Innowacje to modny temat, ale i ryzykowny. Czy to jest inwestycja dla wszystkich?
Inwestowanie w innowacje z natury obarczone jest podwyższonym ryzykiem. Mówiąc kolokwialnie, to kupowanie „story”, a nie kupowanie „cash flow”. Projekty o innowacyjnym charakterze wymagają specyficznej analizy, a spółki z tego sektora nigdy nie będą stanowiły istotnego udziału w klasycznych funduszach TFI. Nasze doświadczenia z takimi spółkami pokazują, że warto w nie inwestować. Sukces funduszu PZU Energia Medycyna Ekologia (PZU EME) wynika z tego, że część jego portfela stanowią projekty innowacyjne, które okazały się bardzo dochodowe.
Jaką rolę chce odegrać grupa PZU w kreowaniu innowacyjnej gospodarki?
Ostatnio słowo „innowacje” odmieniane jest przez wszystkie przypadki. To dobrze, bo rośnie świadomość kluczowej roli innowacji w gospodarce. Z drugiej strony — duża presja na realizacje tego rodzaju projektów może przysłonić sens ekonomiczny całego przedsięwzięcia. Naszą rolę upatrujemy w budowaniu swego rodzaju pomostu między światem nauki, potencjalnymi inwestorami i beneficjentami. Mamy doświadczenie w zarządzaniu aktywami i swoje własne środki, które chcemy zainwestować. To zwiększa naszą wiarygodność. Polski rynek jest perspektywiczny z kilku powodów — między innymi ze względu na jego wielkość, dostęp do infrastruktury naukowej oraz wysoki poziom wykształcenia i kreatywność naszych rodaków. Nie bez znaczenia są zachęty i wsparcie ze strony rządu.
Jak inaczej, nie tylko kapitałowo, można wspierać innowacyjność?
Przede wszystkim komunikacją potrzeb biznesu i pomocą w komercjalizacji projektów. Każdy, nawet nieudany biznesowo projekt, niesie ze sobą dorobek naukowy. Sztuką jest koncentracja na tych pomysłach, które pozwolą zarobić pieniądze. Dlatego ważne jest, żeby już na bardzo wczesnym etapie konsultować się z biznesem i poszukiwać rozwiązań dla faktycznych potrzeb, a nie kreować nowatorskie, ale nieprzydatne pomysły. Profesjonalne fundusze VC mogą być nieocenionym wsparciem dla start-upów, wspierając je swoją wiedzą merytoryczną w tworzeniu modelu biznesowego, ocenie perspektyw projektu, pomocy w jego rozwoju i ostatecznie w jego komercjalizacji. Przydatna jest baza kontaktów, dzięki której można łatwiej znaleźć klientów i inwestorów w kolejnych fazach rozwoju projektu. Sukcesy wielu największych innowacyjnych firm nie byłyby możliwe bez pomocy inwestorów finansowych.
Jak ograniczyć ryzyko inwestycyjne w przypadku projektów innowacyjnych?
Charakterystyczną cechą inwestycji w podmioty innowacyjne jest wysokie ryzyko utraty nawet całości zainwestowanych środków. W praktyce często okazuje się, że tylko parę spółek z portfela generuje zyski, które muszą wystarczyć na pokrycie strat spowodowanych przez pozostałe i zapewnić zwrot dla inwestorów. Istotne jest, by w portfelu połączyć inwestycje w spółki na różnym stadium rozwoju i z różnych sektorów. Dobrym rozwiązaniem jest połączenie zaangażowania najlepszych zarządzających wyspecjalizowanymi funduszami VC z całego świata, bezpośrednich koinwestycji w dobrze rokujące spółki z ich portfeli oraz inwestycji w ciekawe podmioty wraz z podmiotami branżowymi.
Jakie projekty najbardziej interesują TFI PZU?
Interesują nas zarówno inwestycje w fundusze VC z udokumentowaną historią i międzynarodowymi sukcesami, koinwestycje z takimi podmiotami, jak i inwestycje wspólnie z przedsiębiorstwami w innowacyjne rozwiązania z branż, w których działają.
Europejski Kongres Gospodarczy w tym roku zdominuje temat innowacji. To dobrze?
Innowacyjna gospodarka to mocna gospodarka, a innowacyjne przedsiębiorstwa to liderzy rynku. Kongres to dobre miejsce do dyskusji i wymiany informacji, a większa ilość projektów i inwestorów pozwala na lepszą dywersyfikację ryzyka. Liczę na to, że w ślad za dyskusją pójdą konkretne inwestycje, a grono podmiotów aktywnie zaangażowanych w rozwój tego rynku znacząco się powiększy.
Ważne jest, żeby już na bardzo wczesnym etapie konsultować się z biznesem i poszukiwać rozwiązań dla faktycznych potrzeb, a nie kreować nowatorskie, ale nieprzydatne pomysły.
Ryszard Trepczyński
PARTNEREM ARTYKUŁU JEST PZU INWESTYCJE