Świat wstrząśnięty plajtą Lehman Brothers
Seria niefortunnych zdarzeń: upadają kolejne instytucje finansowe. Polska na szczęście jest daleko od kryzysu.
W USA zrobiło się nerwowo. Wczoraj przetoczyła się tam lawina informacji świadczących o tym, że kłopoty, w jakich znalazł się amerykański system finansowy, są większe, niż sądzono. Coraz więcej gigantów idzie na dno.
Pierwsza wiadomość dotyczyła borykającego się z problemami płynnościowymi Merrill Lynch (ML). Bank of America (BoA) poinformował, że przejmie go za około 50 mld USD. W Londynie odczytano to jako faktyczny upadek ML, jednego z filarów Wall Street.
Decyzja BoA uderzyła w Lehman Brothers (LB), inny tonący w długach bank inwestycyjny, który od miesięcy szuka nabywcy. BoA jeszcze w niedzielę był wymieniany jako jeden z głównych zainteresowanych przejęciem. Padło jednak na ML. Nie pomógł też Fed i LB stracił nadzieję na ratunek. Wczoraj oświadczył, że zmuszony jest ogłosić bankructwo.
Coraz większe kłopoty ma American International Group (AIG). Jak donosi "New York Times", AIG prosiła Fed o pożyczkę 40 mld USD. Żeby ratować sytuację, Rezerwa Federalna zapowiedziała, że przeznaczy 25 mld USD na pomoc zadłużonym spółkom. Kolejne 70 mld USD wygospodarowało dziesięć największych światowych banków.
Niepokój błyskawicznie przeniósł się na inne rynki. Na światowych giełdach zapanowała nerwowość. W dół poleciały indeksy m.in. w Londynie, Paryżu i Frankfurcie.
Europejskie banki centralne zaczęły pompować miliardy euro w system finansowy. ECB zaoferował instytucjom finansowym 30 mld EUR, Bank Anglii — 5 mld GBP. Doraźne kredyty oferuje również Szwajcarski Bank Narodowy.
Ostre spadki zanotowała też giełda w Warszawie. Ekonomiści i bankowcy zapewniają jednak, że polska gospodarka jest bezpieczna.
— Wydarzenia w USA już spowodowały spadek na giełdach. W górę pójdą też koszty kredytu w dolarze i euro. Ale nie będzie to miało większego znaczenia dla koniunktury w Polsce. System bankowy też nie jest zagrożony. Na rynku finansowym nadal panuje nadpłynność — twierdzi Mateusz Szczurek, główny ekonomista ING Banku Śląskiego.
Problemy amerykańskiego świata finansów nie będą dla nas zabójcze
ybuch amerykańskiej bomby był spektakularny, ale jej odłamki do nas nie
dolecą — uważają eksperci.
Peter Kretzmer
ekonomista Bank of America
Ostatnie wydarzenia są bolesne dla całego amerykańskiego systemu finansowego. Pokazały, że napięcia finansowe towarzyszące kryzysowi na rynku kredytów hipotecznych ciągle są obecne. Mogą następować kolejne upadki instytucji, które były zaangażowane w tracące na wartości instrumenty i których rynki są niepłynne. Jak długo będziemy zmagali się z zawirowaniami, zależeć będzie od tego, jak blisko jesteśmy dna na rynku nieruchomości. Na szczęście ceny domów zaczynają się urealniać. Na koniec przyszłego roku powinna nastąpić stabilizacja. Nadzieję na poprawę dają stosunkowo silne fundamenty amerykańskiej gospodarki. Wskaźniki będą się poprawiać w przyszłym roku.
Ryszard Petru
główny ekonomista Banku BPH
Bankructwo Lehman Brothers ma dla rynku głównie znaczenie psychologiczne. Dotąd Rezerwa Federalna ratowała instytucje finansowe, które wpadły w kłopoty. Oczekiwano, że tak stanie się też tym razem. Przypadek Lehman Brothers pokazał jednak, że pewne sytuacje są tak złe, że nie opłaca się ich ratować. Na szczęście bankructwo amerykańskiego giganta nie będzie miało większego znaczenia dla sytuacji gospodarczej w USA. Gospodarka w sferze realnej sobie poradzi, perspektywy makroekonomiczne nie budzą obaw. Upadek Lehman Brothers nie ma też większego wpływu na koniunkturę w Polsce. Jedyne skutki amerykańskich wydarzeń to lekkie umocnienie się złotego oraz spadki indeksów na warszawskiej giełdzie. Na sytuację firm nie będzie to miało wpływu.
