Bezpośrednio przed igrzyskami olimpijskimi w Pekinie świat przeżywał moralne rozterki. Nie chodziło o start sportowców na wyizolowanych stadionach i halach, lecz o całą otoczkę polityczną i propagandową. Mająca usta wypełnione humanistycznymi wartościami, Unia Europejska podzieliła się — skrzętnie odnotowywaliśmy, kto przyjechał na otwarcie igrzysk, a kto zachował pryncypia. Jednym z pierwszych, którzy kategorycznie odmówili legitymizacji łamiącego prawa człowieka reżimu, był premier Donald Tusk. Ministrowie jego rządu co prawda wpadli pod koniec olimpiady, ale dyskretnie — byli gośćmi polskiej ekipy.
Już wtedy było wiadomo, że chińskim władzom trafia się w tym roku kolejna impreza, która stanie się ich triumfem i na której pierwszy unijny garnitur stawi się tym razem bez szemrania. Otóż Pekinowi przypadła rola gospodarza odbywającego się naprzemiennie co dwa lata ASEM (Asia-Europe Meeting), czyli szczytu dwóch kontynentów — głównie gospodarczego, ale nie tylko. ASEM 7 odbywa się w piątek i w sobotę. Jadąc do Chin, premier Tusk szczęśliwie nie musiał opędzać się od prezydenta ani podstępnie zawłaszczać samolotu — sprawa polskiej reprezentacji była oczywista.
Trudno uniknąć refleksji nad relatywizmem moralnym współczesnego świata, a zwłaszcza polityki. Gdy przychodzi do interesów gospodarczych, ideały odstawiane są do najdalszego kąta. Udział delegacji polskiej w ASEM został radykalnie wzmocniony poprzedzającą szczyt dwustronną wizytą w Chińskiej Republice Ludowej, składaną w czwartek. Dobre relacje gospodarcze i polityczne z Chinami to dzisiaj klucz do sukcesu dla wszystkich bez wyjątku państw świata — co potwierdził wczoraj Donald Tusk. Z drugiej strony zadeklarował, że w ich wewnętrzne sprawy Polska się nie wtrąca — należy rozumieć, że obejmuje to również wątek Tybetu. No, cóż, takie są brutalne realia. Zwłaszcza że za dwa lata chińskie władze odniosą kolejne globalne zwycięstwo — organizując gigantyczną wystawę EXPO 2010 w Szanghaju. Polska ma ambicję zaprezentować się tam nie gorzej niż w tym roku na mniejszej EXPO w Saragossie.
Uwarunkowania gospodarcze i polityczne są obiektywne, ale jednak musi zdumiewać samozachwyt szefa gabinetu premiera Sławomira Nowaka, wywołany podniesieniem przez gospodarzy rangi naszej wizyty z roboczej do oficjalnej. To przecież polityczna korzyść przede wszystkim dla władz Chin, bo rekompensują sobie politycznie zlekceważenie podczas igrzysk i uzupełniają listę państw, które takimi symbolicznymi gestami legitymizują ich kurs. W Polsce dyplomatyczny awans pekińskiej wizyty kompletnie nikogo nie obchodzi.
Wczoraj rządowa delegacja uczestniczyła w chińsko-polskim forum gospodarczym w Szanghaju. Dysproporcja w potencjałach obu państw jest… no, mniej więcej taka jak relacje ludnościowe — Chiny dawno przekroczyły 1,3 mld obywateli. W Szanghaju premier ponowił zaproszenie chińskich firm do udziału w polskich przedsięwzięciach infrastrukturalnych, czyli na przykład w budowie autostrad oraz inwestycjach związanych z EURO 2012. Polska branża budowlana już dawno oceniła takie inicjatywy, na których rząd opiera swoje plany. Przedsiębiorcy znający realia krajowego rynku śmieją się i podkreślają, że potencjalni chińscy wykonawcy będą przecież musieli przestrzegać wszystkich naszych przepisów — technicznych, finansowych, a także kodeksu pracy! U siebie mogą budować wysokogórskie koleje i stadiony — ale poza granicami Chin para z nich ujdzie.