Elementy dobrej umowy

07-06-2010, 08:04

Nie istnieje uniwersalny przepis na dobrą umowę. Jej kształt zależy od wielu czynników, poczynając od przepisów prawa regulujących dany typ umowy, poprzez specyfikę danej transakcji, po cele jakie chce osiągnąć każda ze stron.

Niestety trudno jest sporządzić dobrą umowy bez studiów prawniczych i przynajmniej kilkuletniego doświadczenia. Swoboda umów jest bowiem ograniczona, głównie poprzez przepisy prawa regulujące dany typ umowy, a także przepisy ogólne odnoszące się do wszystkich zobowiązań.

Jakub Grzegorzek, radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Krakowie
Zobacz więcej

Jakub Grzegorzek, radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Krakowie

Pracę nad dobrą umową należałoby rozpocząć od pytania: „co to jest dobra umowa?”. Nie ma prostej odpowiedzi, ale można wymienić najważniejsze elementy każdej umowy w obrocie gospodarczym:

  • rodzaj umowy – np. umowa o świadczenie usług, umowa o dzieło itp. Nie zawsze jednak umowa w obrocie gospodarczym daje się łatwo zakwalifikować do określonego rodzaju. Wtedy można użyć nazwy ogólnej, np. umowa handlowa, umowa współpracy. Element ten może być bardzo istotny, bo przy niejasnej umowie pomaga ustalić jaką umowę strony miały na myśli,
  • oznaczenie stron – wbrew pozorom może to być skomplikowane, zwłaszcza przy spółkach o złożonej konstrukcji. Przy spółkach kapitałowych trzeba również pamiętać o wymaganiach z kodeksu spółek handlowych co do zakresu informacji o spółce (art. 206 i 374 ksh), żeby nie narazić się na grzywnę. Kluczowe dla umowy jest również ustalenie prawidłowej reprezentacji – jeśli naruszone zostaną reguły reprezentacji, umowa może okazać się nieskuteczna,
  • przedmiot umowy – swoiste jądro umowy, określające w skrócie, czego umowa będzie dotyczyć. Cała reszta umowy powinna w zasadzie sprowadzać się do uszczegółowienia tego, co stanowi przedmiot umowy,
  • świadczenia stron – im bardziej szczegółowo zostaną opisane świadczenia, tym lepsza umowa. Na pewno trzeba określić co będzie świadczone, kiedy,  gdzie, w jaki sposób, itd.,
  • skutki naruszenia umowy – to bardzo istotna, ale niedoceniana część umowy. Oprócz popularnych kar umownych można w tej części na przykład przewidzieć prawo wykonania obowiązków drugiej strony na jej koszt. Zapisy tego tupu są skutecznym argumentem w razie problemów przy realizacji umowy,
  • odpowiedzialność – w umowach między przedsiębiorcami istnieje bardzo duża swoboda uregulowania wzajemnej odpowiedzialności stron. Można na przykład ustalić, że odpowiedzialność odszkodowawcza będzie się ograniczać do z góry ustalonej kwoty, albo że odpowiedzialność za określone zdarzenia jest całkowicie wyłączona,
  • warunki zakończenia umowy – w tej części spotyka się bardzo wiele błędów, które często wynikają z braku rozróżnienia takich instytucji jak wypowiedzenie, odstąpienie czy też rozwiązanie umowy. Prawidłowe uregulowanie tego zagadnienia bez dobrej znajomości prawa cywilnego nie jest możliwe,
  • postanowienia końcowe – w tej części powinno rozstrzygnąć się takie kwestie jak warunki zmiany umowy, wybór prawa właściwego i sądu właściwego. Mimo że znajdują się na końcu umowy często są bardzo istotne – np. wadliwy zapis na sąd polubowny może oznaczać problemy proceduralne, a tym samym dodatkowe koszty i opóźnienie rozstrzygnięcia sprawy.

Myśląc o „dobrej umowie”, trzeba pamiętać, kiedy umowa będzie nam potrzebna – przede wszystkim w razie niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez drugą stronę i w sytuacji, gdy sprawa trafi do sądu. Jeżeli bowiem wszystko będzie szło zgodnie z planem, to prawdopodobnie nikt nie będzie nawet zaglądał do umowy.

Dlatego więcej uwagi trzeba poświęcić części regulującej takie kwestie jak odpowiedzialność, kary umowne, odstąpienia od umowy, zapis na sąd itp., aby zabezpieczyć swoje interesy na wypadek, gdy biznes się nie uda.

I na koniec chyba najważniejsza kwestia – maksymalna precyzja w każdym zapisie, aby nie pozostawiać wolnego pola do rozbieżnych interpretacji.

Jakub Grzegorzek, radca prawny, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, Oddział w Krakowie

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Firmy / Elementy dobrej umowy