Nie taki diabeł straszny, jak go malują, można by powiedzieć o polskim systemie podatkowym, widzianym oczami Ministerstwa Finansów (MF). Resort przedstawił koszty dla budżetu państwa wynikające ze wszelkich preferencji, ulg i zwolnień podatkowych. Z raportu wynika, że podatnicy zaoszczędzili gigantyczne pieniądze.
— Obecnie w polskim systemie podatkowym zidentyfikowano 489 preferencji. Nie ukrywam, że prowadzimy prace nad zmianami podatkowymi zapowiedzianymi w exposé przez premiera. Za rok skala preferencji podatkowych ulegnie obniżeniu — mówi Maciej Grabowski, wiceminister finansów. Podkreśla, że ograniczanie deficytu budżetowego wymaga zmian w polityce podatkowej.
— Przy kształtowaniu tych zmian może być pomocny raport o preferencjach podatkowych jako utraconych dochodach budżetowych — zaznacza wiceminister Grabowski.
Pod nóż pójdzie przede wszystkim ulga na internet. Na pewno wzrośnie VAT na ubranka dziecięce. Inne podwyżki czy cięcia zależeć będą od sytuacji budżetu państwa i kondycji polskiej gospodarki. MF nie przewiduje natomiast wprowadzenia nowych ulg.
Gdzie te delicje?
Wyliczając wartość wszystkich preferencji i zwolnień podatkowych, MF wzięło pod uwagę także obniżone stawki podatków, np. VAT. Łączna kwota, która nie wpłynęła do budżetu państwa w 2010 r. i została zaoszczędzona przez podatników, to prawie 74 mld zł (5,2 proc. PKB). Wartość preferencji wzrosła o blisko 8 mld zł (12 proc.) w porównaniu z 2009 r., mimo że w tym roku nie było żadnych istotnych zmian w podatkach. Skąd więc wzrost?
— Wynika to głównie z przyczyn koniunkturalnych, czyli wzrostu konsumpcji, pełniejszego wykorzystywania ulg w PIT dzięki wzrostowi płac oraz szerszego rozliczania przez firmy strat z lat ubiegłych — podpowiada wiceminister.
Największe ulgi, dzięki obniżonym stawkom, daje podatek VAT — 37 mld zł. Podatnicy najbardziej korzystają na 7-procentowejstawce VAT na roboty budowlano-montażowe (9,9 mld zł) i produkty lecznicze (3,7 mld zł). Dzięki ulgom w PIT Kowalscy oszczędzili 18,6 mld zł. Najdroższa była ulga na dzieci — 5,7 mld zł. Rozliczający się wspólnie małżonkowie nie zapłacili fiskusowi 2,9 mld zł. Jednak największy przyrost preferencji, bo aż o 30 proc., zaobserwowano w CIT (2,3 mld zł). Wynikał on właśnie ze skoku wartości rozliczanych strat przez firmy (odliczono od dochodu 2,1 mld zł strat). Na akcyzowych preferencjach zaoszczędziliśmy najmniej — 1,9 mld zł.
W gminach zastój
Ulgi w podatkach lokalnych oszacowano na 6,5 mld zł, tyle samo co w 2009 r. Najwyższe preferencje daje ustawowe zwolnienie z podatku od nieruchomości dla budynków gospodarczych służących działalności rolniczej (1,6 mld zł), zwolnienia dla nieużytków, budowli kolejowych (1,3 mld zł). Rady gmin w drodze uchwał przyznały przedmiotowe zwolnienia od podatku od nieruchomości na kwotę 0,6 mld zł.
OKIEM EKSPERTA
To fikcja
PROF. WITOLD MODZELEWSKI
były wiceminister finansów
Nie można liczyć strat budżetowych jako potencjalnych przywilejów dla podatników. Uważam, że to zasłona dymna i intelektualna mistyfikacja resortu finansów. Można się domyślać, że w ten sposób władza fiskalna chce przysłonić negatywny wizerunek w społeczeństwie. Przecież wszelkie badania dowodzą, że prawo podatkowe jest coraz surowsze i nieobliczalne. Absolutnie MF nie może twierdzić, że te 74 mld zł zostały w kieszeniach firm i obywateli. Tak policzone rzekome preferencje to fikcja. Budżet państwa nigdy nie uzyskałby tych pieniędzy.