Gdy szef pochodzi zza Bałtyku

Mimo że różnią się między sobą, firmy zza Bałtyku mają kilka cech wspólnych, które określa się jako „skandynawski styl zarządzania”.

— Pierwsze, co rzuca się w oczy, to brak wyraźnej hierarchii. Są różne szczeble zatrudnienia, ale styl zarządzania jest bardzo nakierowany na współpracę na wszystkich poziomach. Przełożony to raczej mentor i koordynator niż osoba, która mocno zaznacza swoją pozycję. Stara się wydobyć z pracowników to, co w nich najlepsze, a nie nimi rządzić — mówi Romeo Grzębowski, prezes firmy doradczej Extended DISC Polska o fińskich korzeniach.

Skandynawska demokracja

W skandynawskich firmach nie ma przywódców z rozdętym ego. Szef rządzi demokratycznie i — jak twierdzi Michał Szostkowski, country HR manager Tieto Poland (firma szwedzko-fińska) — wyraża szacunek dla ludzi niezależnie od stanowiska. Nie chce podejmować decyzji jednoosobowo, uważa, że większość ma rację. A pracownicy bez względu na miejsce w strukturze firmy muszą rozumieć, że biznes to gra zespołowa.

— Szwedzi uwielbiają rozmowy i szukają konsensusu, co czasem bywa trudne. Dlatego proces decyzyjny może być nieco wydłużony — mówi Michał Szostkowski. Beata Osiecka, prezes Kinnarps Polska (szwedzka firma meblowa), dodaje, że takie postępowanie daje szefom pewność, iż działania są słuszne, bo uwzględniają racje wszystkich.

— Ale gdy zapadnie decyzja, następuje błyskawiczna realizacja — dodaje prezes Kinnarps. Szwedzcy szefowie darzą współpracowników dużym zaufaniem i dają im dużo swobody.

— Dlatego praca dla nich przypomina prowadzenie własnej działalności. Za decyzje odpowiada pomysłodawca. Są jednak granice, których nie można przekroczyć — nie można nadużyć ich zaufania. Wtedy współpraca kończy się błyskawicznie — przestrzega Beata Osiecka.

Nie można jednak wrzucać do jednego worka wszystkich Skandynawów. Romeo Grzębowski twierdzi, że Finowie są mniej otwarci i nie mają potrzeby zbyt częstych kontaktów. Potrzebują też dłuższego czasu na zbudowanie głębszych relacji.

— Nie należy również okazywać im braku zaufania, np. poprzez proponowanie bardzo długich i skomplikowanych umów lub pisemnej autoryzacji mniejszych uzgodnień — mówi Romeo Grzębowski.

Jest praca, jest urlop

W firmach ze Skandynawii równowaga między życiem prywatnym i zawodowym to rzeczywistość. Skandynawowie skrupulatnie wykorzystują urlopy i wszystkie gwarantowane przez przepisy przerwy w pracy. Bardzo dbają o relacje międzyludzkie i pozytywną atmosferę w pracy. A szefowie nie epatują pozycją, wystrojem biura, lepszym modelem telefonu czy samochodu.

— W naszej firmie nie ma gabinetów dyrektorskich, wydumanych tytułów, wyraźnie zaznaczonych granic między kadrą kierowniczą a specjalistami. Bycie na ty pokazuje, że mimo różnicy wieku, stażu czy funkcji wszyscy jesteśmy współpracownikami, partnerami, koleżankami i kolegami. Takie skracanie dystansu to także różnica międzykulturą szwedzką a polską — tłumaczy Michał Szostkowski.

Z uczciwością, zaufaniem i całościowym spojrzeniem na biznes wiążą się też jakość i szacunek dla środowiska, czyli tak modna dziś ekologia.

— W Skandynawii bez ekologii nie mam mowy o odpowiedzialności w biznesie, można więc śmiało powiedzieć, że w przypadku Kinnarps nie ma to nic wspólnego z trendami marketingowymi — to po prostu sposób prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju — tłumaczy Beata Osiecka.

Szacunek do środowisk przejawia się także w firmach na co dzień. Michał Szostkowski mówi, że Skandynawowie zwracają uwagę na to, czy budynek, w którym znajdzie się firma, jest energooszczędny, a najlepiej gdyby miał odnawialne źródła energii. Dbają też, by samochody służbowe były napędzane tzw. silnikami niskoemisyjnymi. Przekonują do oszczędzania papieru poprzez korzystanie z dokumentów w wersji elektronicznej.

Styl międzynarodowy

Inną skandynawską cechą w prowadzeniu biznesu jest, zdaniem Beaty Osieckiej, długofalowe planowanie i zaufanie do otoczenia.

— Szwedzkie firmy są dużej mierze rodzinne. Budują biznes długofalowo, bez nadmiernego emocjonowania się okresowymi wzrostami i spadkami. Wynik bieżący jest ważny, ale równie ważne są tendencje i wynik spodziewany w przyszłości — tłumaczy prezes Kinnarps.

Ale Romeo Grzębowski przestrzega przed zbytnim generalizowaniem „skandynawskiego stylu zarządzania”.

— Z moich doświadczeń i naszych badań wynika, że „fiński styl zarządzania” w niektórych aspektach jest bardzo różny od np. szwedzkiego. Ale wielu menedżerów wysokiego szczebla wywodzących się z krajów skandynawskich, lecz od lat pracujących w międzynarodowym środowisku, prezentuje często bardzo „międzynarodowy styl zarządzania” — komentuje Romeo Grzębowski.