Motory? Nie mam hopla na ich punkcie. Po prostu: bardzo je lubię. Jak stare samochody. No to je kupuję i jeżdżę w wolnych chwilach — opowiada Andrzej Grabowski, aktor.
Z zaproszeń na środowiskowe zloty i imprezy nie korzysta, bo nie ma czasu. To oficjalna wersja.
— Czasu? Ja nie mam kondycji! Wyobrażam sobie, co się dzieje, jak wszyscy zejdą z motorów… — wzdraga się Andrzej Grabowski.
Z czasem rzeczywiście krucho. To chyba najbardziej zajęty polski aktor. Właśnie przekręcił na nowo cały odcinek nowego serialu dla TVN (zdradza, że w roli głównej wystąpi Piotr Adamczyk). A jeszcze „Pitbull”, inne seriale... I kino ambitne: „Kierowca”, współczesny thriller francuskiego reżysera Jerome’a Dassiera (w roli głównej Christopher Lambert, a współproducentem filmu jest... Piort Adamczyk). Chwilę wcześniej nakręcił tytułową rolę u Dariusza Grajewskiego w filmie „Lekcje pana Kuki”. Do tego nowy obraz Magdy Piekorz („Samotność” — wejdzie na ekrany jeszcze w tym roku), film studenta z Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy („Lunatycy”) i komedia obyczajowa „Jak żyć” (premiera w wakacje). No i teatr. W krakowskim Teatrze im. Słowackiego gra „Chorego z urojenia” (trudno o bilety), w STU-spektakle schaefferowskie, czyli „Kwartet” i „Scenariusz dla trzech aktorów” (też trudno wejść).
A Ferdek Kiepski?
— Wie pan, co? Po pierwszym odcinku zadzwoniła do mnie Iza Cywińska: „Andrzej, w czym ty grasz, rzuć to!”? Widziałaś cały odcinek? — pytam. „Nie będę tego oglądać, wyłączyłam po trzech minutach!”. Spotkaliśmy się w zeszłym roku: „Andrzej, to jest najlepszy polski serial! Gratuluję!”. Tyle mam do powiedzenia w tej sprawie — uśmiecha się Grabowski. Grabowski.
Początki
Woli gadać o motorach. Pierwsze marzenia i rodzinna Alwernia, mała miejscowość w Małopolsce.
— Jako chłopak chciałem mieć chociaż komarka, o SHL-ce czy WSK nie wspominając. Nic z tego… Pierwszy motocykl kupiłem na studiach. Starą, jeszcze przedwojenną, pomalowaną na żółto BMW saharę. Zdezelowaną jak mało co! Pchałem ją od zakładu do zakładu przez cały Kraków. Zmęczyło mnie to pchanie i odsprzedałem ją koledze. Dziś żałuję, bo jemu też się to pchanie znudziło i motor zardzewiał gdzieś na amen. A teraz to byłoby cacko! Wtedy, w latach 70., nie było takich jak dziś warsztatów — wspomina.
Pięćdziesiątka
Czy motocykle straciły nieco na znaczeniu? Kiedyś służyły do komunikacji, potem tylko przejażdżkom. W dobie korków wracają do łask.
— Nie dojeżdżam motocyklem do pracy. Jak mam ochotę albo po prostu chandrę, zakładam skórę i jadę przed siebie. Bez żadnego planu — zdradza aktor.
I ubolewa:
— Teraz Kamil Durczok namawia mnie na kameralną wyprawę w Bieszczady. Dwa, trzy motory. Ale, cholera, nie mam czasu!
Kiedy Grabowskiemu stuknęła pięćdziesiątka, postanowił zrobić sobie prezent.
— Chyba już nie będzie lepszej okazji na bezinteresowny podarunek. Sięgnąłem do marzeń z młodości i kupiłem. Yamaha dragstar! Dobry wybór — zachwala.
Każdy fachura powie, że to strzał w dziesiątkę. Dobrze się prowadzi, szybko rozpędza, mało pali… Ale za to dużo kosztuje.
Adrenalina
Szosa, motocykle... Przyjemnie. Bywa też dramatycznie.
— Ten wypadek w Warszawie w październiku zeszłego roku — to oczywiście moja wina. Jakiś kierowca zajechał mi drogę na Grochowskiej, tuż przed światłami. Aha, jak motor, to nie ma się czym przejmować! Wkurza mnie traktowanie motorów jak pojazdów drugiej kategorii. Adrenalina mi skoczyła. Nawymyślałem mu trochę i przed następnymi światłami wjechałem mu przed maskę z dużą prędkością. No i nie zdążyłem wyhamować przed kolejnymi światłami. Mając do wyboru: wjechać w następne auta czy złożyć się na ulicy, zrobiłem to drugie. Uratowały mnie bardzo dobre gmole — wspomina z emocjami.
