Dobry czas dla szukających okazji
Segment nieruchomości
handlowych zmienia się jak
w kalejdoskopie. Prognozy
sprzed kilku tygodni
dziś trzeba weryfikować.
Całkowita powierzchnia nowoczesnych obiektów handlowych w Polsce wynosi już blisko 6,2 mln mkw. Eksperci z Colliers przyznają, że publikowane kilka miesięcy temu optymistyczne prognozy rozwoju tego segmentu rynku nieruchomości dziś należy zweryfikować. Niemniej jednak, mimo trudności, spodziewają się dalszego wzrostu powierzchni całkowitej.
Rewizja planów
Inwestorzy napotykają dziś wiele ograniczeń, których nie musieli brać pod uwagę choćby pół roku temu. Przed udzieleniem kredytu inwestycyjnego banki wymagają od nich wyższego kapitału własnego. Oczekują także wyższego współczynnika wynajęcia centrum handlowego, którego budowę będą współfinansować.
— W 2009 r. zamiast zapowiadanych 1,3 mln mkw. deweloperzy powinni oddać do użytku 900 tys. mkw., a to też pod warunkiem, że realizacja kolejnych projektów nie zostanie opóźniona — mówi Ewa Derlatka-Chilewicz, starszy analityk rynku w DTZ.
Jej zdaniem, obecna sytuacja gospodarcza w dwojaki sposób wpływa na rynek powierzchni handlowych. Sprawia, że sieci handlowe dokładniej analizują lokalizacje i ostrożniej liczą opłacalność każdej nowej i istniejącej placówki. Ponadto ograniczają tempo ekspansji w porównaniu z planami ogłaszanymi w połowie zeszłego roku. Nie można zapominać, że nie tylko deweloperzy potrzebują kredytów, również sieci muszą zdobywać środki na aranżację lokali.
— Popyt najemców utrzymuje się na niezmiennie wysokim poziomie. W praktyce nie ma pustostanów. Co prawda istnieją obiekty gorzej zaprojektowane lub zlokalizowane, których właściciele mają trudności ze znalezieniem chętnych na wszystkie lokale, jednak są to raczej wyjątki — mówi Małgorzata Trzaskowska, szefowa działu nieruchomości handlowych Colliers International.
Przypomina ona jednocześnie, że właśnie teraz jest najlepszy moment dla tych, którzy szukają ciekawych i nieco tańszych powierzchni w topowych centrach handlowych, bo wiele lokali zmienia właśnie najemców.
Inne prawa rynku
Inaczej przedstawia się sytuacja poza metropoliami. Zdaniem Ewy Derlatki-Chilewicz, w wielu przypadkach, szczególnie w mniejszych miastach, inwestorzy odłożą realizację planowanych obiektów handlowych, a możliwe, że zrezygnują z najbardziej ryzykownych inwestycji.
— Dotychczas zdarzało się, że w małym mieście planowano budowę 3-4 centrów handlowych. Teraz należy się spodziewać ponownej oceny zasadności tych inwestycji. W przypadku centrów osiedlowych potrzebna będzie również weryfikacja atrakcyjności ich lokalizacji. Ten typ obiektów handlowych ma duży potencjał, gdyż ich najemcami są przeważanie sieci oferujące dobra i usługi pierwszej potrzeby, które słabiej odczują skutki spowolnienia gospodarczego, a preferencje klientów w dużych miastach skłaniają się ku szybkim zakupom w pobliżu miejsca zamieszkania — mówi Derlatka-Chilewicz.
Zdaniem ekspertów z Colliers, mimo kryzysu na rynkach finansowych i spodziewanego spowolnienia wzrostu gospodarczego rynek powierzchni handlowych w Polsce wciąż będzie się rozwijał.
— Jednocześnie należy się spodziewać, że deweloperzy, przewidując pewne trendy rynkowe, będą starali się oferować coś więcej niż tylko wielkopowierzchniowe obiekty i będą proponowali projekty bardziej zaawansowane architektonicznie lub łączące w sobie wiele funkcji — handlową, biurową, rozrywkową, a także mieszkalną — mówi Małgorzata Trzaskowska.
Jej zdaniem, o niedoborze powierzchni handlowych można mówić także w Warszawie. Dzielnice takie jak Ursynów, Kabaty czy Białołęka wciąż nie mają własnych centrów i galerii, więc to tam powinna skupić się aktywność deweloperów.
Izabela Tadra