ZDANIEM PIP
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) na podstawie systematycznie prowadzonych kontroli ocenia, że stan przestrzegania w Polsce prawa pracy w placówkach handlowych — zarówno w zakresie ochrony prawnej, jak i bezpieczeństwa technicznego — nadal jest niezadowalający. Sytuacja w mniejszych placówkach jest gorsza niż w wielkopowierzchniowych, przy czym struktura stwierdzanych nieprawidłowości jest w obu grupach sklepów zbliżona.
W super- i hipermarketach najwięcej nieprawidłowości występuje w placówkach kontrolowanych po raz pierwszy, najczęściej nowo powstałych, bądź też należących do stosunkowo młodych sieci o zasięgu lokalnym, nastawionych na zdobycie rynku. Stan przestrzegania przepisów w sieciach działających dłużej jest lepszy dzięki stałemu nadzorowi PIP i systematycznym kontrolom, co również wymusza rozwiązania systemowe. Rezultatem kontroli była przede wszystkim poprawa organizacji pracy, zaprowadzenie porządku w magazynach i w przejściach, oznakowanie miejsc niebezpiecznych, udostępnienie pracownikom instrukcji obsługi używanych maszyn lub składowania towarów w magazynach.
Inspektorzy pracy w coraz szerszym zakresie korzystają z niekonwencjonalnych metod kontroli, pozwalających na ustalenie faktycznego czasu pracy, wykorzystując: logi kasowe, analizę rolek kasowych, raporty kasowe (zbiorcze zestawienia utargów), rejestry wejść i wyjść prowadzone przez firmy ochraniające sklepy, rejestry włączania i wyłączania systemów alarmowych oraz wydawania telefonów. Zwiększa to wykrywalność naruszeń przepisów o czasie pracy, a co za tym idzie — przypadków niewypłacania lub zaniżania świadczeń.
Liczba wypadków przy pracy w Polsce w placówkach handlowych systematycznie wzrasta od kilku lat — w 2006 r. Główny Urząd Statystyczny odnotował 9758 poszkodowanych. 1,5 proc. tej liczby to wypadki śmiertelne i ciężkie. Co dziesiąty poszkodowany pracownik wykonuje pracę w zakładzie należącym do sektora handlowego.
Do wypadków dochodzi głównie w transporcie wewnątrzzakładowym i w działach przygotowujących towary do sprzedaży, najczęściej wskutek upadku, potknięcia się, poślizgnięcia, zetknięcia się z będącymi w ruchu ostrymi narzędziami ręcznymi, uderzenia lub przygniecenia. Częściej dzieje się to w placówkach wielkopowierzchniowych. Wypadkom w handlu najczęściej ulegali sprzedawcy — 32 proc. Wśród poszkodowanych 47 proc. stanowili pracownicy ze stażem krótszym niż rok.
Państwowa Inspekcja Pracy