Inwestorzy ze stref mają kłopoty z podatkami i pracownikami
Paradoksalnie zwolnienia podatkowe, główny atut stref ekonomicznych, to największy problem dla inwestorów.
Niemal 60 proc. inwestorów w strefach ma problemy z przeszkodami prawnymi i niejasnymi przepisami podatkowymi. Najwięcej trudności przysparza im interpretacja przepisów podatkowych dotyczących zwolnień — wynika z raportu firmy doradczej KPMG.
— Firmy bazują na interpretacjach urzędów skarbowych, w których odczuciu są tak uprzywilejowane już samą obecnością w strefie, że nie trzeba im ułatwiać życia. Dlatego to, co nie podlega zwolnieniu, jest kontrolowane bardzo rygorystycznie — mówi Krzysztof Lipka z KPMG.
Dziesiątki interpretacji jest często sprzecznych. Ale nie można wszystkiego zrzucać na urzędy skarbowe.
— Inwestorzy nie przeprowadzają rzetelnej analizy dotyczącej działalności w strefie — mówi Mirosław Proppé, autor raportu.
Paradoksy skarbówki
Niektórych wynik badania zaskakuje.
— Dla wielu zagranicznych przedsiębiorstw istnienie specjalnych stref ekonomicznych jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o ulokowaniu inwestycji właśnie w Polsce. Co więcej — dla wielu lokalnych firm możliwość otrzymania zwolnień podatkowych jest kluczowa. Nasze doświadczenia wskazują również na dużą szybkość przygotowywania dokumentów i wysokie kompetencje osób pracujących w strefie, dzięki czemu regulacje zdają się czytelne — twierdzi Antonio Melone, dyrektor generalny ds. produkcji w Indesit, włoskim producencie AGD, który w Łodzi i Radomsku ma cztery fabryki.
Jednak przykłady z życia mówią same za siebie. Firmie działającej w strefie pozostają ścinki blachy. Urząd skarbowy twierdzi, że przychód z ich sprzedaży nie może być zwolniony z podatku, bo nie jest wpisany w zezwoleniu strefowym. A przecież to marginalny przychód rzędu 300 zł i marginalny podatek rzędu 60 zł. Inny przykład to nadwyżki pieniężne lokowane na kontach bankowych.
— Według interpretacji Ministerstwa Finansów, odsetki bankowe z konta avista są zwolnione z podatku, a odsetki z depozytu nie są — opowiada Krzysztof Lipka.
Przepisy sprzed lat
Szkopuł tkwi w tym, że prawo nie nadąża za rzeczywistością.
— Przy szybko zmieniającej się technologii firmy działające w strefach nadal muszą używać zakupionych maszyn przez 5 lat, choć wolałyby je sprzedać i kupić nowsze. Ale wtedy straciłyby część pomocy publicznej, więc wolą trzymać maszyny w magazynach — twierdzi ekspert KPMG.
„PB” pisał o sprawie w ubiegłym roku. Niestety, nic się nie zmieniło.
— Zawsze będziemy mieli do czynienia z niedoskonałością prawa. Dlatego strefy powinny oferować doradztwo — sugeruje Mirosław Proppé.
Ma on też pomysł na dostosowanie prawa do rzeczywistości przynajmniej w jednym obszarze.
— Może w przypadku, gdy inwestor chce nieodpłatnie przyjmować praktykantów, można by umożliwić mu amortyzację takiego projektu? Poddałem ten pomysł pod rozwagę ministerstwu — mówi dyrektor KPMG.
Gra warta świeczki, zważywszy, że na niedobory kadr skarży się niemal połowa inwestorów, a taki sam odsetek był negatywnie zaskoczony małą dostępnością menedżerów i inżynierów.
Wywiad
Dlaczego jest źle?
Problemy mają inwestorzy i zarządy stref. Prezes słupskiej SSE odpowiada, dlaczego ma fatalne notowania.
„PB”: Słupska strefa w badaniu KPMG wypadła najsłabiej w porównaniu z pozostałymi 13 strefami. Dlaczego?
Mirosław Kamiński, prezes słupskiej SSE: Projektów w 2006 r. byłoby zdecydowanie więcej [9 — przyp. red.], gdyby nie to, że mieliśmy już mało terenów i czekaliśmy na poszerzenie. Spore nadzieje wiążemy z terenami w Redzikowie, gdzie mamy już 3-4 inwestorów.
Czy złożył już pan wniosek o włączenie tych terenów do strefy?
Prowadzimy jeszcze rozmowy z Agencją Nieruchomości Rolnych, właścicielem działki. Ale jeśli Ministerstwo Gospodarki zgodzi się utworzyć na tym terenie park SSE, uruchomimy procedury włączania [decyzja o parkach SSE ma zapaść dopiero na przełomie roku, procedury w ANR trwają rok, a o planach włączenia tej działki prezes mówił „PB” rok temu — przyp. red.].
Gdzie jeszcze tkwi źródło niepowodzeń słupskiej strefy?
Małe strefy mają małe możliwości. To, na co my pracujemy rok, w dużych strefach udaje się dzięki decyzji rządu, który przysyła inwestora.
Ale macie atuty. Koszalin chwali się, że trafił na listę 50 miast najbardziej sprzyjających chińskim inwestorom.
Miał być park dla chińskich firm, prezydent Słupska pojechał do Chin po inwestorów, rok temu była u nas chińska delegacja. Był czas, że trzymaliśmy dla nich miejsce, ale Chińczycy się nie zdecydowali.
Są jakieś dobre informacje?
Mamy duży projekt Kronospanu [38 mln zł inwestycji, 100 miejsc pracy — przyp. red.]. Liczymy, że za tą firmą przyjdzie kilkanaście następnych. W 2006 r. mieliśmy 1,1 mln zł zysku netto, to całkiem nieźle, jak na tak małą spółkę.
230
Tyle firm dostało zezwolenia na działalność w specjalnych strefach ekonomicznych w 2006 r.
34,2
tys.miejsc pracy powstało w 2006 r. w strefach.
Małgorzata Grzegorczyk