Dla niewtajemniczonych: gmol to „gięty metalowy ochraniacz lędźwiowy”. Choć wypadek nie był groźny, jednak trochę bolało?
— Pozbierałem się z ulicy tak szybko, jak się dało. Wie pan, że nikt z gapiów nie podszedł? Ale może to i lepiej? Już widzę te tytuły w „Fakcie”: Ferdek Kiepski wypieprzył się na motorze. Jakoś dojechałem do domu. Ledwo zsiadłem. Potem szybko pogotowie, chirurg, szpila w staw kolanowy. A z „Faktem” nie gadam — dodaje.
Dowcipy
Nazajutrz — normalny dzień pracy. O kulach.
— Chyba ze trzy odcinki „Pitbulla” zagrałem z tymi kulami. Nie tłumaczyliśmy widzom, dlaczego Gebels kuleje. No, poza jedną sceną. Opowiem, bo sam ją wymyśliłem. Taka sytuacja: Paweł Królikowski (Igor) wiąże mi but. No i pyta: „Co ci się stało w kolano”, „Nic, byłem w Toruniu” — mruga znacząco okiem odtwórca głównej roli, starszego aspiranta Jacka Goca.
Ciekawe, czy TVP to puści…
Zakupy
Ten urodzinowy model to nie wszystko. Zwłaszcza że wciąż czeka na naprawę po feralnym zdarzeniu.
— Kupiłem ostatnio starego urala. Zresztą przypadkiem, przejeżdżałem obok. Od razu wziąłem też citrořna 2 CV. Kultowe auto. Dałem zaliczkę na odpucowanie. Od pół roku nie mogę się z gościem skontaktować. Ostatnio dzwoniłem i słyszę jakąś holenderską sekretarkę. Nie wiem, może jeździ po Holandii i szuka kolejnych gratów? Nie ukrywam, że chętnie już bym zobaczył te dwa rarytasy u siebie… — grymasi Grabowski.
Pocieszenie
W podwarszawskich Łomiankach nabył też alfę romeo spider (promował to auto Dustin Hoffman w „Absolwencie”). Fani ją znają z charakterystycznego dźwięku silnika, pracującego na wysokich obrotach.
— Piękna! Ma być odmalowana, odstukana jak nówka. To najnowszy nabytek. A jeszcze kolega z Krakowa daje mi audi z 1974 roku. Mówi: „Ty masz smykałkę do samochodów z duszą. A tak co, sprzedam na części? Weź!” — namawia. Krępujące to trochę, ale chyba wezmę — relacjonuje Grabowski.
A w oczach wielkie oczekiwanie na ten dzień. Dzień odbioru.
— No i muszę pomyśleć o jakimś większym garażu — to puenta, pełna nadziei i planów.
Widzowie docenili
Andrzej Grabowski — rocznik 1952. Świetny aktor teatralny, telewizyjny i filmowy. Wielokrotnie nagradzany: Grand Prix Toruń 1986, główne nagrody w Szczecinie 1987, 1988, nagrody w Kaliszu 1988, 1990. Główne role i znakomite, charakterys-tyczne epizody w Teatrze im. Solskiego w Tarnowie, Teatrze STU i Starym Teatrze w Krakowie. Członek awangardowego zespołu teatralnego MW2, który zasłynął wykonaniami scenariuszy Bogusława Schaeffera (grane do dzisiaj!).
Reżyser i wykonawca monodramów według Jesienina i Schaeffera („Audiencja V”). Gwiazda seriali: „Pitbull”, „Świat według Kiepskich”, „Stacyjka”, „Złotopolscy”, „Boża podszewka”. Grał m.in. u Wajdy, Schlöndorfa, Kutza, Hoffmana, Kolskiego, Koterskiego, Bogayevicza, Cywińskiej, Nazara, Machulskiego, Pampiglione, Lubaszenki. Regularnie i z sukcesem występuje na estradzie jako kabare-ciarz. „Kontakt z widownią to mój żywioł” — powtarza. Ostatnio wystąpił w „Mandragorze” Karola Szymanowskiego na moty-wach Moliera w Teatrze Wielkim — Operze Narodowej.
Brat Mikołaja, aktora, reżysera i dyrektora Starego Teatru w Krakowie. Ojciec Zuzanny, świeżo upieczonej absolwentki warszawskiej Akademii Teatralnej i Katarzyny, uczennicy gimnazjum.