Maciej Reluga
główny ekonomista BZ WBK
Ostatnie wydarzenia w USA mają ograniczony wpływ na sytuację w Polsce. Rozwój gospodarczy jest niezagrożony. Bezpieczny jest też nasz system bankowy. Na sytuację w USA zareagowała (wyraźnymi spadkami) tylko giełda.
Krzysztof Kalicki
prezes Deutsche Bank Polska
Była już cicha nadzieja, że kryzys został opanowany, i że żadne negatywne informacje na rynek nie dopłyną. Szczególnie kiedy rząd USA przejął Fannie Mae i Freddie Mac. Tymczasem nadciąga szara jesień, a nad horyzontem wiszą ciężkie, ołowiane chmury. Wszystko wskazuje na to, że problemy USA będą dla nas odczuwalne. Z kilku powodów. Podrożeje finansowanie dla przedsiębiorstw i banków, bo inwestorzy będą skłonni lokować tylko najpewniejsze aktywa. Na rynkach finansowych wzrosną marże, co odbije się na kosztach banków a w konsekwencji klientów, ponieważ koszt kredytów wzrośnie. Wreszcie może grozić nam osłabienie koniunktury. Słabnie ona w Europie Zachodniej, z którą jesteśmy mocno powiązani przez eksport.
Janusz Dedo
prezes HSBC Polska
Zapowiedzi o końcu kryzysu okazały się mocno przesadzone. Mamy kolejną jego odsłonę i możliwe, że czekają nas dalsze problemy. Czy sytuacja ta będzie miała wpływ na nasz lokalny rynek? Banki, którym grozi bankructwo, niewiele mają wspólnego z Polską. Pośrednio jednak odczujemy skutki światowego kryzysu. Z jednej strony jesteśmy trochę z boku wobec głównych wydarzeń, ale z drugiej świat tak się zglobalizował, że rynki są ze sobą bardzo powiązane. Na pewno pogorszy się klimat inwestycyjny i po raz kolejny zostało poderwane zaufanie inwestorów.
Lepsza gotówka od akcji
Mirosław
Saj
analityk DnB Nord
Bessa może potrwać dłużej, niż wcześniej można było się spodziewać. Prawdziwa hossa powinna powrócić dopiero za 3-4 lata. Po bankructwie Lehman Brothers trudno spodziewać się, by sytuacja szybko się ustabilizowała. Dlatego dla inwestorów nielubiących ryzyka zalecałbym pozostanie z gotówką w portfelu. Wczorajsza sesja na naszym pakiecie pokazała, że obecnie aktywność inwestorów jest znikoma. To może martwić, bo przy małej podaży nie ma chętnych do zakupów. Wygląda na to, że fundusze wyczekują na uspokojenie i atrakcyjniejsze poziomy. Z psychologicznego punktu widzenia być może dobrze dla rynku byłoby, aby indeks blue chipów spadł do poziomu 2000 punktów, by później nastąpiła dłuższa konsolidacja.
Będzie
nerwowo
Przemysław Kwiecień
analityk XTB
Wiadomość o bankructwie Lehman Brothers najpierw wywołała osłabienie dolara. Później jednak, w odpowiedzi na spadek cen ropy, nastąpił odwrót i umocnienie amerykańskiej waluty. Teraz na rynku walutowym dużo będzie zależało od tego, co zrobi Fed, który dziś ma swoje posiedzenie. Pojawiają się spekulacje, że jeszcze przed posiedzeniem Rezerwa Federalna chcąc ratować rynek może zdecydować się na obniżenie stóp. Jeśli dojdzie do redukcji stóp, to dolar powinien zyskać, a złoty tracić. W przeciwnym razie może być odwrotnie. Tak czy inaczej, należy być przygotowanym na dużą nerwowość i zmienność.
Jacek
Kowalczyk