Skończyły się czasy gdy producenci narzucali trendy, teraz klient wymaga, a wytwórca musi dostosować się do jego potrzeb.
Odbiorcy oczekują niskiej ceny, wysokiej jakości oraz krótkich terminów realizacji. Z drugiej strony znajdują się cele producenta — nacisk na rozwój firmy i maksymalny zysk. Kompromis między tymi postawami powala osiągnąć koncepcja Lean Management (lub Lean Manufacturing).
Zmiana podejścia
— Lean Management to walka ze stratami, która nigdy nie powinna się skończyć. Nawet jeśli zlikwidujemy błąd w jednym obszarze, straty mogą pojawić się innych. Lean Management „patrzy” na zachodzące procesy i wyłuskuje nieprawidłowości — mówi Jan Sabat, dyrektor Progresja Konsulting.
Koncepcja skupia się na realizacji powiązanych ze sobą celów, tj. krótkiego cyklu produkcyjnego, wysokiej integracji procesów produkcyjnych, terminowości dostaw i partnerskiej współpracy z dostawcami, minimalizowania zapasów oraz maksymalnego wykorzystania zdolności produkcyjnych.
Restrukturyzacja firmy według tej idei to przede wszystkim zmiany w sposobie myślenia pracowników i kadry zarządzającej. W Polsce przyjęło się, że najlepszym sposobem redukcji kosztów jest wykorzystanie efektu skali lub redukcja zatrudnienia, przy utrzymywaniu dotychczasowego przebiegu procesów. To metody nieskuteczne i spotykające się z dużym sprzeciwem ze strony załogi.
Pracuj zespołowo
Postulatem Lean Management jest praca zespołowa, wspólne podejmowanie decyzji, stałe podnoszenie kwalifikacji i doskonalenie. Filozofia zakłada upoważnienie załogi do samodzielnej pracy w zespołach, uczestniczenia w działaniach poprawy oraz ponoszenie odpowiedzialności za działania i jakość.
— Jeśli pracownicy dostaną szansę udziału w tworzeniu i ulepszaniu firmy, czują się wyróżnieni i ważni. Tym skuteczniej i z większym zapałem angażują się w pracę — mówi Zbigniew Brzeziński, dyrektor zarządzający w Extreme Management Solutions.
Pracodawca powinien zapewnić pracownikom warsztaty i szkolenia, gdzie podnoszą kwalifikacje, a pracodawca zyskuje sprawniejszą i zaangażowaną załogę.
Nauczyć się widzieć
Lean Manufacturing minimalizuje lub nawet likwiduje w firmie marnotrawstwo, czyli każdą działalność, która absorbuje zasoby, pochłania czas, a nie dodaje wartości produktom. Według Taiichi Ohno, prekursora Lean Management, do podstawowych źródeł marnotrawstwa zaliczamy powszechnie występujące w przemyśle nieproduktywne straty.
— Kierownictwo widzi firmę ogólnie, nie dostrzega wszystkich obszarów. Szeregowi pracownicy wskażą najskuteczniej obszary, w których występują straty, nawet te głęboko ukryte — mówi Jan Sabat.
Do znalezienia wszystkich czynności nie dodających wartości służy tzw. analiza BIG Picture (stosuje się też pojęcie mapowania procesu). Koncepcja Lean wskazuje analizę jako podstawowy krok umożliwiający właściwą diagnozę obecnego przebiegu procesów produkcyjnych. Analiza Big polega na wizualizacji fizycznych i informacyjnych działań istniejących w przedsiębiorstwie poprzez ich odwzorowanie na kartce czy tablicy.
— Uwidocznienie procesów produkcji, np. na tablicach pokazujących efekty pracy poszczególnych zespołów, prowadzi do zdrowej rywalizacji wśród pracowników, a w następstwie do wzrostu wydajności — zaznacza Zbigniew Brzeziński.