Po całej serii złych danych makro z polskiej gospodarki tym razem pojawiły się optymistyczne sygnały. Po raz pierwszy od stycznia 2005 r. polski handel zagraniczny odnotował nadwyżkę. We wrześniu eksport był o 84 mln EUR wyższy niż import, czyli nasza gospodarka więcej wyprodukowała towarów, niż sama w tym czasie „skonsumowała”.
— To dobra wiadomość. Przewaga eksportu nad importem podnosi dynamikę PKB, bo zagraniczne towary nie wypierają rodzimej produkcji. Te dane potwierdzają, że handel zagraniczny to obecnie jedyny filar, który podtrzymuje polską gospodarkę w relatywnie dobrej formie — tłumaczy Marta Petka-Zagajewska, główna ekonomistka Raiffeisen Banku.
Skąd wzięła się nadwyżka? Niestety, to raczej skutek uboczny kryzysu niż oznaka siły polskiej gospodarki. Eksport w ostatnich miesiącach ugrzązł w stagnacji.
We wrześniu firmy sprzedały za granicą towary za 12,6 mld EUR, czyli o 0,3 proc. mniej niż w ubiegłym roku. Dynamika eksportu jest najniższa od października 2009 r. Jednak kluczowe jest to, że jeszcze bardziej gwałtownie spowolnił import. We wrześniu sprowadzono do Polski 3 proc. mniej towarów niż rok wcześniej.
— Słaby popyt krajowy w polskiej gospodarce sprawił, że zapotrzebowanie na towary z zagranicy osłabło. W ten sposób import skurczył się i był we wrześniu nawet mniejszy niż eksport — wyjaśnia Aleksandra Świątkowska, ekonomistka BOŚ.
Według analityków, przez najbliższych kilka miesięcy polska gospodarka powinna utrzymać zbilansowaną wymianę handlową z zagranicą.
— Oczywiście najlepiej byłoby, żebyśmy dalej widzieli nadwyżki. Sądzę jednak, że saldo obrotów handlowych będzie oscylowało wokół zera — raz zobaczymy niewielką nadwyżkę, raz niewielki deficyt. Jeśli tak właśnie się stanie, będzie to i tak bardzo korzystny czynnik dla polskiej gospodarki — mówi Marta Petka-Zagajewska. Eksperci jednak ostrzegają, że na dłuższą metę do nadwyżki w obrotach towarowych lepiej się nie przyzwyczajać. Kiedy w gospodarce zacznie się ożywienie, import powinien odbić się od dna i deficyt w obrotach powinien znowu rosnąć.
— Spodziewamy się, że popyt w polskiej gospodarce zacznie się nasilać w połowie przyszłego roku. Od tego czasu import zacznie rosnąć, przez co dziura handlowa będzie się powiększać — twierdzi Aleksandra Świątkowska. Struktura naszej gospodarki nie uległa zmianie.
— Nie sądzę, byśmy na trwale stali się krajem, który wytwarza więcej, niż potrzebuje. Cały czas jesteśmy państwem doganiającym Europę Zachodnią, dlatego jeszcze długo będziemy musieli więcej towarów sprowadzać do kraju, niż z niego wywozić — przekonuje ekonomistka Raiffeisen Banku.