorzystnie na wartości spółek działających w tym sektorze. Jeżeli przytoczony scenariusz sprawdzi się w rzeczywistości, to światowa gospodarka popadnie w kryzys, którego konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze niż skutki perturbacji finansowych, przez, które przechodzimy obecnie.