W 2011 r. bogaci zapłacą biednym o 350 mln zł mniej niż w 2010 r. Najwięcej straci Warszawa — 916 mln zł
Samorządy będą oddawać mniej "janosikowego". Chyba że były odporne na kryzys.
W 2011 r. bogate samorządy oddadzą biedniejszym 2,38 mld zł — taką wysokość "janosikowego" wyliczyło Ministerstwo Finansów. Oznacza to zmniejszenie obciążeń w porównaniu z poprzednimi latami. W bieżącym roku gminy, powiaty, miasta i województwa przekazują sobie nawzajem rekordowe 2,73 mld zł, czyli o 350 mln zł więcej.
Mniej do podziału
Największym płatnikiem podatku nadal będzie Warszawa — w 2011 r. zapłaci 916 mln zł, czyli o 46 mln zł mniej niż w 2010 r. Jednak samorządów, które odczują w przyszłym roku ulgę, jest wiele.
— W przyszłym roku będziemy musieli zapłacić 35 mln zł. To o 5 mln zł mniej, niż płacimy obecnie — mówi Danuta Kamińska, skarbnik Katowic.
Spadek łącznej kwoty podatku wynika z algorytmu, który służy do obliczania, ile dany samorząd ma zapłacić. Podstawą do obliczenia "janosikowego" na 2011 r. są dochody jednostek z 2009 r. W ubiegłym roku mocno spadły, więc spadła też kwota należnego podatku. Bogate samorządy krytykowały ten sposób liczenia, bo w kryzysowym 2010 r. musiały płacić wysokie "janosikowe", czyli wyliczone na podstawie wysokich dochodów z przedkryzysowego 2008 r. Teraz na algorytmie wiele z nich zaczyna już zyskiwać, ale poczucie absurdu obecnych przepisów zostało.
— Staraliśmy się przekonać rząd, że taka metodologia jest krzywdząca, jednak minister finansów pozostał nieugięty — zaznacza Barbara Sajnaj, skarbik Poznania.
Rząd ugiął się jedynie pod presją województwa mazowieckiego. W algorytmie obliczania "janosikowego" na 2011 r. złagodził kryteria na korzyść bogatego regionu. Dzięki temu Mazowsze ma do zapłacenia o około 170 mln zł mniej — zamiast 800 mln zł odda biedniejszym 627,9 mln zł.
— Sytuacja wszystkich samorządów nie jest lekka, ale nasz przypadek jest wyjątkowo drastyczny. Nigdzie "janosikowe" nie zabierało tak dużej części dochodów jak u nas — tłumaczy Marek Miesztalski, skarbnik Mazowsza.
Nowy algorytm sprawił też, że Dolny Śląsk zamiast płacić "janosikowe", będzie je dostawał.
Oby mieli rację
Są jednak i takie samorządy, które w 2011 r. będą płacić na biedniejsze jednostki więcej niż obecnie. Cierpią w ten sposób za odporność na kryzys.
— W 2009 r. Poznań nie odnotował jeszcze mocnego spadku dochodów z PIT i CIT, ponieważ lokalny rynek pracy i koniunktura były stabilne. Dochody wówczas rosły, przez co w górę idzie teraz nasze "janosikowe" — tłumaczy Barbara Sajnaj.
W przyszłym roku Poznań musi oddać biedniejszym gminom 83 mln zł.
— To oznacza wzrost o 8 proc. w stosunku do bieżącego roku. Nasze dochody będą rosły w tym czasie wyraźnie wolniej — dodaje Barbara Sajnaj.
Resort finansów wskazał też samorządom, jakich powinny spodziewać się wpływów z PIT. Sugeruje, że łącznie do wszystkich gmin, miast, powiatów i województwa trafi z tego tytułu 28,9 mld zł, czyli o 5,1 proc. więcej, niż rząd prognozował na bieżący rok. Część samorządowców otrzymaną prognozę uznaje jednak za przesadnie odważną.
— Rząd zakłada, że nasze dochody z PIT wzrosną o 4 proc. w stosunku do planu na 2010 r. Jednak zarówno ten plan, jak i te 4 proc. to założenia dość optymistyczne — mówi Teresa Blacharska.
Dla samorządów nawet punkt procentowy różnicy w prognozie ma niebagatelne znaczenie.
— Rząd prognozuje dla nas o kilka-kilkanaście milionów złotych więcej, niż dotąd szacowaliśmy. Nie jest to dla nas rewolucja, ale każdy milion się liczy. Resort finansów ma cały aparat analityczny, dlatego mamy nadzieję, że jego optymistyczna prognoza się sprawdzi — mówi Marek Miesztalski.