Z rozmaitych półsłówek, wtrąceń i cząstkowych wypowiedzi — np. podczas niedzielnego spotkania prezydenta Putina z szefami największych firm niemieckich — zrozumieć można, że budowa gazociągu z Rosji do Niemiec po dnie Bałtyku jest już przesądzona, a punkt ciężkości tego skomplikowanego procesu decyzyjnego przesuwa się ze spraw strategicznych na kwestie wykonawcze.
Będzie to naprawdę wielka inwestycja, zwłaszcza że gazociąg ma mieć ostatecznie dwie nitki i docelową przepustowość 50-55 mld m sześc. gazu rocznie. Kosztorys budowy opiewać ma na 5 mld EUR. Ten koszt przez lata odstraszał inwestorów, ale wzrost cen gazu i ropy, wedle wszelkich znamion — trwały, zmienił im optykę i cena podwodnej rury już ich dzisiaj nie przeraża.
Inwestycja podmorska ostatecznie skasuje konkurencyjny projekt rurociągu biegnącego przez Polskę, zwanego Jamał-2. Formalnie jego koncepcja jest wciąż aktualna, tyle że od wstępnych zobowiązań w połowie lat 90. nikt nie kiwnął palcem i nie rozpoczęły się nawet prace projektowe. O drugiej nitce rurociągu jamalskiego można więc zacząć zapominać.
Jest to dla Polski prztyczek w nos, ale i całkiem wymierna strata. Budowa nowego rurociągu, szacowana na 1 mld eur, a przede wszystkim wpływy z późniejszej eksploatacji, przyniosłyby potężne wpływy. Wystarczy powiedzieć, że spółka eksploatująca Jamał-1 (przepuszcza 22 mld m sześc. gazu rocznie) ogłosiła za ubiegły rok zysk netto ponad 900 mln zł.
Kilka pokoleń Polaków tkwiło w przekonaniu, że położenie geograficzne mamy parszywe, jeśli idzie o geopolitykę, ale za to musimy zarabiać na tranzycie. Otóż wcale nie musimy. Były Związek Radziecki pokazał to już raz byłemu PRL, budując w latach 80. rurociąg do Niemiec przez Czechosłowację. Dalej i drożej, ale z pominięciem zarażonej bakcylem Solidarności Polski. Dzisiaj, w jakże odmiennych warunkach, doznajemy podobnej przyjemności po raz drugi.
Z tzw. sfer krajowych dobiegają ostatnio poufne informacje, że wszystko to furda, bo po najnowszych odkryciach mamy własnego gazu na jakieś 100 lat i nie musimy podłączać się do kontynentalnej sieci. Podobno taka jest prawdziwa przyczyna spowolnienia prywatyzacji PGNiG przez rząd. Być może, być może, tylko — jeżeli nawet to prawda — co szkodziłoby pobierać opłaty za tranzyt?
Przyznam się, że potwierdzenie lub wiarygodne zaprzeczenie w tych sprawach interesuje mnie bardziej, niż spis darczyńców fundacji pani Jolanty.