Natalia Sęk, senior consultant, Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA
Magdalena Szczepańska, doradca podatkowy, partner w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA
W takiej sytuacji podstawę opodatkowania stanowi kwota zapłaconych odsetek, która jest wynagrodzeniem za usługę. Podatnik wykazuje wówczas w deklaracji VAT (pliku JPK) kwotę zapłaconych odsetek jako wartość netto importu usług. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.100.2017.2.ICz. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje natomiast zgodnie z przepisem art. 19a ust. 5 pkt 1e ustawy o VAT, tj. w dniu otrzymania całości lub części zapłaty. Najczęściej będzie to dzień faktycznej zapłaty odsetek od udzielonej pożyczki. W praktyce przyjmuje się, że jest to dzień obciążenia rachunku bankowego podmiotu spłacającego odsetki.
Kapitalizacja odsetek jest przyjętą formą regulowania zobowiązań wynikających z zaciągniętych pożyczek. Takie rozwiązanie powoduje, że nie dochodzi do rzeczywistego transferu odsetek z rachunku bankowego pożyczkobiorcy, a zobowiązanie jest regulowane. W związku z tym po stronie podatników pojawiają się wątpliwości, jak w takiej sytuacji prawidłowo rozpoznać moment powstania obowiązku podatkowego.
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „zapłata”. Na podstawie samego brzmienia przepisów trudno jest zatem określić, czy termin zapłata obejmuje wyłącznie uregulowanie zobowiązania w formie rzeczywistego przepływu pieniężnego, jakim jest przelew bankowy. W doktrynie przyjmuje się, że termin ten dotyczy również innych form regulowania zobowiązań, w tym także kapitalizacji odsetek. W tym ostatnim przypadku uzasadnieniem dla takiego rozumienia terminu zapłaty jest fakt postawienia po kapitalizacji do dyspozycji pożyczkodawcy niezapłaconych odsetek i zwiększenie w ten sposób podstawy ich naliczania. Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe w wydanych interpretacjach, np. IBPP2/443-395/14/IK, ILPP1/443-1112/14-2/AW. Zgodnie z tymi interpretacjami w dniu kapitalizacji odsetek powstaje obowiązek podatkowy, a otrzymujący pożyczkę jest zobowiązany do wykazania w tej dacie importu usług zwolnionych z VAT. Dzień kapitalizacji odsetek dzień ten jest w takim przypadku traktowany na równi z dniem faktycznej ich zapłaty. Choć są to interpretacje wydane przed kilkoma laty, ich rozstrzygnięcie pozostaje nadal aktualne.
W świetle przywołanych interpretacji, pomimo braku jasnych przepisów ustawy o VAT definiujących pojęcie zapłaty, kapitalizacja odsetek od pożyczki otrzymanej od zagranicznego podmiotu stanowi moment, w którym podatnik powinien rozpoznać import usług zwolnionych z VAT. Z uwagi na fakt, że brakuje nowych interpretacji w tym zakresie, nie można wykluczyć, że stanowisko organów podatkowych w przyszłości ulegnie zmianie, a tym samym takie podejście może zostać zakwestionowane.