PAWEŁ GNIAZDOWSKI
ekspert zarządzania karierą, szef firmy doradczej Lee Hecht Harrison DBM w Polsce
Sąd Najwyższy (SN) wydał orzeczenie, z którego wynika, że pracownicy mogą wymieniać się informacjami o wysokości swoich pensji, mogą też pytać pracodawcę o zarobki na podobnych do swoich stanowiskach. Nie mogą jednak wynosić tych informacji na zewnątrz firmy, bo ujawnienie wysokości wynagrodzenia na zewnątrz może naruszać jej dobro. To bardzo istotne orzeczenie, dające m.in. kandydatom do pracy argument ułatwiający odmowę podania poprzednich zarobków, czego mogą wymagać kolejni pracodawcy, a zwłaszcza ci, którzy starają się wykorzystać proces rekrutacji do zbadania sytuacji konkurentów.
Płaca pracownika jest istotnym elementem polityki firmy. Dla wielu przedsiębiorstw informacja o zarobkach niektórych grup pracowniczych to niemal tajemnica handlowa. Wyjątkiem są wynagrodzenia wypłacane ze środków publicznych. Opinii publicznej należy się wiedza o zarobkach osób opłacanych z jej pieniędzy.
Trudniej jednak zrozumieć łamaniec prawny dotyczący ujawniania płac w ramach firmy. O ile jeszcze argumenty za zezwoleniem pracownikom na dzielenie się informacją na temat swoich zarobków da się jakoś zrozumieć, to niełatwo się z nimi zgodzić. Można przecież spojrzeć na to z takiej perspektywy, że umowa o pracę to w końcu też umowa, a strony (a więc również pracodawca) powinny mieć prawo do zastrzeżenia poufności jej warunków. Wprowadzenie niezbyt konsekwentnej zresztą „antydyskryminacyjnej” furtki da głównie pracę kancelariom prawnym, które już teraz, jak widać, mają co robić przy różnych interpretacjach tej części orzeczenia.
Naprawdę wielkim problemem jest możliwość zapytania pracodawcy o wynagrodzenie „na stanowiskach podobnych”. Wprawdzie SN zastrzega, że nie można pytać o konkretne stanowiska, ale bardzo często w praktyce (zwłaszcza mniejszych firm, które zatrudniają większość Polaków) pytanie o podobne stanowisko będzie pytaniem o nazwisko. W tej sytuacji odpowiedź pracodawcy może narazić dobro osoby, o której stanowisko pytano. To trochę tak, jakby poinformowano osoby postronne o stanie czyjegoś konta. Znów należy zastrzec, że decydując się na pracę w instytucji finansowanej ze środków publicznych, obywatel niejako zgadza się na zawieszenie prawa do poufności niektórych danych osobowych, w tym informacji o zarobkach. Ale zastanawiam się, jak pogodzić furtkę do ujawniania zarobków pracowników firm prywatnych, którą właśnie otwiera SN, z obsesyjną wręcz w niektórych innych przypadkach troską o przestrzeganie zasad ochrony danych osobowych.
Decydując się na pracę w instytucji finansowanej ze środków publicznych, obywatel niejako zgadza się na zawieszenie prawa do poufności niektórych danych osobowych, w tym informacji o zarobkach.